غیرطبیعی بودن نتیجه آزمایش پاپ‌اسمیر چه معنایی دارد؟

سرطان دهانه رحم برای تشخیص زودهنگامش از پاپ‌اسمیر (اسمیر) به‌عنوان آزمایش غربالگریاستفاده می‌شود؛ وقتی به شما می‌گویند نتیجه آن غیرطبیعی است ممکن است وحشت کنید و بترسید. این کاملاً طبیعی است. اگر نتیجه اسمیر «غیرطبیعی» گرفتید، چه معنایی دارد و چه باید بکنید؟

درک نتیجه غیرطبیعی آزمایش اسمیر

اسمیر غیرطبیعی یعنی در بررسی میکروسکوپی سلول‌های گرفته‌شده از سرویکس (دهانه رحم) در آزمایشگاه، سلول‌های غیرطبیعی دیده شده‌اند. علت‌های متفاوت بسیاری ممکن است داشته باشد؛ از عفونت خفیف تا سرطان. ممکن است ارزیابی بیشتر دهانه رحم، معاینه کولپوسکوپی و بیوپسی لازم شود؛ بسته به نتیجه، ممکن است تکرار اسمیر زودتر از 3 سال نیاز باشد.

نکته: کولپوسکوپی، با وسیله چراغ‌دار موسوم به کولپوسکوپ، معاینه نزدیک دهانه رحم، واژن یا فرج را ممکن می‌کند. کولپوسکوپ تصویر دهانه رحم را بزرگ می‌کند تا بهتر دیده و معاینه شود.

نتیجه غیرطبیعی اسمیر در واقع بسیار شایع است. فقط در آمریکا سالانه نتیجه اسمیر حدود 3 میلیون زن غیرطبیعی است. حدود 12.000 مورد، یعنی یکی از هر 250 مورد، به سرطان دهانه رحم پیشرفت خواهد کرد.

ناهنجاری‌های سلولی و ایجاد سرطان

شایع‌ترین ناهنجاری سلولی ناحیه دهانه رحم، دیسپلازیاست. در دیسپلازی، سلول‌ها دیگر به یکدیگر شبیه نیستند و تغییر ساختاری می‌کنند. وقتی تغییرات دیسپلاستیک آشکار و در تمام ضخامت پوشش یک اندام باشند، مرحله پیش‌سرطانیِ کارسینوم درجا نام می‌گیرد. دیسپلازی وضعیتی برگشت‌پذیر است.

طبقه‌بندی سلول‌های دیسپلاستیک چنین است:

• سلول‌های سنگفرشی غیرمعمول با اهمیت نامشخص – (ASCUS، سلول‌های سنگفرشی غیرمعمول با اهمیت نامشخص)
• ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه پایین – (LGSIL، ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه پایین)
• ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه بالا – (HGSIL، ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه بالا)
• سلول‌های غده‌ای غیرمعمول در پاپ‌اسمیر – (AGC، سلول‌های غده‌ای غیرمعمول در پاپ‌اسمیر) بیشتر سلول‌های دیسپلاستیک تغییر نمی‌کنند یا مشکلی ایجاد نمی‌کنند.

برخی از سلول‌های تغییریافته، پیش‌سرطانی می‌شوند؛ این ساختارها احتمال تبدیل به سرطان دارند.

وقتی برخی از این سلول‌ها بعداً تمام ضخامت لایه پوششی دهانه رحم را بگیرند، مرحله پیش‌سرطانیِ کارسینوم درجا نام می‌گیرد، اما هنوز از غشای پایه که پایین‌ترین غشای لایه پوششی است عمیق‌تر نرفته‌اند. بیماری فقط وقتی از غشای پایه عبور کند سرطان دهانه رحم نامیده می‌شود.

ASCUS – سلول‌های سنگفرشی غیرمعمول با اهمیت نامشخص

شایع‌ترین شکل نتیجه غیرطبیعی اسمیر است (75 درصد). به‌طور طبیعی در لایه داخلی دهانه رحم 2 نوع سلول وجود دارد. سلول‌های سنگفرشی در سطح رو به واژن دهانه رحم، موسوم به اکتوسرویکس، و سلول‌های ترشحی اپی‌تلیال ستونی (غده‌ای) در کانال اندوسرویکس قرار دارند. در ASCUS سلول‌های سنگفرشی در جایی که نباید، یعنی کانال اندوسرویکس، وجود دارند. علت این تغییر، عفونت واژن یا عفونت پاپیلومای انسانی (HPV) است که معمولاً جنسی منتقل می‌شود.

SIL – ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی

به تغییر غیرطبیعی سلول‌های سنگفرشی که به یک ساختار/ضایعه تبدیل شده‌اند اشاره می‌کند. این تشخیص سرطان نیست؛ فقط ناهنجاری‌هایی هستند که بر اساس اندازه، شکل و ویژگی‌های جسمی ارزیابی می‌شوند:

• ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه پایین (LGSIL) معمولاً ناهنجاری خفیفی مربوط به عفونت HPV است. بیشتر این عفونت‌ها بدون درمان برطرف می‌شوند.
• ضایعه داخل‌اپی‌تلیالی سنگفرشی درجه بالا، تغییراتی است که ممکن است با ایجاد سلول‌های پیش‌سرطانی مرتبط باشد.

AGC – سلول‌های غده‌ای غیرمعمول

سلول‌های غده‌ای نوع دیگری هستند که هم رحم و هم کانال دهانه رحم را می‌پوشانند. گزارش نتیجه اسمیر به‌صورت AGC به معنای تغییر در سلول‌های این ناحیه است. این وضعیت شک به وجود ساختار پیش‌سرطانی یا سرطان را مطرح می‌کند.

اگر نتیجه اسمیر غیرطبیعی داشته باشید چه می‌شود؟

اگر نتیجه اسمیر غیرطبیعی گرفته‌اید، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی بخواهد. این موضوع تا حد زیادی به طبقه‌بندی آزمایشگاه، وضعیت فعلی سلامت و تجربه پزشک بستگی دارد.

رویکردهای احتمالی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• پایش دقیق با غربالگری منظم اسمیر
• آزمایش HPV (از جمله آزمایش بازتابی HPV با سلول‌های پاپ‌اسمیر)
• بیوپسی هر بافت غیرطبیعی با کولپوسکوپی.
• نمونه‌برداری اندوسرویکس (تراشیدن کانال دهانه رحم با وسیله قاشقی‌شکل)
• نمونه‌برداری رحم (اگر تصور شود سلول‌های غیرطبیعی از رحم آمده‌اند، گرفتن نمونه بافت رحم)
• درمان برداشتنی برای حذف ضایعه یا رشد (بیوپسی مخروطی). کونیزاسیون سرد یا بیوپسی مخروطی، خارج کردن قطعه مخروطی از مرکز دهانه رحم است. اگر با تیغ جراحی انجام شود کونیزاسیون سرد، با لیزر کونیزاسیون لیزری و با ابزار حلقوی برقی LEEP (LLETZ، برداشت الکتروجراحی با حلقه) نام می‌گیرد.

موضوع مرتبط

راهنمای پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان سرویکس (دهانه رحم) به‌روز شد!