CRISPR genetik müalicə üsulu xəstəxanalarda sınaqdan keçirilməyə başlandı

Əsrin ən mühüm kəşflərindən biri sayılan CRISPR/CAS9 gen mühəndisliyi texnologiyası xüsusilə xərçəng müalicələri baxımından böyük ümid verir. Xüsusilə immun sistemi hüceyrələrinin CRISPR ilə dəyişdirilərək xərçəng hüceyrəsinə daha effektiv hücum etməsi hədəflənir. Bu məqsədlə CRISPR Therapeutics şirkəti dünyanın ən yaxşı tibb fakültələrindən biri olan Harvard Universitetinin Massachusetts Xəstəxanası ilə CRISPR və xərçəng müalicələri üzrə 2 il birgə çalışmaq qərarı aldı.

CRISPR xərçəng də daxil olmaqla genetik xəstəliklərin sonu ola bilərmi?

Son tədqiqatlarda xərçəng hüceyrəsindəki gen zədələrinin aradan qaldırıla biləcəyi müşahidə edilmişdir. Bununla yanaşı, CRISPR-in xərçəng müalicəsində ən effektiv istifadə sahəsinin T-hüceyrə müalicələri, yəni xərçəng immunoterapiyası olacağı düşünülür.

T-hüceyrə müalicələrində immun sistemimizin hüceyrələri olan T hüceyrələri CRISPR ilə xərçəng hüceyrələrinə hücum etmək üçün “proqramlaşdırılır” və xəstəyə tətbiq olunur

Çində bu müalicə ilə bağlı 2 klinik tədqiqat başlanmışdır və hələ də davam edir.

Bəs bu inkişaf xərçəng baxımından nə ifadə edir?

• Fundamental elmlərdəki inkişaflarda əsas problem hazırlanmış müalicənin klinik praktikaya çox gec keçməsidir. CRISPR olduqca mürəkkəb və yeni gen mühəndisliyi texnologiyasıdır. Klinikada həkimlərlə birgə çalışma T-hüceyrə müalicələrinin klinik praktikaya keçidini sürətləndirəcək.
• Bununla yanaşı, CRISPR və T-hüceyrə müalicələri daha çox xəstədə və müxtəlif şiş növlərində sınaqdan keçiriləcək. Beləliklə, müalicənin effektivliyi daha aydın görünə biləcək.