Resveratrol nədir? Əlavəsi nə işə yarayır? Faydaları və zərərləri

Resveratrol başda qırmızı üzüm qabığı olmaqla bəzi bitkilərdə təbii olan, güclü antioksidant xüsusiyyətli polifenol birləşməsidir. Xüsusilə qırmızı şərab, üzüm şirəsi, yerfındığı, tut, qaragilə və zoğal kimi qidalarda az miqdarda olur. Son illərdə resveratrol əlavəsi kimi tablet və kapsul formalarında da populyarlaşıb. Bəs resveratrol nə işə yarayır, xərçəngə təsiri varmı, faydaları və mümkün zərərləri hansılardır?

Resveratrol nədir?

Resveratrol kimyəvi baxımdan stilbenoid qrupundan polifenoldur (elmi adı 3,5,4'-trihidroksistilben). İki fenol halqasının etilen körpüsü ilə bağlanmasından yaranan bu birləşmə bitkilərin müdafiə mexanizminin bir hissəsidir. Fitoaleksin adlanan belə birləşmələr bitkilər tərəfindən xəstəlik törədicilərinə (göbələk, bakteriya) və ətraf mühit stressinə qarşı istehsal edilir. Resveratrol xüsusilə üzümün qabıq və çəyirdəyində sıx sintez olunur; məsələn, qırmızı üzüm qabığının 1 qramında təxminən 50–100 µg resveratrol ola bildiyi bildirilir. Qırmızı şərab hazırlanarkən üzüm qabıqları fermentasiyaya daxil olduğundan qırmızı şərab ağ şərabdan çox resveratrol ehtiva edir (qırmızı şərabda orta bir qədəhdə təxminən ~1 mg).

Təbii mənbələrdən alınan resveratrol miqdarı adətən azdır. Əlavə formasında isə daha yüksək dozalar alına bilər. Bədən qəbul edilən resveratrolu sürətlə metabolizə edib xaric edir. Laboratoriya tədqiqatlarında antioksidant, iltihabəleyhinə, antiproliferativ (hüceyrə çoxalmasını əngəlləyən), hətta estrogenəbənzər təsirlər göstərilmişdir. Buna görə ürək-damar sağlamlığından xərçəngin önlənməsinə qədər çoxlu potensial faydası elmi araşdırmaların mövzusu olmuşdur. Aşağıda insan sağlamlığına mümkün təsirlərinə və müasir elmi baxışlara toxunacağıq.

Resveratrolun faydaları hansılardır? (Nə işə yarayır?)

Resveratrol güclü antioksidant olduğuna görə bədəndə çoxlu faydalı təsir potensialına malikdir. Resveratrol nə işə yarayır? Budur tədqiqatların irəli sürdüyü əsas resveratrol faydaları:

• Ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyə bilər: Resveratrolun qan damarlarını qoruduğu düşünülür. Damar elastikliyini artıraraq qan təzyiqini azaltmağa kömək edə bilər. Həmçinin aşağı sıxlıqlı lipoproteinin (LDL, “pis” xolesterin) oksidləşməsini azaltdığı və qanın laxtalanmasını azaltmaqla damarlarda laxta yaranmasını yavaşlatdığı tapılmışdır. Bu təsirlərlə müntəzəm qəbulda ürək tutması və insult riskini azaltmağa töhfə verə biləcəyi irəli sürülür.

• Qan şəkərinə və metabolizmə müsbət təsirlər: Xüsusilə diabetli şəxslərdə resveratrol insulin həssaslığını artıraraq qan şəkərinin nəzarətinə kömək edə bilər. Bəzi kiçik tədqiqatlar əlavənin qan şəkərini və insulin davamlılığını yaxşılaşdıra biləcəyini göstərmişdir. Yağ hüceyrələrinin yaranmasını azaldıb toplanmasını önləyərək çəki nəzarətini dəstəkləyə biləcəyi də araşdırılır.

