Süd vəzi xərçənginin müalicəsində əməliyyat mütləqdirmi?

Yeni yanaşma: erkən mərhələli süd vəzi xərçəngini əməliyyatsız müalicə etmək mümkündürmü?

Süd vəzi xərçənginin müalicəsində yüz ildən çoxdur istifadə olunan cərrahi yanaşma artıq hər xəstəyə lazım olmaya bilər. ABŞ-dakı MD Anderson Xərçəng Mərkəzində aparılan diqqətçəkən tədqiqatın nəticələri göstərir ki, erkən mərhələli süd vəzi xərçəngində düzgün xəstə seçimi ilə kimyaterapiya və radioterapiya vasitəsilə əməliyyata ehtiyac olmadan uğurlu nəticələr əldə edilə bilər.

Nə üçün vacibdir?

Dünyada hər il təxminən 2,3 milyon qadına süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulur. Əməliyyat uzun müddətdir yerli müalicənin əsas dayağı olsa da, müasir sistemik müalicələr sayəsində tam patoloji cavab (pTY) tezliyi xeyli artıb. Bu yeniliklər bəzi xəstələrdə əməliyyatdan tam imtina edilə bilən yeni müalicə paradiqmalarına yol açır.

• QEYD: Tam patoloji cavab (pTY)xərçəng xəstəsində neoadjuvant (əməliyyatöncəsi) müalicədən sonra əməliyyatla çıxarılan toxumada mikroskop altında heç bir şiş hüceyrəsinin qalmaması deməkdir. Bu, adətən müalicəyə çox yaxşı cavabı göstərir və uzunmüddətli sağqalım üçün müsbət göstəricidir.

5 illik izləmədə əməliyyatsız 100 faiz sağqalım!

Tədqiqatın nəticələri 28 mart 2025-ci ildə JAMA Oncology jurnalında dərc edilib. MD Anderson süd vəzi xərçəngi cərrahı Prof. Dr. Henry Kuerer-in rəhbərlik etdiyi faza II tədqiqatına görə:

• Median 55,4 ay (təxminən 4,6 il) izlənmiş və neoadjuvant (əməliyyatöncəsi) kimyaterapiya ilə tam patoloji cavab əldə etmiş xəstələrin heç birində xəstəlik təkrarlanmayıb.
• Bu xəstələr əməliyyat olunmayıb, yalnız radioterapiya alıb.
• Ümumi sağqalım: 100%.
• Tam patoloji cavab aşkarlanmış 31 xəstənin hamısı beş ilin sonunda hələ xəstəliksizdir.

Beşillik izləmədə residiv olmaması əməliyyatsız süd vəzi xərçəngi müalicəsinin böyük potensialını göstərir. Bu xəstələrdə şişi aşkarlayan yüksək həssaslıqlı yanaşmamız sayəsində əməliyyatdan təhlükəsiz şəkildə imtina edə bildik.

Əməliyyatsız müalicə necə aparılıb?

Bu çoxmərkəzli tədqiqatda 50 qadın xəstə araşdırılıb. İştirakçıların xüsusiyyətləri belə olub:

• Orta yaş: 62
• 21 xəstədə üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi, 29 xəstədə HER2-müsbət süd vəzi xərçəngi olub.
• Bütün xəstələr standart kimyaterapiyadan sonra süd vəzi toxumasında 2 cm-dən kiçik qalıq lezyonla qiymətləndirilib.
• Xəstələrə görüntüləmə nəzarətində vakuum dəstəkli biopsiya aparılıb.
• Biopsiyada şiş hüceyrəsi aşkarlanmadıqda (tam patoloji cavab olduqda) əməliyyat aparılmadan bütün süd vəzinə radioterapiya verilib.

Nəticələr:

• 31 xəstədə tam patoloji cavab aşkar edilib.
• Heç bir ciddi biopsiya ağırlaşması və ya müalicəyə bağlı ölüm olmayıb.

Bu biopsiya yanaşması əməliyyatı əvəz edəcək şəkildə şiş cavabını yüksək dəqiqliklə müəyyənləşdirməkdə uğurlu olub.

Bu tədqiqat nəyə əsaslanır?

Bu tədqiqat əməliyyatsız süd vəzi xərçəngi müalicəsinə dair ilk müasir, prospektiv klinik tədqiqatdır . Eyni tədqiqat qrupunun 2022-ci ildə The Lancet Oncology jurnalında dərc edilmiş təxminən 2 illik izləmə məlumatlarına əsaslanır.

Gələcək perspektiv: əməliyyatsız dövrə doğru gedirikmi?

Bu ümidverici yanaşma süd vəzi xərçəngi müalicəsində mühüm dəyişikliyə işarə edir:

• Əməliyyatsız müalicə uyğun xəstələrdə həm estetik, həm də psixoloji baxımdan böyük üstünlüklər verə bilər.
• Lakin mütəxəssislər bu üsulun standart tətbiqə çevrilməsi üçün daha geniş və uzunmüddətli izləməsi olan tədqiqatlara ehtiyac olduğunu vurğulayırlar.
• Hazırda tədqiqat iştirakçılarının sayı 100-ə çatdırılıb və Cənubi Koreyada oxşar protokollarla yeni tədqiqat aparılır.

Əməliyyatsız süd vəzi xərçəngi müalicəsi uyğun xəstələrdə yeni standart ola bilər. Bu, qadınlara bədənlərini qorumaq imkanı verən inqilabi yenilikdir. Lakin geniş tətbiq üçün daha çox klinik məlumat lazımdır.

Nəticə

Bu tədqiqat süd vəzi xərçənginin gələcək müalicəsində daha az invaziv, daha fərdiləşdirilmiş yanaşmaların mümkün olduğunu göstərir. Xüsusən üçlü neqativ və HER2-müsbət erkən mərhələli xəstələrdə yüksək cavab tezliyi əldə edilərsə əməliyyatsız müalicə alqoritmi tətbiq edilə bilər. Dəqiq görüntüləmə nəzarətində biopsiya üsulları düzgün xəstə seçimi ilə birləşdikdə cərrahi müdaxiləsiz əla onkoloji nəticələr əldə edilə bilir.