D-Limonene nədir? Limon qabığı yağının xərçəng müalicəsində yeri varmı?
Bu məqalədə
D-limonenlərin məlum digər adları:
- D-Limonene
- Portağal qabığı yağı
- Sitrus qabığı yağı
- Sitrin
- p-menta-1,8-dien (elmi adı)
D-limonen nədir? D-limonenlərin sağlamlığa təsirləri hansılardır?
Ən yüksək miqdarda limon qabığında olmaqla sitrus meyvələrinin qabığından əldə edilən və bu bitkilərə qoxusunu verən terpen qrupu birləşmələrə d-limonenlər deyilir. Aralıq dənizi pəhrizi ilə qidalanan insanlarda xərçəngin və ürək-damar xəstəliklərinin daha az müşahidə olunmasının səbəblərindən birinin sitrus meyvələrinin çox istehlakı olduğu düşünülmüşdür.
Bununla yanaşı, D-limonenin xərçəngin qarşısını aldığı və ya onu müalicə etdiyi müşahidə edilməmişdir.
Laboratoriya tədqiqatlarında iltihabəleyhinə, yara sağaldıcı və şiş kiçildici təsirləri göstərilmişdir. Yenə laboratoriya tədqiqatlarında D-limonenin xərçəng hüceyrələrindəki böyümə siqnal yollarına təsir etdiyi və hüceyrələri proqramlaşdırılmış ölümə (apoptoz) apara biləcəyi göstərilmişdir. Heyvan tədqiqatlarında D-limonen mədəaltı vəzi, mədə, yoğun bağırsaq, dəri və ağciyər xərçənglərinin böyüməsini ləngitmişdir. Həmçinin xərçəngyaradıcı maddələrə məruz qalan heyvanlarda şişin yaranmasını və irəliləməsini yavaşlatmışdır. Lakin bu xərçəngəleyhinə təsirlər insanlarda müşahidə edilməmişdir.
D-limonen hansı tibbi məqsədlər üçün sınaqdan keçirilir?
Xərçəngin qarşısını almaq və onu müalicə etmək üçün
Laboratoriya tədqiqatlarında d-limonenin dosetaksel adlı kimyaterapiya dərmanının prostat xərçəngi hüceyrələrinə qarşı effektivliyini artırdığı göstərilmişdir. Əhali üzrə aparılan epidemioloji tədqiqat sitrus qabığı istehlakı ilə dərinin yastı (skuamoz) hüceyrəli xərçəngi arasında tərs əlaqə bildirmişdir. Lakin bu nəticələr klinik tədqiqatlarla dəstəklənə bilməmişdir. D-limonenin xərçəngin qarşısının alınmasında və ya müalicəsində rolunun olub-olmadığını müəyyən etmək üçün daha çox tədqiqat lazımdır.
Mədə yanması və reflüksü müalicə etmək üçün
Xüsusilə mədə reflüksü üçün geniş sınaqdan keçirilsə də, bu istifadəni dəstəkləyən sübutlar məhduddur, hətta d-limonenin özü tez-tez mədə şikayətlərinə səbəb olur. Bu sahədə daha çox tədqiqata ehtiyac var.
D-limonenin əlavə təsirləri
- Ürəkbulanma
- Qusma
- İshal
- Allergik dəri səpkisi
- Astmanı tətikləmə
Mənbələr
Phase I and pharmacokinetic study of d-limonene in patients with advanced cancer.
Cancer Chemother Pharmacol 1998.
2. Hakim IA, Harris RB, Ritenbaugh C.
Citrus peel use is associated with reduced risk of squamous cell carcinoma of the skin.
Nutr Cancer. 2000
3. Topham EJ, Wakelin SH.
D-Limonene contact dermatitis from hand cleansers.
Contact Dermatitis. 2003
4. Rabi T, Bishayee A.
d -Limonene sensitizes docetaxel-induced cytotoxicity in human prostate cancer cells: Generation of reactive oxygen species and induction of apoptosis.
J Carcinog. 2009
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.