• Beyin sağlamlığı və yaddaş: Resveratrolun neyroprotektiv (sinir hüceyrələrini qoruyan) təsiri ola biləcəyi düşünülür. Antioksidant kimi beyin hüceyrələrini zədədən qoruyub iltihabı azaldaraq Alzheimer kimi neyrodegenerativ xəstəliklərdə faydalı ola biləcəyi araşdırılmışdır. Bəzi işlər onun qan-beyin baryerini keçib Alzheimerlə əlaqəli biomarkerlərə müsbət təsir edə bildiyini göstərsə də, insanlarda yaddaş və koqnitiv funksiyada aydın yaxşılaşma sübutu hazırda yetərsizdir. Yəni beynin sağlam yaşlanması üçün potensial faydası olsa da, bu sahədə daha çox araşdırma lazımdır.

• Antioksidant və yaşlanmaəleyhinə təsirlər: Sərbəst radikalları neytrallaşdıran resveratrol hüceyrə yaşlanmasını yavaşlada bilər. Yaşlanmaəleyhinə (antiaging) təsirlərlə zamanla yaranan hüceyrə zədəsini azaldaraq uzun müddətdə daha sağlam yaşlanmaya töhfə verə biləcəyi düşünülür. Hətta bəzi laboratoriya təcrübələrində maya hüceyrələrinin ömrünü uzatdığı tapılıb və buna görə “gənclik molekulu” kimi də satılır. Lakin ömrü uzadan bu təsirin insanlarda təsdiqlənmədiyini vurğulayaq.

• Oynaqlar və iltihabi vəziyyətlər: Resveratrolun iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri revmatoid artrit kimi iltihabi oynaq xəstəliklərində və osteoartritdə ağrı və iltihabı azaltmağa kömək edə bilər. Yenə də bunlar adətən dəstəkləyici müalicə səviyyəsindədir.

• Dəri sağlamlığı: Antioksidant və iltihabəleyhinə quruluşu ilə resveratrol dəri hüceyrələrini oksidləşdirici stressdən qoruyaraq dərinin yaşlanmasını yavaşlada bilər. Kollagen parçalanmasını azaldıb elastikliyi dəstəkləyərək qırışları yüngülləşdirə bilər. Həmçinin antimikrob təsirlərlə akne yaradan Propionibacterium acnes bakteriyasının çoxalmasını önləyə və akne zədələrində qızartı/iltihabı azalda bildiyi göstərilmişdir. Buna görə bəzi dəriyə qulluq məhsullarında aktiv maddə kimi işlədilir.

• Xərçəng riskini azaltmaq (kimyəvi profilaktika) potensialı: Resveratrol laboratoriyada xərçəng hüceyrələrinin böyüməsini əngəlləyən və xərçəng yaranmasına qarşı qoruyucu xüsusiyyətli birləşmə kimi təsvir edilmişdir. Buna görə xərçəngdən qorunmağa kömək edə biləcəyinə ümidlər var (aşağıda ətraflı baxılacaq).

Yuxarıdakı faydalar ümidverici görünsə də, genişmiqyaslı klinik tədqiqat nəticələri çox sahədə ziddiyyətli və ya yetərsiz qalmışdır. Yəni resveratrol dərman deyil; mümkün faydaları dəstəkləyən tapıntılar olsa da, təsirləri qəti deyil. Xüsusilə ürək sağlamlığı barədə bəzi insan tədqiqatlarında müsbət nəticələr bildirilsə də (məsələn, aşağı dozanı müntəzəm alanlarda qan təzyiqinin yüngül azalması), bütün səbəbli ölüm göstəricisini azaltdığı göstərilməyib. Diabet və metabolik sindroma faydaları da tam sübut edilməyib. Buna görə resveratrolu möcüzəvi əlavə deyil, balanslı qidalanma və sağlam həyat tərzinin bir hissəsi kimi düşünmək daha doğrudur.

Resveratrol xərçəngə faydalıdırmı? Xərçəngə təsirləri

Resveratrol adı xüsusilə xərçəng mövzusunda tez-tez gündəmə gəlir. Laboratoriya tədqiqatlarının diqqətçəkən nəticələri səbəbindən “resveratrol xərçəngə faydalıdırmı?” sualı bir çox xəstə və yaxınını maraqlandırır. Mövzunu elmi məlumatlar işığında araşdıraq:

