HPV peyvəndi nə qədər təhlükəsizdir?

May 2018-də dərc edilən yeni tədqiqat serviks (uşaqlıq boynu) xərçəngindən qorunmaq üçün hazırlanmış HPV peyvəndinin təhlükəsizlik və effektivliyini təsdiqlədi. Bu yeni və ən geniş tədqiqata görə, insan papilloma virusu-HPV peyvəndi xərçəngönü dəyişiklikləri ciddi yan təsirlər olmadan azaldır. Xəbərin tapıntılarına görə valideynlər uşaqlarına orta məktəb yaşında bu peyvəndi güvənlə etdirməyə daha çox təşviq edilməlidir.

HPV peyvəndiserviks xərçəngi başda olmaqla baş-boyun, vagina, vulva, penis, anus və düz bağırsaq xərçəngləri ilə əlaqəli insan papilloma virusuna qarşı qoruma təmin edir. Bu infeksiyadan qoruyaraq uşaqlıq boynu hüceyrələrindəki anormal dəyişikliklərə mane olur və xərçəng hallarının sayını əhəmiyyətli azaldır.

- Əlaqəli mövzu: Uşaqlıq boynu xərçənginin əlamətləri və müalicəsi

HPV peyvəndinin təhlükəsizliyi tədqiqatında nə tapıldı?

• Araşdırmada dünyada 73.000 qadını əhatə edən 26 tədqiqata baxıldı. Qadınların çoxu 26 yaşından aşağı idi və peyvənddən 8 il sonraya qədər dövr araşdırıldı.
• Gözlənildiyi kimi, HPV peyvəndinin 15-26 yaşlı qadınları uşaqlıq boynunda xərçəngə çevrilə bilən hüceyrə dəyişikliklərinə qarşı qoruduğuna dair güclü sübutlar tapıldı.
• 25-45 yaş arasında HPV peyvəndi edilmiş qadınlarda xərçəngönü lezyonlardan qoruyucu təsir daha azdır. Tədqiqatçılar əsas səbəbləri peyvənddən əvvəl HPV-yə məruzqalma ehtimalı və immun sisteminin inkişaf dövründə daha intensiv işləməsi kimi göstərdilər.
• Həmçinin HPV peyvəndinin heç bir ciddi yan təsirə səbəb olmadığı görüldü.

Bu geniş tədqiqatların nəticələrinə baxanda HPV peyvəndinin təhlükəsiz və təsirli olduğunu demək mümkündür.

2007-ci ildə Avstraliya HPV peyvəndini ilk tətbiq edən ölkə idi. İngiltərədə isə 2008-dən tətbiq edilir. Ölkəmizdə peyvəndə yeni başlandığı üçün serviks xərçəngində azalma görmək hələ tezdir, amma zamanla qarşısını aldığı daha aydın görünəcək.

HPV peyvəndinin tətbiqi üzrə tövsiyələr

• Qızlar və qadınların 9-26, kişilərin isə 9-21 yaş arasında peyvənd olunması tövsiyə edilir. 
• HPV peyvəndi immunitetində yaş vacibdir. Hər iki cins üçün ideal yaş 11-12 tövsiyə edilir. Lakin həkiminiz peyvəndin 9 yaşdan etibarən edilməsini təklif edə bilər.
• İlk cinsi təmasdan əvvəl HPV peyvəndi olunmaq vacibdir. Çünki peyvəndlə HPV-yə məruz qalmamış uşaqlarda ən geniş yayılmış 4 HPV növünə qarşı %100 qoruma təmin etmək mümkün olacaq.
• İlk HPV peyvəndinə 11-12 yaşlarında rutin başlamaq tövsiyə edilir. 9-14 yaşlılar üçün peyvənd 2 doza planlaşdırılır, ikinci dozanın birincidən 6 ilə 12 ay sonra verilməsi tövsiyə edilir. 
• 9-14 yaşında olub 6 aydan qısa müddətdə 2 doza HPV peyvəndi almış uşaq və gənclərə üçüncü doza tövsiyə edilir. Lakin bu yaş qrupu üçün iki doza arasında ən az 6 ay keçibsə, 2 dozanın yetərli olduğu bildirilib.
• 15-26 yaş qrupunda peyvəndə başlayan gənclər və gənc yetkinlərin xərçəng yaradan HPV infeksiyalarından qorunmaq üçün 3 doza almasının uyğun olduğu bildirilib.
• İmmun sistemi zəif olan 9-26 yaşlı hər iki cinsdən uşaq və gənclərin peyvəndlərini üç dozaya tamamlaması tövsiyə edilir. Hazırda 3 növ HPV peyvəndi var: 2-li (bivalent), 4-lü (quadrivalent) və 9-lu (nonavalent) HPV peyvəndi.

Əlaqəli mövzular:

- HPV peyvəndinin kəşfinin arxasındakı hekayə, növləri və tətbiq tövsiyələri

- Avstraliya bu xərçəngi tamamilə bitirmək üzrədir

- Ginekoloji (qadınlara xas) xərçənglərin müalicəsi — yeniliklər 2017 və 2018