Xərçəng ağrısı üçün yoqa, masaj və akupunktur haqqında yeni məlumatlar

Yeni müalicə təlimatı masaj, akupunktur və musiqi terapiyası kimi bütöv yanaşmalı (tamamlayıcı) ağrı idarəetmə üsullarının yetkinlərdə xərçəng ağrılarının azaldılmasında rol oynaya biləcəyini vurğulayır.

2022-ci ilin sentyabrında Journal of Clinical Oncology jurnalında dərc edilən bu yenilənmiş tövsiyələr həkimlərə müxtəlif qeyri-farmakoloji ağrı idarəetmə strategiyalarını tövsiyə etməkdə istiqamət verir.

Xərçəng ağrısı bir çox xərçəng xəstəsi və həkim üçün klinik çətinlikdir və tamamlayıcı müalicələrin ağrının idarə edilməsində faydalı ola biləcəyini göstərən sübutlar artır.

Lakin bu yanaşmaların nə vaxt tətbiq oluna biləcəyinə və ya bilməyəcəyinə dair klinik təlimatlar çatışmır və bir çox xərçəng mərkəzi bu məsələyə yetərincə diqqət ayırmır.

Xərçənglə bağlı xroniki ağrının idarə edilməsinə dair mövcud təlimatlar əsasən ağrının müəyyənləşdirilməsinə və farmakoloji müdaxilələrə (dərmanla müalicəyə) yönəlmişdi.

Bu yeni tamamlayıcı ağrı idarəetmə təlimatında mütəxəssislər iki əsas sualı nəzərdən keçirirlər:

1. Xərçəng diaqnozu qoyulmuş yetkin və pediatrik xəstələrin yaşadığı ağrını idarə etmək üçün hansı zehin-bədən terapiyaları tövsiyə olunur?
2. Xərçəng diaqnozu qoyulmuş yetkin və pediatrik xəstələrin yaşadığı ağrını idarə etmək üçün hansı təbii məhsullar tövsiyə olunur?

Mütəxəssis paneli bu yeni təlimat üçün ədəbiyyat axtarışı apardı və 277 əlaqəli tədqiqat müəyyən etdi. Bu araşdırma 1990 və 2021-ci illər arasında dərc edilmiş, ağrı intensivliyi, ağrıya bağlı əlamət və şikayətlərin azalması, eləcə də yan təsirlərlə bağlı nəticələri qiymətləndirən sistematik icmalları və randomizə edilmiş nəzarətli tədqiqatları əhatə edirdi.

Mütəxəssislər mövcud sübutların gücünə əsaslanaraq tövsiyələr verdilər. Daha güclü sübutların olduğu üsullarla bağlı panel akupunktur, refleksologiya, masaj və hipnoz haqqında müxtəlif tövsiyələr verdi. Panel:

• Süd vəzi xərçəngi xəstələrində aromataza inhibitorları (məsələn, arimidex və femara) ilə əlaqəli oynaq ağrısı və xərçəngdən qaynaqlanan ümumi və ya əzələ-skelet ağrısı üçün akupunkturun tövsiyə oluna biləcəyini müəyyənləşdirdi.
• Xərçəng üçün sistemik müalicə zamanı yaşanan ağrıya görə refleksologiya və ya akupressuranı tövsiyə etdi.
• Hipnoz xərçəngin müalicəsi və ya diaqnostik müayinələr zamanı prosedurlara bağlı ağrı yaşayan xəstələr üçün seçimdir; masaj isə palliativ və ya terminal/son mərhələ qulluğu zamanı, yaxud süd vəzi xərçənginin müalicəsindən sonra yaşanan ağrı üçün seçimdir.

Bu tövsiyələrin gücü orta səviyyəli hesab edildi və faydaların risklərdən üstün olduğunu göstərən orta səviyyəli sübutlara əsaslanırdı.

Panel zəif hesab etdiyi və aşağı keyfiyyətli sübutlara əsaslanan bir neçə tövsiyə də əlavə etdi. Bunlar süd vəzi və ya baş-boyun xərçənglərinin müalicəsindən sonra ağrı yaşayan xəstələr üçün Hatha yoqa və xərçəng əməliyyatından sonra ağrı çəkən xəstələr üçün musiqi terapiyasıdır.

Mütəxəssislər həmçinin omega-3 yağ turşuları və qlutamin də daxil olmaqla təbii məhsulları tövsiyə etmək üçün sübut olmadığını müəyyənləşdirdilər.

İmmunoterapiya və hədəfli müalicə kimi təkmil onkoloji müalicələr sayəsində xərçəng diaqnozu qoyulmuş xəstələr daha uzun yaşayırlar; buna görə ağrının və digər yan təsirlərin idarə edilməsi həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır. Bu yeni klinik təlimat həkimlərə xərçəngdən təsirlənmiş xəstələrdə ağrı idarəetməsini yaxşılaşdırmaq üçün akupunktur və masaj kimi qeyri-farmakoloji müalicələri vaxtında daxil etməyə dair tövsiyələr verəcək.

Bununla belə, bu terapiyaların klinik tətbiqinin həmişə asan olmadığını bilmək də vacibdir. Səhiyyə sistemləri hazırda bu tamamlayıcı müalicələri tətbiq edən həkimləri maliyyələşdirməyə istəkli görünmür. Lakin "həyat keyfiyyətinin həyatın özü qədər vacib olduğunu" danışdığımız bu günlərdə sığorta sistemlərinin bu müalicələri əhatə etməyə başlayacağına ümid edirik, çünki artan sübutlar onların xərçəng ağrısının idarə edilməsində təsirli olduğunu göstərir.