Laboratoriya və heyvan tədqiqatları: Petri qabında və ya heyvan modellərində aparılan klinikayaqədər tədqiqatlar resveratrolun xərçəng hüceyrələrinə çoxşaxəli təsir göstərə bildiyini üzə çıxarmışdır. Məsələn, resveratrol onların çoxalmasını əngəlləyə (antiproliferativ təsir) və proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümü (apoptoz) mexanizmlərini tətikləyə bilər. Güclü antioksidant xüsusiyyəti ilə hüceyrələri xərçəngə səbəb olan oksidləşdirici zədədən də qoruyur. Müvafiq təcrübələrdə şüa müalicəsi ilə veriləndə şiş hüceyrələrində şüanın təsirini artırdığı (radiosensibilizasiya) və ya sağlam hüceyrələri şüa zədəsindən qoruduğu (radioprotektiv təsir) belə müşahidə edilmişdir. Bəzi işlərdə müəyyən kimyaterapiya dərmanları ilə birləşməsinin şişə təsiri gücləndirdiyi və kimyaterapiyanın ürək yan təsirlərindən qoruduğu irəli sürülür. Qısası, fundamental elm səviyyəsində resveratrolun xərçəngə qarşı çoxsaylı faydalı təsir potensialı aşkarlanmışdır.

İnsan tədqiqatları və klinik məlumatlar: Təəssüf ki, laboratoriya tapıntıları həmişə klinikaya keçməyə bilər. İndiyədək resveratrolla aparılmış məhdud saylı insan tədqiqatı xərçəng müalicəsində aydın fayda göstərə bilməyib. Məsələn, yoğun bağırsaq (kolorektal) xərçəngi xəstələrində kiçikmiqyaslı Faza I klinik tədqiqat yüksək dozanın şiş hüceyrələrinin proliferasiyasını bir qədər azalda biləcəyini bildirib. Lakin başqa pilot tədqiqat mümkün faydanın mövcud xərçəngi müalicə etməkdən çox xərçəngin yaranmasını önləməkdə ola biləcəyini irəli sürüb. Yəni resveratrol hələ yaranmamış şişlərin inkişafına mane ola bilər, amma bədəndə artıq mövcud xərçəngi kiçiltməkdə təsirsiz qala bilər.

Daha diqqətçəkən nümunə irəliləmiş mərhələli çoxsaylı miyeloma (qan xərçəngi növü) xəstələrində resveratrol tədqiqatıdır. Xəstələrə çox yüksək doza (gündəlik 5 qrama yaxın) əlavə verilib, lakin ciddi yan təsirlər yarananda tədqiqat erkən dayandırılıb. Yan təsirlər arasında böyrək çatışmazlığı da var. Nəticə yüksək dozanın təhlükəsizliyi və effektivliyi barədə narahatlıq yaradıb.

Hormona həssas xərçənglər və estrogen təsiri: Xüsusilə süd vəzi xərçəngi və prostat xərçəngi kimi hormon reseptoru müsbət (estrogen və ya androgenlə böyüyən) xərçəng növlərində resveratrol barədə ehtiyatlı olmaq lazımdır. Resveratrol quruluşca fitoestrogendir, yəni bitki mənşəli estrogenəbənzər təsir göstərə bilər. Laboratoriya təcrübələri müəyyən konsentrasiyalarda həm estrogen, həm də androgen reseptorlarını aktivləşdirib bu hormonların təsirini təqlid etdiyini göstərmişdir. Bu, hormon siqnalları ilə böyüyən bəzi xərçəng hüceyrələrində arzuolunmaz proliferasiya (çoxalma) stimullaşmasına səbəb ola bilər. Sadə desək, resveratrol xərçəngəleyhinə təsirləri ilə yanaşı estrogenəbənzər təsirlə bəzi şişləri böyütmək riski də daşıya bilər. Buna görə xüsusilə estrogen reseptoru müsbət süd vəzi xərçəngi keçirmiş və ya risk amilli şəxslərə nəzarətsiz resveratrol əlavəsi istifadə etməmək tövsiyə edilir. Mütləq həkimləri ilə danışıb qərar verməlidirlər.

