Bütün xərçəng müalicələri qədər vacib: onkoloji reabilitasiya!

Onkoloji reabilitasiya ilə müalicə zamanı yarana bilən yan təsirlər yalnız yüngülləşmir, eyni zamanda bu yan təsirlər aradan qaldırıla və ya heç yaranmaması təmin edilə bilər.

Xərçəng müalicəsi fiziki, sosial, psixoloji və işlə bağlı bacarıqlara təsir göstərə bilər. Reabilitasiya bu mənfi halları düzəltməyə və işlə bağlı bacarıqları bərpa etməyə kömək edir. Bu xidmət çox vaxt müalicə alınan xəstəxanalarda olsa da, həkim və tibb bacılarınızdan yerli reabilitasiya seçimlərini soruşa bilərsiniz.

Xərçəng / onkoloji reabilitasiya necə kömək edir?

• Fiziki güclənməni təmin edir.
• Özünüzə qulluq etmək qabiliyyətinizi artırır. Beləliklə, yaxınınıza və ya xəstə baxıcısına daha az ehtiyac duyursunuz.
• Həqiqi, qavranılan və potensial itkiləri müəyyən edir.
• Narahatlığı və depressiyanı azaldır.
• Xərçəng və müalicəsi prosesindəki şikayətləri və yan təsirləri idarə edir. Bu şikayətlərdən bəziləri ağrı, yuxu problemi, yorğunluqdur.
• Xəstəxanada qalma müddətini azaldır.

Onkoloji reabilitasiya mərkəzləri və bu sahənin mütəxəssisləri hansı xidmətləri göstərirlər?

• Xəstəyə və ailəsinə təlim və məsləhət
• Xərçəng ağrısının müalicəsi
• Qidalanma / pəhriz məsləhəti
• Fiziki məşq proqramı 
• Siqareti tərgitmək üçün dəstək
• Evdə qulluq ehtiyacları
• Sadə fəaliyyətləri etmək üçün dəstək

Ehtiyaclarınıza uyğun mütəxəssis görüşü keçirə bilərsiniz. Bu mütəxəssislər reabilitasiya üzrə xüsusi təlim almış şəxslərdir. Səhiyyə komandanız dəyişikliklərə uyğunlaşmağınıza kömək edəcək. Xərçəngə və onun müalicəsinə bağlı dəyişikliklər müvəqqəti və ya daimi ola bilər.

Onkoloji reabilitasiya komandasında kimlər olur?

Tibbi onkoloq

Tibbi onkoloqlar xərçəngin bütün prosesinə bələd həkimlərdir. Onkoloji reabilitasiya komandasının rəhbəri çox vaxt tibbi onkoloqdur.

Fiziki müalicə mütəxəssisi

Reabilitasiya mütəxəssisi də adlandırılan bu həkimlər xərçəng prosesinin bir çox mərhələsində xəstələrə kömək edə bilirlər; məsələn, xərçəng əməliyyatından sonra yarana bilən limfödemin qarşısının alınmasında və ya müalicəsində. Onkoloji reabilitasiya deyəndə ağla gələn ilk xərçəng növlərindən biri də beyin şişləridir. Beyin şişi olan xəstələrdə erkən dövrdə onkoloji reabilitasiyaya başlamaq ən azı xərçəng müalicəsi qədər xəstənin həyat keyfiyyətinə, hətta müddətinə təsir edir.

Fiziki müalicə mütəxəssislərinin xərçəng xəstələri üçün planlaşdırdığı məşqlər yorğunluğu azaltmağı, fiziki funksiyaları və həyat keyfiyyətini artırmağı hədəfləyir.

Fizioterapevt xəstələrin fiziki gücünü və hərəkət bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə kömək edir.

Aşağıdakı çətinlikləri yaşayan şəxslər fiziki müalicədən faydalana bilər: 

• Uzun müddət yataqda müalicə almaqdan yaranan əzələ itkisi
• Tarazlıq problemləri
• Əsaya və ya digər yardımçı vasitələrə asılılıq
• Əməliyyatdan sonra hərəkət məhdudluğu yaşayan xəstələr

Onkoloji reabilitasiya tibb bacısı

İnsanların fiziki bacarıqlarını yenidən qazanmasına kömək edir. Onkologiya tibb bacılarının göstərdiyi xidmətlər təlim və məsləhəti də əhatə edə bilər.

