Dəri bakteriyalarının dəri xərçənginə qarşı qoruyucu faydaları

Bədənimizdə təxminən 30 trilyon insan hüceyrəsi olduğu hesablanır və son tədqiqatlara görə öz hüceyrələrimizin sayı qədər, yəni 30 trilyon faydalı bakteriya olduğu təxmin edilir. Bakteriya florası, mikrobiota və ya mikrobiom adlandırılan, bizimlə qarşılıqlı fayda münasibətində (kommensalizm) yaşayan və sağlamlıq üçün çoxsaylı əhəmiyyəti olan bu bakteriyalar dərinin hər yerində və bağırsaqlarımızda yerləşir. Sayca çox olsalar da, bakteriya hüceyrələrinin həcmi kiçikdir və 70 kilolu şəxsdə 1.5 kiloqram bakteriya vardır. İndiyə qədər aparılmış elmi tədqiqatlar bakteriya florasını kolorektal xərçənglər, dəri xərçəngi və immun sisteminin xərçəngə cavabı ilə əlaqələndirmişdir. Bununla yanaşı, mikrobiotanı 2. beyin adlandırıb psixoloji/psixiatrik vəziyyətlərlə əlaqələndirən çoxsaylı iddialar olsa da, bu barədə elmi sübutlar zəifdir.

- Əlaqəli mövzu: Bağırsaq florası (mikrobiota mikrobiom) nədir? Kolorektal xərçənglə əlaqəsi necədir?

Science Advances jurnalında nəşr edilmiş tədqiqatda California San Diego Tibb Fakültəsinin tədqiqatçıları dəridəki bəzi bakteriyaların yeni faydalı rolunu bildirdilər: dəri xərçəngindən qoruma.

Siçanlarda aparılmış tədqiqatda dəri florasında olan Staphylococcus epidermidis adlı bakteriya növünün xərçəng hüceyrələrini öldürən, lakin normal hüceyrələr üçün toksik olmayan kimyəvi maddə istehsal etdiyi görüldü. Bu maddənin adı 6-N-hidroksiaminopurindir (6-HAP). Təcrübədə siçanlar iki qrupa ayrılaraq hər iki qrupa kanserogen xüsusiyyətli yüksək dozalı ultrabənövşəyi (UV) şüa tətbiq edildi. Heç 6-HAP istehsal etməyən S. Epidermidis olan siçanlarda UV-yə məruzqalmadan sonra çoxsaylı dəri şişləri yarandığı halda, 6-HAP istehsal edən S. epidermidis olan siçanlarda şişlər görülmədi.

6-HAP molekulunun bir çox funksiyası kəşf edildi; DNA sintezi kimi tanınan DNA yaranmasını pozmaq, xərçəngləşən şiş hüceyrələrinin yayılmasını önləmək və UV ilə stimullaşdırılmış dəri şişlərini basdırmaq.

Dəri xərçəngləri təxminən iki qrupda araşdırılır: daha az görülən bədxassəli melanoma (%5) və melanoma olmayan (%95) dəri xərçəngləri. Dəri xərçəngləri dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növüdür və çoxu mürəkkəb olmayan, kimyaterapiya tələb etməyən tibbi tətbiqlərlə müalicə edilir. Dəri xərçənglərinin % 95-dən çoxunun səbəbi günəşin UV şüalarına həddindən artıq məruzqalmadır.

Dəri mikrobiomunun mühüm ünsür kimi insan sağlamlığına töhfələri getdikcə daha çox sübut edilir. Əslində dərimizdəki bəzi bakteriyaların patogen/zərərli bakteriyalara qarşı peptidlər istehsal etdiyi əvvəlki tədqiqatlarla göstərilmişdi.

Xərçəngdən necə qoruduğunu və ya riskini necə azaltdığını tapmaq üçün əvvəlcə 6-HAP-ın yaranma mexanizmini anlamalıyıq. Bu barədə gələcək tədqiqatlar dəri xərçənginə qarşı təsirli qoruma təmin edəcək yanaşmaların tapılmasına kömək edə bilər.

Əlaqəli mövzular:

- Dəri xərçəngləri (bazal hüceyrəli və yastı hüceyrəli) ilə mübarizədə yeni müalicə seçimi: B3 vitamini

- Bağırsaq florasındakı müxtəliflik immunoterapiyaların təsirliliyini artıra bilər

- Probiotik nədir? Qatıq kolon xərçəngindən qorunma və bağırsaq mikrobiotası üçün faydalıdırmı?

- Dəri xərçənglərinə (bazal hüceyrəli və yastı hüceyrəli) qarşı yeni müalicə seçimi: B3 vitamini