Xərçəng baxımından nəticə: Resveratrol tədqiqatları həyəcanverici olsa da, hazırkı elmi sübutlar onun təkbaşına xərçəng müalicəsi kimi istifadəsini dəstəkləmir. Xərçəngdən qorunmaq üçün sağlam qidalanma daxilində resveratrollu qidaları (məsələn, meyvə və tərəvəzlər) yemək əlbəttə faydalıdır. Lakin hər hansı xərçəng xəstəsi və ya yüksək riskli şəxsin həkimlə məsləhətləşmədən resveratrol həblərinə əl atması doğru deyil. Davam edən klinik tədqiqatlar gələcəkdə hansı şəraitdə faydalı ola biləcəyini daha aydın göstərə bilər. Hazırda mövcud xərçəng müalicələrini resveratrol və ya oxşar əlavələrlə əvəz etmək yanlış və təhlükəli olacaq. Əlavə alan xərçəng xəstələri də bunu mütləq həkimlərinə bildirməli, müalicə komandasının məlumatı daxilində istifadə etməlidirlər.

Resveratrol əlavəsi və istifadəsi

Təbii qidalarla bir qədər resveratrol almaq mümkün olsa da, bu dozalar çox məhduddur. Məsələn, bir ovuc qırmızı üzüm və ya bir qədəh qırmızı şərab milliqram səviyyəsində resveratrol verir. Bazarda satılan resveratrol əlavələriisə kapsul başına onlarla və ya yüzlərlə milliqram ehtiva edə bilər (adətən Polygonum cuspidatum adlı bitkidən, yəni yapon qırxbuğumunun kökündən alınır). Bəs əlavə necə istifadə edilməli və nələrə diqqət olunmalıdır?

İlk növbədə, təhlükəsiz istifadə üçün seçim həmişə təbii qidalar olmalıdır. Üzüm, tut, yerfındığı, nar, qaragilə kimi qidalarla həm resveratrol, həm də digər faydalı qida maddələri alırsınız. Əlavələr isə konsentrat dozalar ehtiva edir və yüksək dozaların uzunmüddətli təsirləri tam məlum deyil. Alimlər hələ “gündə bu qədər mg resveratrol idealdır” deyə bilməyiblər. Hər hansı resveratrol dozası üçün qəti tövsiyə və ya rəsmi hədd yoxdur. Kiçik tədqiqatlarda gündə 100-300 mg kimi dozalar istifadə edilsə də, bəzilərində daha yüksək (qram səviyyəsində) dozalar sınanıb. Ümumilikdə sağlam şəxslərdə aşağı-orta dozalarda (məsələn, 150-500 mg/gün) qısamüddətli istifadənin dözülən olduğu bildirilsə də, bu, təhlükəsizlik zəmanəti deyil.

Resveratrol əlavəsi düşünən şəxslər mütləq həkimləri ilə məsləhətləşməlidirlər . Xüsusilə xroniki xəstəliyi olan və ya müntəzəm dərman alanlar üçün vacibdir (aşağıda qarşılıqlı təsirlər hissəsinə baxın). Hamilələr və süd verən analar üzərində təhlükəsizliyi yetərincə öyrənilməyib; buna görə hamiləlik və əmizdirmədə resveratrol əlavəsi tövsiyə edilmir. Uşaqlarda da eyni şəkildə istifadə olunmamalıdır.

Resveratrol ən yaxşı yeməklə birlikdə və ya dərhal sonra alına bilər, çünki yağda həll olunan birləşmə olduğundan qidalarla sorulması bir qədər arta bilər. Əlavə alarkən məhsulun etibarlı markadan, mümkünsə aptek kimi nəzarət olunan yerdən olmasına diqqət edilməlidir. Hər əlavədə olduğu kimi, etiketdə göstərilən doza aşılmamalıdır. “Çoxu daha çox fayda verər” fikri yanlışdır; əksinə, yüksək dozalar zərərli təsir yarada bilər.

Resveratrolun yan təsirləri və mümkün zərərləri

Ümumilikdə qidalarla az miqdarda alınan resveratrol sağlam şəxslərdə təhlükəsiz sayılır və aydın yan təsir yaratmır. Hətta toksikliyi çox aşağıdır. Lakin yüksək dozalı resveratrol alınanda və ya bəzi həssas şəxslərdə arzuolunmaz təsirlər yarana bilər. Resveratrolun zərərləri başlığı altında mümkün yan təsirləri və diqqət ediləsi məqamları belə sadalaya bilərik:

• Həzm sistemi problemləri: Gündə təxminən 1-2,5 qram kimi yüksək miqdarda resveratrol alındıqda ən çox görülən yan təsirlər ürəkbulanma, qusma və ishaldır . Qarın ağrısı, qaz və köp də bildirilmişdir. Normal qidalanma ilə belə yüksək dozalara çatmaq mümkünsüz olduğundan bu təsirlər daha çox əlavənin artıq dozasında yaranır. Məsələn, 2016-cı il klinik tədqiqatında 6 ay gündə 1.5 qram alan şəxsdə qızdırma və pansitopeniya (bütün qan hüceyrələrində azalma) yarandığı bildirilmişdir. Yəni uzunmüddətli yüksək doza ciddi problemlər verə bilər.

