Müntəzəm idman hərəkətsiz həyat tərzinin gətirdiyi riskləri kifayət qədər tarazlayırmı?

Yalnız gündə bir qədər idman etməkdən əlavə, ümumilikdə hərəkətsiz həyat tərzimizi dəyişməyimiz də son dərəcə vacib və zəruridir.

Gündəlik oturaraq və ya uzanaraq çox hərəkətsiz vaxt keçirmək diabet, ürək xəstəlikləri və xərçəng (xüsusilə süd vəzi, kolon, uşaqlıq, yumurtalıq xərçəngi) riskini artırır. Bunun əksinə, müntəzəm idman bu xəstəliklərə tutulma və ölüm risklərini azaldır. Lakin bu mövzuda hərəkətsiz həyatın mənfi təsirinin, yoxsa müntəzəm idmanın müsbət təsirinin daha üstün olduğu dəqiq bilinmir. Yəni adətən gün ərzində masa arxasında oturaraq, axşam televizor qarşısında uzanaraq vaxt keçirən, günün bir vaxtında da idman edən şəxsin bu xəstəliklərə tutulma riski necə təsirlənir? Hərəkətsiz həyat tərzinin gətirdiyi risk gün ərzində etdiyi idmanla kifayət qədər tarazlanırmı? Bu günlərdə dərc edilmiş tədqiqata görə bu sualın cavabı xeyrdir.

Bu tədqiqat mövzu üzrə dərc edilmiş 41 ayrı araşdırmanın məlumatlarının toplanıb təhlil edilməsi üsulu ilə aparılmışdır. Tədqiqatda hərəkətsiz həyatın xəstəliklərə tutulma və ölüm riskləri ilə əlaqəsi həm idmandan asılı olmayaraq, həm də idmanla birlikdə qiymətləndirilmişdir. Nəticədə gün ərzində hərəkətsiz keçirdiyi müddət çox olan, lakin yüksək səviyyədə idman da edənlərdə aşağı səviyyədə idman edənlərə nisbətən xəstəliklərə tutulma və ölüm riski %30 daha aşağı tapılmışdır. Lakin bununla yanaşı, hərəkətsiz həyat tərzi bu riski idmandan asılı olmayaraq daha çox artırır. Yəni gün ərzində hərəkətsiz keçirdiyi müddət çox olanlar eyni zamanda müntəzəm idman etsələr də, xəstəliklərə tutulma və ölüm riskləri idman etməyənlərdən daha aşağıdır, lakin kifayət qədər tarazlanmır.

Nəticə olaraq, xəstəliklərə tutulma və ölüm risklərini azaltmaq üçün sağlamlıq proqramları, səhiyyə siyasətləri və həkimlər daim idmana diqqət yönəldir. Lakin görünür ki, hərəkətsiz həyat tərzi sağlamlığımıza daha çox təsir edir. Müntəzəm idman əlbəttə sağlamlığımız üçün çox faydalıdır və bir çox xəstəlikdən qorunmağımıza kömək edir. Lakin yalnız gündə bir qədər idman etməkdən əlavə, ümumilikdə hərəkətsiz həyat tərzimizi dəyişməyimiz də son dərəcə vacib və zəruridir. Məsələn, heç olmasa TV izləyərkən reklam fasilələrində qalxıb gəzmək, iş yerində vaxtaşırı masa arxasından qalxmaq, lift əvəzinə pilləkənləri seçmək, nəqliyyatda vasitələr əvəzinə piyada getməyə daha çox yer vermək kimi kiçik dəyişikliklər belə, əmin olun, sağlamlığınız üçün əslində çox böyük addımlar olacaqdır.