عامل اصلی دشوارکننده درمان سرطان: مقاومت دارویی
در این مقاله
در سرطان مرحله 4، یعنی (متاستاتیک) مؤثرترین درمان معمولاً شیمی‌درمانی یا در سرطان‌هایی مانند پروستات و پستان، هورمون‌درمانی است. اخیراً ایمنی‌درمانی نیز اضافه شده است. اگر سرطان از راه خون یا لنف از اندام منشأ بیرون رفته و در بدن پخش شده باشد، علاوه بر جراحی و پرتودرمانی موضعی، به درمان‌های سیستمیک نیاز است؛ مانند شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی و ایمنی‌درمانی که از انواع داروهای سرطان هستند.
درمان سرطان روزبه‌روز موفق‌تر می‌شود. داروهای نسل جدید و نوآوری جراحی طول عمر را بسیار بیشتر کرده‌اند و با کمک ژنتیک، درمان مؤثرتر و ویژه بیمار ممکن شده است. با وجود همه تلاش‌ها، مهم‌ترین مشکل در بعضی بیماران، حالتی است که با عبارت‌هایی مانند شیمی‌درمانی اثر نمی‌کند یا به شیمی‌درمانی پاسخ نداد بیان می‌شود و به آن مقاومت داروییمی‌گویند. مقاومت تنها مختص شیمی‌درمانی نیست و در هورمون‌درمانی و ایمنی‌درمانی نیز دیده می‌شود.
سلول سرطانی چگونه در برابر دارو مقاومت ایجاد می‌کند؟
سلول‌های سرطانی توان تکثیر بسیار سریع دارند. داروهای معمول شیمی‌درمانی سلول‌های سریع‌تقسیم‌شونده را هدف می‌گیرند، اما سلول سرطانی زود مقاومت می‌سازد. علت، توانایی تغییر ساختار ژنتیکی سلول‌های سرطانی و فعال کردن سازوکارهای محافظت در شرایط استرس است. این ویژگی فقط مربوط به سرطان نیست؛ مثلاً ویروس‌های آنفلوانزا نیز با تغییر ساختار می‌توانند در برابر دارو و واکسن مقاوم شوند.
در سرطان دو نوع مقاومت دارویی دیده می‌شود:
- مقاومت دارویی اولیه: پیش از درمان بر اثر برخی عوامل ایجاد می‌شود. تصور می‌شود عوامل ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی در آن نقش دارند.
- مقاومت دارویی اکتسابی: در طول درمان یا پس از آن ایجاد می‌شود. ساختار ژنتیکی سلول سرطانی پایدار نیست و به‌سرعت دچار جهش می‌شود. ابتدا پاسخ به دارو وجود دارد، اما بعد مقاومت ایجاد می‌شود.
چه عواملی باعث مقاومت دارویی در سرطان می‌شوند؟
سازوکارهای مقاومت دارویی سرطان موضوع پژوهش فراوان‌اند. در شکل زیر عوامل ایجادکننده مقاومت را می‌بینید.
در بررسی بافت تومور، سلول‌های سرطانی با ساختارهای متفاوت می‌بینیم؛ یعنی ساختار ژنتیکی آن‌ها بسیار متفاوت است. بعضی سلول‌های با ژنتیک متفاوت که پس از درمان زنده می‌مانند، مسئول مقاومت دارویی‌اند.
- موضوع مرتبط: سلول‌های بنیادی سرطان
در مقاله بعدی می‌توانید چگونگی مقاومت سرطان در برابر دارو و سازوکارهای آن را بخوانید.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.