• Qaraciyər fermentlərində dəyişiklik: Çox yüksək dozalar qaraciyər funksiyası testlərində pozulma (ALT, AST artması) yarada bilər. Xüsusilə qaraciyər xəstələri yüksək dozadan qaçınmalıdır.

• Qanaxma riskinin artması: Resveratrol qanın laxtalanmasında iştirak edən trombositlərin yapışmasını azaldır. Buna görə qan durulaşdırıcı (antikoaqulyant və ya antitrombosit) dərman alanlarda resveratrol arzuolunmaz qanaxma yarada bilər. Aspirin, heparin, warfarin kimi dərmanlarla birlikdə əlavə almaq qanaxma riskini artıra bilər. Belə birləşmələr mütləq həkim təsdiqi və nəzarəti altında olmalıdır.

• Dərman qarşılıqlı təsirləri (CYP fermentləri): Resveratrol qaraciyərdə dərmanları metabolizə edən sitoxrom P450 ferment sisteminə təsir edə bilər. Məsələn, sağlam könüllülərdə 4 həftə gündə 1 qram istifadədən sonra CYP3A4, CYP2D6 və CYP2C9 aktivliklərinin azalması, CYP1A2 aktivliyinin isə artması tapılmışdır. Bu, nəzəri olaraq həmin fermentlərlə metabolizə olunan bir çox dərmanın qandakı səviyyəsinin dəyişə biləcəyini göstərir. Karbamazepin kimi bəzi xüsusi dərmanlarla qarşılıqlı təsirinə dair heyvan məlumatları da var (resveratrol karbamazepin səviyyəsini artıra bilər). Qısası, müntəzəm dərman alanlar çox diqqətli olmalı, yeni əlavədən əvvəl həkim və əczaçı ilə məsləhətləşməlidirlər.

• Hormonal təsirlər: Yuxarıda dediyimiz estrogenəbənzər davranışı, fitoestrogen xüsusiyyəti, bəziləri üçün arzuolunmaz ola bilər. Xüsusilə hormona həssas xəstəliyi olanlarda (süd vəzi, uşaqlıq xərçəngi, yumurtalıq kisti, endometrioz kimi estrogenlə əlaqəli hallar) istifadəsi təhlükəli ola bilər. Mövcud xəstəliyin gedişinə mənfi təsir edə biləcəyindən istifadə edilməməli və ya həkim nəzarətində çox ehtiyatla istifadə olunmalıdır.

Yuxarıdakı məqamları nəzərə alsaq, resveratrol ümumi əhali üçün təhlükəsiz görünsə də, yüksək dozalarda və ya bəzi həssas şəxslərdə zərərli təsirlər yarana bilər. Qısası, resveratrolun fayda və zərərləri tarazlığında məlumatlı və ölçülü istifadə şərtdir. Hər hansı yan təsir yaranarsa, əlavə dayandırılmalı və səhiyyə mütəxəssisi ilə məsləhətləşilməlidir.

Resveratrolun mümkün faydaları və riskləri (xülasə cədvəli)

Cədvəl: Resveratrolun əsas potensial faydaları ilə risklərinin müqayisəsi. Uyğun dozada həkim nəzarəti ilə faydalar görülə bilər; yanlış və həddindən artıq istifadədə isə yan təsirlər və zərərlər yarana bilər.

Resveratrol barədə tez-tez verilən suallar

Resveratrol xərçəngə faydalıdırmı?

