Steve Jobs və minlərlə həyat alternativ xərçəng müalicələrinə qurban edilir!

Xərçəng müalicəsində alternativ tibb üsulları yalnız bizim xəstələrimizi çaşdırmır; bütün dünyada, hətta inkişaf etmiş ölkələrdə yaşayan təhsilli və məşhur insanların da həyatına təsir edə bilər. Bu yazıda hamınızın tanıdığı bir insanın sizi təəccübləndirəcəyinə inandığımız qısa hekayəsini və alternativ tibb istifadə edən xəstələrin ömür müddətinin istifadə etməyənlərə görə mənfi təsirləndiyini göstərən tədqiqatı paylaşacağıq.

Apple şirkətinin qurucularından Steve Jobs 31 iyul 2004-cü ildə mədəaltı vəzinin endokrin xərçənginə görə əməliyyat olunduqda ilkin diaqnozundan düz 9 ay keçmişdi. Xərçəngdə həyat qurtaran və ya uzun ömrün əsas müəyyənedicisi olan erkən diaqnoz və erkən müalicə şansını öz əli ilə geri itələmişdi. Halbuki 2003-cü ilin oktyabrında diaqnoz qoyulanda Steve Jobsun asanlıqla əməliyyat edilə bilən, yayılmamış xərçəngi var idi. Bəs sonra nə baş verdi? Steve Jobs nə üçün əməliyyatı qəbul etmədi?

Xərçəng diaqnozu bu gün də dünyanın ən qorxuducu həqiqətlərindəndir. Varlı-kasıb, təhsilli-təhsilsiz, demək olar ki, hər kəsi qarşılaşanda hərəkətsiz qoya, yəni şoka sala bilən xəstəlikdir. Xərçəng müalicəsinə illərini vermiş müəllim kimi cəmiyyəti xərçəng barədə məlumatlandırmağa, üstəlik yanlış və təhrif edilmiş məlumatların qarşısını almağa çalışıram.

Mistisizmə, insanın içindəki gücün ortaya çıxarılıb bütün xəstəliklərə qalib gələ biləcəyinə inanmaq insan təbiətindədir. Əslində varlı-kasıb hamımızın arzuladığı şey tam şəfa , yəni ölümsüzlükdür. Xərçəng diaqnozu kimi çarəsiz vəziyyətdə olan insanlara örtülü, bəzən də açıq şəkildə ölümsüzlük vəd edirlər. Alternativ tibb tətbiqçilərinin tez-tez işlətdiyi “xərçəng əslində xəstəlik deyil, metabolik vəziyyətdir”, “şəfa təbiətin özündə var”, “daxili enerjinizin qalib gələ bilməyəcəyi xəstəlik yoxdur, biz sizə bu enerjini necə üzə çıxarmağı öyrədəcəyik” kimi sözlər insanların ağlını başından alır.

Təəccüblü olsa da, Steve Jobs kimi dünyada hər cür məlumata çatmaq imkanına ən çox malik insanlardan biri də yanılmışdı. Diaqnozu öyrənəndə həkim ona dərhal əməliyyat tövsiyə etmiş, lakin Jobs problemi alternativ tibblə aşacağını düşünmüşdür. Alternativ tibbin sehrli və qeyri-real dünyasına qapılmış, Amerikadan Hindistana qədər demək olar ki, bütün dünyada mistik üsullarda şəfa axtarmışdır. Homeopatiya, akupunktur, enerji müalicələri və bir çox üsul təklif edib guya xərçəngi müalicə etdiyini iddia edən qeyri-elmi insanlardan şəfa gözləmişdir. Gerçəyi anlaması və müasir tibbə qayıtması 9 ay çəkmiş, xərçəng müalicəsi üçün son dərəcə mühüm qızıl vaxtı itirmişdi. Sonradan gec mərhələdə müalicəyə başlasa da, 2011-ci ilin oktyabrına qədər, yəni 8 il müasir tibbi üsullarla yaşamış, bu müddətdə baxışı ilə dünyamıza mühüm töhfələr və yeniliklər vermişdir.

Xərçəng müalicəsi üçün alternativ üsulların seçilməsi ömrü qısaldır

Müasir tibb əvəzinə alternativ müalicələrin arxasınca gedən xəstələrin və ailələrin sayı artmağa davam edir. ABŞ məlumatlarına görə son 10 ildə tam müalicə oluna bilən xərçəngi olsa da, standart müalicəni rədd edib alternativə yönələnlərin sayı 2.5 dəfə artmışdır. Bu cərəyan xəstələr və yaxınları üçün çətin vəziyyətlər yaradır. Müasir xərçəng müalicələrinin ən böyük faydanı verəcəyinə geniş inanılsa da, alternativ üsulların effektivliyini qiymətləndirən tədqiqatlar məhduddur.

Bir çox xəstə müasir xərçəng müalicələrinə əlavə olaraq alternativ müalicə istifadə etsə də, yalnız alternativ müalicələrdən istifadə edən xəstələr haqqında çox az şey məlumdur. Müasir tibblə müqayisədə alternativ müalicələri və ömür müddətinə təsirini araşdırmaq üçün Amerika Cərrahlar Kollecinin Xərçəng Komissiyası və Amerika Xərçəng Cəmiyyətinin layihəsi çərçivəsində ABŞ Milli Xərçəng Məlumatlarından süd vəzi, prostat, ağciyər və kolorektal xərçəngli ümumilikdə 840 xəstənin məlumatları öyrənilmişdir. Bu məlumatlar ölkədə aşkar olunan xərçənglərin təxminən %70-ini təmsil edir. Tədqiqatçılar müasir müalicə seçən 560 xəstəni alternativ müalicə seçən 280 xəstə ilə müqayisə etmişlər.

Journal of the National Cancer Institute jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda 2004 ilə 2013-cü illər arasında diaqnoz qoyulmuş xəstələr araşdırılmışdır. Nəticələrə görə kimyaterapiya, əməliyyat və radioterapiya kimi müasir üsullar əvəzinə alternativ müalicə seçənlərin ömür müddəti nəzərəçarpan dərəcədə aşağı idi: 5 illik sağqalım alternativ müalicə alanlarda %54, standart kimyaterapiya tətbiq olunanlarda isə %78 olmuşdur.

Alternativ müalicə seçən xəstələrin ömrü nəzərəçarpan dərəcədə qısa olduğundan, bu tətbiqlərin daha çox araşdırılmasının zəruriliyi xüsusilə vurğulanır.

Alternativ xərçəng müalicələri haqqında çox az şey məlumdur və sübut olmasa da bu istiqamətdə qərarlar verilir. İmmun sistemini gücləndirdiyi iddia olunan qarışıqlar, yüksək dozada vitamin və ya fitoterapiya kimi digər alternativ üsulların hamısında hansı müalicənin təsirli olduğunu daha yaxşı anlamaq lazımdır; yalnız belə xəstələr məlumatlı qərar verə bilərlər.