Anesteziya və ya alqologiya mütəxəssisi

Diaqnoz anından etibarən xərçəng müalicəsinə palliativ qulluq inteqrasiya edildikdə xəstəlik nəticələrinin daha sevindirici olduğu çoxlu tədqiqatla göstərilmişdir. Palliativ qulluqda ixtisaslaşmış anesteziya həkimləri xərçəng ağrısının müalicəsindən yan təsirlərin idarə olunmasına, terminal dövrdə xəstənin sıxıntısının aradan qaldırılmasına qədər çox sayda və müxtəlif prosesdə xəstələrin mühüm dəstəkçiləridir.

Rekreasiya terapevti

Bu sahədə oyunlardan, incəsənətdən, sənətkarlıqdan və ya musiqidən istifadə edir. Məqsəd stressi, narahatlığı və depressiyanı azaltmaqdır. Bədii müalicələr bu sahədə çox dəstəklənir. İnsanlar bu fəaliyyətlərlə şəxsi qabiliyyətlərini inkişaf etdirir və bacarıqlarını gücləndirirlər.

Dietoloq / qidalanma mütəxəssisi

• Xəstələrin xüsusi qidalanma ehtiyaclarını müəyyən edir.
• Xərçəng müalicəsinə görə pəhriz və ya yemək planları tövsiyə edir.
• Bədən çəkisinə və ehtiyaclarına görə pəhrizini dəyişir.

Psixoonkologiya mütəxəssisləri

Psixoloqlar və psixiatrlar ola bilər. Emosional, psixoloji və davranış ehtiyacları üzrə işləyirlər. Xərçəngin və müalicəsinin çətinliklərinə qarşı psixi sağlamlıq sahəsində psixoonkologiya mütəxəssisləri xəstələrə çətin şəraitlə mübarizə yollarını öyrədir. Psixiatrlar lazım olduqda dərman yaza bilərlər.

Sosial xidmət mütəxəssisi

Aşağıdakıları əhatə edən müxtəlif xidmətlər göstərir;

• Xəstəxanadan evə keçiddə məsləhət. Buna nümunə evdə qulluq ola bilər. 
• Həyat tərzi dəyişikliklərinə kömək etmək.
• Qabaqcıl dəstək qrupları.
• Maliyyə narahatlıqları barədə kömək etmək.
• Xəstələri və ailələri icma resursları ilə əlaqələndirmək.

Evdə qulluq köməkçisi

Bu şəxs gündəlik işlərə kömək edir. Bunlar çimməyə, geyinməyə, tualetdən istifadəyə və hərəkətə kömək ola bilər. Bəzi evdə səhiyyə köməkçiləri tibb bacısının nəzarəti altında daha mürəkkəb xidmətlər göstərə bilər.

Nitq və dil mütəxəssisi

Xərçəng xəstələrinin bir çoxu nitq və dil patologiyası xidmətindən faydalana bilər. Terapevtlər ağız quruluğu, udma çətinliyi, səs itkisi və xərçəng müalicəsindən yaranan koqnitiv dəyişikliklər kimi problemlərlə məşğul olurlar.

Manual terapiya

Masaj terapevtləri xərçənglə bağlı ağrını azaltmağa və xərçəng müalicəsi zamanı həyat keyfiyyətini artırmağa kömək edirlər.

Bəzi manual terapiya seçimləri:

• Ənənəvi masaj
• Miofasial boşaltma 
• Passiv dartma ilə yumşaq toxuma manipulyasiyası
• Aromaterapiya 
• Gərginlik masajı 
• Tətikləyici nöqtə terapiyası
• Akupressura 
• Refleksologiya

Aurikuloterapiya

Ağrısız, qeyri-invaziv onkoloji reabilitasiya xarici qulaq cingiltisi, ağrı, ürəkbulanma və ya yorğunluq kimi xərçəng müalicəsinin yan təsirlərini yüngülləşdirməyə kömək edir. Qulaqdakı bəzi nöqtələrin müxtəlif üsullarla stimullaşdırılması vasitəsilə bədəndə cavablar yaratmaq üçün istifadə olunmasıdır.