Resveratrolun xərçəngi müalicə etdiyinə dair sübut edilmiş məlumat yoxdur. Laboratoriyada xərçəng hüceyrələrini öldürdüyü və ya böyümələrini yavaşlatdığı göstərilsə də, insan klinik tədqiqatlarında birbaşa şişi kiçildən təsir tapılmayıb. Buna görə xəstələrdə müalicə alternativi sayılmamalıdır. Lakin antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə xərçəngdən qorunmağa bir qədər töhfə verə bilər. Yəni balanslı qidalanmada resveratrollu qidalar ümumi sağlamlığa faydalı olub dolayı yolla xərçəng riskini azaltmağa kömək edə bilər. Mühüm məqam: Xərçəng diaqnozlu şəxslər resveratrol və ya oxşar əlavələri həkim təsdiqi olmadan istifadə etməməlidir.

Resveratrolu kimlər istifadə edə bilməz?

Aşağıdakı qruplar resveratrolu istifadə etməməli və ya çox ehtiyatlı olmalıdırlar : (1) Hamilələr və süd verən analar: Bu dövrdə təhlükəsizliyi məlum olmadığından uzaq durulmalıdır. (2) Hormona həssas xərçəngi və ya xəstəliyi olanlar: Xüsusilə süd vəzi, uşaqlıq, yumurtalıq kimi estrogenlə əlaqəli xərçəng anamnezlilər həkim təsdiqi olmadan istifadə etməməlidir (estrogenəbənzər təsir göstərə bilər). (3) Qan durulaşdırıcı dərman alanlar: Bu şəxslərdə qanaxma riskini artıra bildiyindən təhlükəli ola bilər. (4) Ciddi xroniki xəstəliyi olan və ya daimi dərman alanlar: Qaraciyər, böyrək xəstələri, epilepsiya və oxşar nevroloji xəstəliklilər, xolesterin və ya diabet dərmanı alanlar və s. mütləq həkimlə məsləhətləşməlidir. Ümumilikdə sağlamlığı həssas hər kəs resveratrol əlavəsini yalnız həkim tövsiyə etdikdə istifadə etməlidir.

Resveratrol sızanaq yaradırmı?

Resveratrolun birbaşa sızanaq (akne) yaradan təsirinə dair məlumat yoxdur. Əksinə, antioksidant və antibakterial xüsusiyyətlərlə akneyə meyilli dəri üçün hətta faydalı ola bilər. Bəzi tədqiqatlar akne yaranmasında rol oynayan P. acnes bakteriyasını inhibə edə və dəri iltihabını azalda bildiyini göstərmişdir. Bu, sızanaqların daha tez sağalmasına töhfə verə bilər. Həqiqətən bəzi akne müalicələrində və kosmetik məhsullarda resveratrol istifadə edilir. Lakin hər orqanizmin fərqli olduğunu unutmamaq lazımdır. Nadir də olsa, bəziləri xüsusilə yerli (dəriyə çəkilən) resveratrollu məhsullarla qıcıqlanma və ya reaksiya bildirmişlər. Bu, adətən resveratroldan çox digər tərkib hissələri və ya dərinin ümumi həssaslığı ilə əlaqəlidir. Nəticədə resveratrol ümumiyyətlə sızanaq yaratmır; əksinə, akneyə potensial dəstək verir. Resveratrollu məhsul istifadə edərkən sızanaq artımı görsəniz, məhsulu dayandırıb dermatoloqla məsləhətləşmək uyğundur.

Resveratrol aybaşı başladırmı?

Xalq arasında bəzi bitki məhsulları üçün işlədilən “aybaşı gətirən” ifadəsi menstrual qanaxmanı başlatmağa və ya nizamlamağa kömək deməkdir. Resveratrol üçün belə təsir elmi sübut edilməyib. Yəni birbaşa aybaşı başladan maddə deyil və gecikmiş qanaxmanı başlatmaq məqsədilə istifadə olunmur. Bununla belə, Polikistik Yumurtalıq Sindromu (PCOS) kimi aybaşı pozuntusu yaradan bəzi hallarda faydalı ola biləcəyinə dair ilkin tədqiqatlar var. Məsələn, PCOS olan qadınlarda tədqiqat əlavənin hormon tarazlığını yaxşılaşdıraraq aybaşı nizamını qismən bərpa edə biləcəyini irəli sürmüşdür. Bu, hormonal tarazlığa dolayı təsirlərdən (insulin davamlılığını azaltmaq və s.) yarana bilər. Lakin iş erkən mərhələdədir və ümumi əhaliyə şamil edilə bilməz. Qısası: Resveratrol normal şəraitdə aybaşı başladan vasitə deyil. Aybaşı gecikməsi yaşayırsınızsa özbaşına əlavə almaqdansa mama-ginekoloqa müraciət ən doğru yanaşmadır.

