5 Şubat 2021'de, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), daha önceki en az iki basamak tedaviye yanıt vermeyen veya tekrarlayan diffüz büyük B hücreli lenfoma türlerine sahip yetişkin hastaları tedavi etmek için hücre bazlı bir gen tedavisi olan lisocabtagene maraleucel (Breyanzi, Juno Therapeutics) adlı canlı kanser ilacını onayladı. Bu, FDA tarafından verilen 3. CAR T-hücre tedavi onayı.

Kimerik bir antijen reseptörü (CAR) T-hücresi tedavisi olan Breyanzi, diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL) dahil olmak üzere belirli Hodgkin dışı lenfoma türleri için FDA tarafından onaylanan üçüncü gen düzenleme terapisidir. Breyanzi, primer (birincil) merkezi sinir sistemi lenfoması olan hastaların tedavisi için endike değildir.

Bu hücresel tedavi onayı, hızla ilerleyen gen terapisi alanında, kan, kemik iliği ve lenf düğümlerini etkileyen belirli kanser türlerine sahip yetişkinler için ek bir tedavi seçeneği sunarak başka bir kilometre taşını temsil ediyor. Gen ve hücre terapileri, geçmişte, gelecek vaat eden konseptler ile bizleri heyecanlandırıyordu; şimdi ise uygulanabilir onaylı kanser tedavileri haline geldi.

Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DBBHL), yetişkinlerde en sık görülen non-Hodgkin lenfoma türüdür. Hodgkin-dışı lenfomalar, bağışıklık sisteminin belirli hücrelerinde başlayan ve hızlı büyüyen (agresif) veya yavaş büyüyen kanserlerdir. Türkiye'de her yıl 6.200, ABD'de ise her yıl yaklaşık 77.000 yeni Hodgkin dışı lenfoma vakası teşhis edilmektedir ve DBBHL, yeni teşhis edilen üç vakadan yaklaşık birini temsil etmektedir.

Breyanzi, lenfoma ile savaşmaya yardımcı olmak için hastanın kendi T hücreleri (bir tür beyaz kan hücresi) kullanılarak oluşturulan özelleştirilmiş bir tedavidir. Hastanın T hücreleri toplanır ve lenfoma hücrelerinin hedeflenmesini ve öldürülmesini kolaylaştıran yeni bir gen içerecek şekilde genetik olarak modifiye edilir. Hücreler değiştirildikten sonra hastaya geri verilir.

Breyanzi'nin güvenliği ve etkinliği, tedaviye dirençli veya nükseden büyük B hücreli lenfomalı 250'den fazla yetişkinin çok merkezli bir klinik çalışmasında kanıtlanmıştır.

Breyanzi ile tedaviden sonra tam remisyon oranı % 54 idi.

Breyanzi ile tedavi ciddi yan etkilere neden olma potansiyeline sahiptir. Bu tedavi prospektusu, yüksek ateş ve grip benzeri belirtilere ve nörolojik toksisitelere neden olan, CAR T hücrelerinin aktivasyonuna ve proliferasyonuna sistemik bir yanıt olan sitokin salınım sendromu (SSS) için kutulu bir uyarı taşır. Hem sitokin salınım sendromu hem de nörolojik olaylar yaşamı tehdit edebilir. Diğer yan etkiler arasında aşırı duyarlılık reaksiyonları, ciddi enfeksiyonlar, düşük kan hücresi sayısı ve zayıflamış bağışıklık sistemi bulunur. Yan etkiler genellikle tedaviyi takip eden ilk bir ila iki hafta içinde ortaya çıkar, ancak bazı yan etkiler daha sonra ortaya çıkabilir.

SSS ve nörolojik toksisite riski nedeniyle Breyanzi, güvenli kullanımı garanti altına alacak unsurları içeren bir risk değerlendirme ve azaltma stratejisi ile onaylanmaktadır. FDA, diğer şeylerin yanı sıra, Breyanzi'yi uygulayan sağlık tesislerinin özel olarak onaylanmasını talep ediyor. Bu sertifikanın bir parçası olarak, Breyanzi'nin reçetelenmesi, dağıtılması veya uygulanmasında görev alan personelin, SSS ve nörolojik toksisitelerin risklerini tanıması ve yönetmesi için eğitilmesi gerekmektedir.

Uzun vadeli güvenliği daha fazla değerlendirmek için FDA, üreticinin Breyanzi ile tedavi edilen hastaları içeren bir pazarlama sonrası gözlemsel çalışma yürütmesini de talep ediyor.

*