Pap smear nəticəsinin anormal olması nə deməkdir?

Uşaqlıq boynu xərçəngi nin erkən diaqnostikası üçün Pap smear (smir) skrininq testinizin anormal olduğu deyiləndə təşvişə düşüb qorxa bilərsiniz. Bu təbiidir. “Anormal” nəticə nə deməkdir və nə etməlisiniz?

Anormal smear nəticəsini anlamaq

Anormal smear serviksdən (uşaqlıq boynundan) alınan hüceyrələrin laboratoriyada mikroskopik müayinəsində anormal hüceyrə görülməsidir. Müxtəlif səbəbləri var, yüngül infeksiyadan xərçəngə qədər hal göstərə bilər. Əlavə qiymətləndirmə, kolposkopiya və biopsiya istənə bilər; nəticədən asılı olaraq 3 ildən daha tez təkrar smear lazım ola bilər.

Qeyd: Kolposkopiya, kolposkop adlı işıqlı alətlə uşaqlıq boynu, vagina və vulvanın yaxından müayinəsinə imkan verir. Alət görünüşü böyüdərək daha yaxşı görmə və müayinəni təmin edir.

Anormal smear əslində çox yayğındır. Yalnız ABŞ-də hər il təxminən 3 milyon qadının nəticəsi anormaldır. Təxminən 12.000-i, yəni 250-də biri uşaqlıq boynu xərçənginə irəliləyəcək.

Hüceyrə anormallıqları və xərçəngin inkişafı

Uşaqlıq boynunda ən çox görülən hüceyrə anormallığı displaziyadır. Hüceyrələr bir-birinə bənzər olmaqdan çıxır və quruluşca dəyişir. Dəyişikliklər aydın olduqda və orqanın örtücü qatının tam qalınlığını tutduqda xərçəngönü mərhələ olan karsinoma in situ adını alır. Displaziya geri dönə bilən vəziyyətdir.

Displastik hüceyrələrin təsnifatı:

• Əhəmiyyəti qeyri-müəyyən atipik yastı hüceyrələr – (ASCUS, atypical squamous cells of undetermined significance)
• Aşağı dərəcəli yastı hüceyrəli intraepitelial lezyon – (LGSIL, low grade squamous intraepithelial lesion)
• Yüksək dərəcəli yastı hüceyrəli intraepitelial lezyon – (HGSIL, high grade squamous intraepithelial lesion)
• Pap smearda atipik vəzi hüceyrələri – (AGC, atypical glandular cells on a Pap smear) Displastik hüceyrələrin çoxu dəyişmir və ya problem yaratmır.

Dəyişənlərin bəziləri prekanseroz dediyimiz xərçəngönü hala gəlir; bu törəmələr xərçəngə çevrilə bilər.

Bəzi hüceyrələr uşaqlıq boynunun örtücü qatının tam qalınlığını tutduqda xərçəngönü mərhələ olan karsinoma in situ adlanır, lakin ən alt qişa olan bazal membrandan dərinə enməmişdir. Yalnız bazal membranı keçəndə uşaqlıq boynu xərçəngi adlanır.

ASCUS – əhəmiyyəti qeyri-müəyyən atipik yastı hüceyrələr

Ən yayğın anormal smear formasıdır (yüzdə 75). Uşaqlıq boynunun daxili qatında normalda 2 növ hüceyrə var. Skuamoz (yastı) hüceyrələr vaginaya baxan ektoserviks səthində, ifrazat verən sütunvari epitel (vəzi) hüceyrələri isə endoservikal kanalda olur. ASCUS-da yastı hüceyrələr normalda olmamalı yerdə, yəni endoservikal kanaldadır. Səbəb vaginal infeksiya və ya adətən cinsi yolla ötürülən HPV infeksiyasıdır.

SIL – skuamoz intraepitelial lezyon

Törəməyə/lezyona çevrilən skuamoz hüceyrələrin anormal dəyişikliyini göstərir. Xərçəng diaqnozu deyil. Yalnız ölçü, forma və fiziki xüsusiyyətlərə görə qiymətləndirilən anormallıqlardır:

• Aşağı dərəcəli yastı hüceyrəli intraepitelial lezyon (LGSIL) əsasən HPV infeksiyasına bağlı yüngül anormallıqdır. Çoxu müalicəsiz keçir.
• Yüksək dərəcəli yastı hüceyrəli intraepitelial lezyon xərçəngönü (prekanseroz) hüceyrələrin inkişafı ilə əlaqəli ola bilən dəyişiklikdir.

AGC – atipik vəzi hüceyrələri

Vəzi hüceyrələri uşaqlığı və uşaqlıq boynu kanalını örtən başqa hüceyrə növüdür. Nəticənin AGC olması bu nahiyənin hüceyrələrində dəyişiklik deməkdir. Xərçəngönü törəmə və ya xərçəng varlığına şübhə yaradır.

Anormal smear nəticəniz varsa, nə olur?

Həkim əlavə testlər istəyə bilər. Bu, əsasən laboratoriya təsnifatına, hazırkı sağlamlığınıza və həkimin təcrübəsinə bağlıdır.

Mümkün yanaşmalar:

• Müntəzəm smear skrininqi ilə diqqətli izləmə
• HPV testi (Pap smear hüceyrələrindən istifadə edən refleks HPV testi daxil)
• Hər hansı anormal toxumanın kolposkopiya ilə biopsiyası.
• Endoservikal nümunə (uşaqlıq boynu kanalının qaşıqşəkilli alətlə qaşınması)
• Uşaqlıq nümunəsi (anormal hüceyrələrin oradan gəldiyinə şübhə varsa toxuma alınması)
• Lezyon və ya böyüməni aradan qaldırmaq üçün eksizional müalicə (konus biopsiyası). Soyuq konizasiya və ya konus biopsiyası uşaqlıq boynunun ortasından konusşəkilli hissənin çıxarılmasıdır. Skalpellə aparılarsa soyuq, lazerlə lazer konizasiyası, elektriklə işləyən halqavari alətlə edilərsə LEEP (LLETZ, loop electrosurgical excision procedure) adlanır.

Əlaqəli mövzu

Serviks (uşaqlıq boynu) xərçənginin profilaktika və erkən diaqnostika təlimatı yeniləndi!