Resveratrol əmizdirmədə istifadə edilirmi?

Əmizdirmə dövründə ananın qəbul etdiyi hər şey bir qədər südə keçib körpəyə təsir edə bilər. Süd verən analarda resveratrol istifadəsi barədə yetərli məlumat yoxdur. Buna görə təhlükəsizlik üçün əmizdirmədə yüksək dozalı resveratrol əlavələrindən qaçınmaq tövsiyə olunur. Ana südü alan körpənin sağlamlığı üçün ananın lazımsız və ya yüksək dozalı əlavələr almaması vacibdir. Bu dövrdə hər əlavə kimi resveratrol da yalnız həkim məsləhəti ilə alınmalıdır. Digər tərəfdən, qidalanma ilə (arabir üzüm, tut yemək kimi) alınan az miqdarın əmizdirməyə məlum mənfi təsiri yoxdur. Burada söhbət sıx resveratrollu həb və toz əlavələrdən gedir. Qısası, əmizdirmədə resveratrol əlavəsi tövsiyə olunmur.

Resveratrolun dəriyə faydaları hansılardır?

Resveratrol həm oral (ağızdan) alınanda, həm də yerli (dəriyə çəkilən) formada bəzi dəri faydaları verə bilər. Ən aydın faydası güclü antioksidant xüsusiyyəti ilə dəri hüceyrələrini ultrabənövşəyi (UV) şüaların və ətraf mühit toksinlərinin zədəsindən qorumasıdır. Beləliklə müntəzəm istifadədə işıqla yaşlanma əlamətlərinin (ləkə, qırış) azalmasına kömək edə bilər. Həmçinin iltihabəleyhinə təsiri qızartı və həssaslıqla gedən akne, ekzema, rozasea kimi hallarda sakitləşdirici rol oynaya bilər. Elmi işlər kollagen parçalanmasını yavaşlatdığını və dəri elastikliyini artıra bildiyini də göstərir; bu da incə xətlərin və qırışların azalması demək ola bilər. Ləkəazaldıcı təsiri də araşdırılıb; melanin istehsalını basqılayaraq hiperpiqmentasiya (dəri ləkələri) problemlərini yüngülləşdirə biləcəyi irəli sürülüb. Başqa faydası antibakterial xüsusiyyətləri ilə dəri səthində zərərli bakteriyaların çoxalmasını önləyərək akneni azalda bilməsidir. Nəticədə dəriyə qulluqda resveratrol anti-aging (yaşlanmaəleyhinə), aydınlaşdırıcı və qoruyucu tərkib hissəsi kimi dəyərlidir. Bazarda resveratrollu serum və kremlər var və xüsusilə gecə antioksidant baxımı üçün istifadə olunur. Əlavə kimi alırsınızsa, dəri sağlamlığına dolayı töhfə verəcək, amma birbaşa dəriyə çəkilən məhsulların təsiri gözlənməməlidir. Dəriniz üçün resveratrol düşünürsünüzsə dermatoloqla məsləhətləşib dəri tipinizə uyğun məhsul seçmək tövsiyə olunur.

Nəticə

Resveratrol təbii mənbələrdən alınan və əlavə kimi də təqdim edilən ümidverici birləşmədir. Antioksidant quruluşu ilə ürəkdən beyinə, dəridən metabolizmə qədər çox sahədə potensial faydalıdır. Xüsusilə xərçəngə təsiri geniş araşdırılır, lakin mövcud məlumatlar müalicədə möcüzə yaratmadığını göstərir. Resveratrol əlavəsi istifadə edərkən mütləq məlumatlı olmalı; həkim məsləhəti və nəzarəti xaricində yüksək dozalara üz tutulmamalıdır. Unutmayın, hər əlavə kimi resveratrol da dəstəkləyici rol daşıyır və sağlam həyatı əvəz etmir. Balanslı qidalanma, müntəzəm məşq və həkiminizin tövsiyə etdiyi tibbi müalicələr həmişə əsas olmalıdır. Resveratrol isə bu əsas üzərinə əlavə fayda verə biləcək, düzgün istifadə ediləndə yararlı köməkçidir. Sağlam günlər arzusu ilə...