İkinci rəy sistemi ilə daha düzgün xaya xərçəngi müalicəsi

Almaniya Xaya Xərçəngi Tədqiqat Qrupu 1996-cı ildən müalicənin keyfiyyətini artırmaq üçün bir sıra Xaya Xərçəngi Müalicə Rəhbərləri yayımlayır. Bu rəhbərlər 2008-ci il nəşrində “Germ Hüceyrəli Xərçəngin Diaqnostikası və Müalicəsində Avropa Konsensusu” kimi yenilənib. Rəhbərdə yayımlanmış bəzi tədqiqatların klinik praktikaya təsirinin məhdud olduğu görülüb. Bu səbəbdən 2006-cı ildə Almaniya Xaya Xərçəngi Tədqiqat Qrupu mərhələləndirmə qiymətləndirilməsi və orxiektomiya (xayanın cərrahi çıxarılması) aparılmış xəstələrin müalicəsinin planlaşdırılması üçün milli ikinci rəy sistemi quraraq müalicənin keyfiyyətini artırmağı hədəfləyib.

Aparılan tədqiqatın məqsədi müalicənin keyfiyyətini artırmaq üçün tətbiq edilmiş ikinci rəy sisteminin yer aldığı rəhbərlərin təsirini araşdırmaq olub.

Tədqiqatda əvvəlcə tövsiyə axtaran uroloqla ikinci rəy mərkəzləri arasında internet üzərindən məlumat mübadiləsi şəbəkəsi qurulub. 18 klinikadan ibarət ikinci rəy mərkəzləri müalicə rəhbərlərinin inkişafına töhfə verib.

Məlumatlar klinik, radioloji və patohistoloji məlumatlar; planlaşdırılan müalicə; ikinci rəy mərkəzinin tövsiyə etdiyi müalicə və müalicə tətbiq etmədən xəstəliyin izlənməsi kimi müəyyən edilib.

Aparılan tədqiqatda 2006-cı ilin fevralı – 2008-ci ilin sentyabrı arasında 642 ikinci rəy tələb edildiyi görülüb. Halların %32.3-də tövsiyə axtaran uroloqun planlaşdırdığı müalicə ilə ikinci rəy mərkəzinin tövsiyə etdiyi müalicə arasında fərq olduğu müəyyən edilib. Bu fərqin seminomalara nisbətən qeyri-seminomatoz xaya şişlərində daha çox olduğu, irəliləmiş mərhələli şişlərdə də artmağa meyilli olduğu müşahidə edilib. Halların %71.8-də tətbiq olunan müalicənin ikinci rəyin tövsiyə etdiyi müalicələr olduğu müəyyən edilib. Fərqli ikinci rəylə lazımsız tətbiq edilən müalicələrin %40.3, yetərsiz müalicələrin isə %26.5 nisbətində qarşısının alındığı bildirilib.

Təxminən hər altı xəstədən birində ikinci rəylə müalicə dəyişdirilib. Bu tədqiqat xərçəng kimi həyati əhəmiyyətli xəstəliyin müalicəsində belə ciddi rəy fərqləri ola bildiyini və ikinci rəy sistemi ilə müəyyən sahədə ixtisaslaşmış həkimlərə daha asan çıxışın mümkün olduğunu göstərib. Biz də ikinci rəy sisteminin gələcəkdə daha da inkişaf edərək bütün xərçəng növlərində diaqnostika və müalicə qərarının mühüm hissəsinə çevriləcəyini düşünürük.