Metastatik olmayan, əməliyyat edilə bilməyən (yerli irəliləmiş) mədəaltı vəzi xərçəngində kombinə müalicə: kimyaterapiya, radioterapiya, cərrahiyyə və Nanoknife

Bütün xərçənglər içində mədəaltı vəzi xərçəngi müalicəsi ən çətin şiş qruplarındandır. Erkən mərhələli mədəaltı vəzi xərçəngləri ilə nadir qarşılaşırıq və bunların çoxunda cərrahi üsullar təkbaşına kifayət edir. Bununla yanaşı erkən mərhələli mədəaltı vəzi xərçənglərində müəyyən risk amilləri varsa, əməliyyatdan sonra kimyaterapiya və/və ya radioterapiya tətbiq edərək xəstələrimizin daha uzun yaşamasına, bir hissəsinin isə həyatını tam qurtarmağa nail ola bilirik. Lakin diaqnoz qoyulduqda mədəaltı vəzi xərçəngi əsasən əməliyyat sərhədlərini aşmış olur. Bu gün bölüşəcəyimiz tədqiqat yerli irəlilədiyindən əməliyyat edilə bilməyən mədəaltı vəzi xərçənglərində Nanoknife prosedurunu da ehtiva edən kombinə müalicə ilə alınmış uğurlu nəticə haqqındadır.

Mədəaltı vəzi dərhal ətrafında əsas damarlar və qonşu orqanlar yerləşdiyindən çox kritik nahiyədədir. Xüsusilə əsas damarları əhatə etdikdə və ya onlara toxunub daxilinə uzandıqda (invaziya), yəni xərçəng damarları tutduqda əməliyyat mümkünsüz olur. Bu halda kimyaterapiya və radioterapiya əsas seçimdir. Lakin bu gün son dərəcə yeni müalicə rejimlərinə və radioterapiya texnikasındakı inkişaflara baxmayaraq, yerli irəliləmiş mədəaltı vəzi xərçənglərində ömür müddəti hələ 1 ildən o tərəfə keçə bilməmişdir.

Cərrahiyyə sahəsinin nüfuzlu jurnallarından Annals of Surgery-nin sentyabr 2015 sayında dərc edilmiş məqalə bizdə ümid işığı yaratmışdır. Bu tədqiqatda geri dönməyən (qalıcı) elektroporasiya (Nanoknife) dediyimiz yüksək voltajlı elektrik müalicəsinin əməliyyat zamanı xəstələrə tətbiqi ilə demək olar qeyri-adi sağqalma müddəti əldə edilmişdir. Bu uğur bütün onkologiya ictimaiyyətinə, xüsusilə mədəaltı vəzi xərçəngi üçün ciddi təsir göstərmişdir. Təxminən 2011-ci ildən tətbiq etdiyimiz Nanoknife proseduru mədəaltı vəzi xərçəngi xəstələrimizdə xəstəliyin gerilədilməsi və ağrının aradan qaldırılmasında klinikamızda uğurla istifadə edilir. 2011 və 2012-ci illərdəki çalışmalarımızla invaziv radiologiya konqreslərində 2 dəfə mükafata layiq görüldük. Mövzu ilə belə maraqlanarkən 200-dən çox xəstənin qeyri-adi uzanmış sağqalmasını göstərən belə tədqiqatın dərcini görmək məni və komandamı dərindən həyəcanlandırmışdır.

Mədəaltı vəzi xərçəngində Nanoknife (İrreversibl Elektroporasiya = İRE)

Ümumi anesteziya altında ultrasəs və ya tomoqrafiya nəzarəti ilə tətbiq olunan bu invaziv radioloji üsulla şiş nahiyəsinə 4 iynə yerləşdirilir və çox yüksək elektrik cərəyanı verilir. Beləcə xərçəngli hüceyrələrin qişa keçiriciliyi geri dönməz artırılır və hüceyrə canlılığını itirir. Bu üsulla apoptoz adlanan yavaş toxuma ölümü baş verir. Tətbiq sahəsindəki canlı hüceyrələr ölərkən birləşdirici toxuma ehtiva edən damar və sinir kimi quruluşlar əsasən qorunur. Nanoknife ilə mədəaltı vəzi şişlərini gerilətmək, beləcə həm şikayətləri azaltmaq, həm də ömrü uzatmaq hədəflənir.

Lakin yazımızın mövzusu olan tədqiqat bu hədəfi daha irəli aparmışdır. Qrup bu xəstələrə əvvəlcə şişi kiçildən müalicələr (kimyaterapiya və/və ya radioterapiya) tətbiq etmişdir. Sonra xəstələr yenidən qiymətləndirilmiş, ilkin müalicəyə cavab verənlərin şişləri əməliyyatla çıxarılmış və Nanoknife tətbiq edilmişdir. Nanoknife əməliyyatla tam çıxarıla bilməyən sahəyə tətbiq olunmuş, əməliyyatın uğuru daha da artırılmışdır. Hətta ilkin müalicəyə çox yaxşı cavab verən qrupa əməliyyat zamanı yalnız Nanoknife tətbiq edilmişdir. Bu xəstələr orta hesabla 3 il izlənilmiş, təxminən 2 ili aşan sağqalma əldə edilmişdir ki, yerli irəliləmiş mədəaltı vəzi xərçəngində bu müddət bugünkü təbabət üçün olduqca yaxşıdır. Nanoknife (İrreversibl Elektroporasiya = İRE) tətbiq animasiyasını izləmək üçün buraya klikləyə bilərsiniz.