آنچه باید درباره سرطان پانکراس و زردی دانست
در این مقاله
سرطان پانکراس و زردی رابطه مشخصی دارند. رشد سرطانی می‌تواند به مجرایی فشار بیاورد که صفرا را از کبد به روده باریک می‌برد و باعث زرد شدن پوست، موسوم به یرقان، شود.
زردی در مبتلایان به سرطان پانکراس اغلب از نخستین علائم است. زردی باعث زرد شدن سفیدی چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن و خارش پوست می‌شود.
مدیریت این وضعیت می‌تواند شامل گذاشتن لوله برای باز نگه داشتن مجرای صفراوی یا جراحی رفع انسداد باشد.
رابطه سرطان پانکراس و زردی
زردی اغلب در میان نخستین علائم سرطان پانکراس است. سرطان سر پانکراس می‌تواند این علامت را ایجاد کند. سرطان سایر بخش‌ها، اگر به قسمت‌های دیگر بدن گسترش نیافته باشد، ممکن است با زردی ظاهر نشود.
زردی یعنی زرد شدن پوست و سفیدی چشم. علائم دیگر آن عبارت‌اند از:
- ادرار تیره
- خارش پوست
- مدفوع روشن یا چرب
علت زردی چیست؟
زردی بر اثر تجمع بیلی‌روبین ایجاد می‌شود. این ماده تیره قهوه‌ای‌زرد، جزئی از صفرای تولیدشده کبد است. صفرا از مجرای صفراوی مشترک به روده باریک می‌رود و در آنجا چربی را تجزیه می‌کند؛ سپس با مدفوع از بدن خارج می‌شود.
انسداد مجرای صفراوی مشترک از رسیدن صفرا به روده باریک جلوگیری می‌کند و بیلی‌روبین جمع می‌شود؛ در نتیجه زردی رخ می‌دهد.
زردی در سرطان پانکراس چه زمانی ظاهر می‌شود؟
زردی ممکن است در هر مرحله سرطان پانکراس رخ دهد و معمولاً به محل سرطان بستگی دارد. سرطان سر پانکراس نزدیک مجرای صفراوی مشترک است و فشار بر آن می‌تواند حتی با تومور بسیار کوچک، زردی ایجاد کند.
در مقابل، سرطان بخش میانی یا دم پانکراس ممکن است پیش از گسترش در پانکراس به مجرا فشار نیاورد و در این مدت زردی ایجاد نشود. در این حالت، ایجاد زردی نشان می‌دهد سرطان به اطراف پانکراس گسترش یافته و معمولاً به کبد متاستاز داده است.
باید به یاد داشت وضعیت‌های بسیاری جز سرطان پانکراس نیز باعث زردی می‌شوند.
درمان زردی در سرطان پانکراس
در برخی موارد، گذاشتن استنت، لوله کوتاه و باریک برای باز نگه داشتن مجرای صفراوی می‌تواند علائم زردی را کاهش دهد.
گزینه دیگر جراحی بای‌پس صفراوی پانکراس است. جراح مجرا را بالاتر از انسداد می‌بُرد و به روده باریک دوباره وصل می‌کند. این روش معمولاً برای کاهش زردی بسیار مؤثر است.
این دو رویکرد برای همه مناسب نیستند. در چنین مواردی، آنتی‌هیستامین مانند Diphenhydramine و خنک و مرطوب نگه داشتن پوست ممکن است خارش را کاهش دهد.
سایر علائم سرطان پانکراس چیست؟
سایر علائم سرطان پانکراس عبارت‌اند از:
- کاهش وزن ناخواسته: بسیار شایع است، زیرا اشتهای این افراد کاهش می‌یابد.
- درد پشت یا شکم: این علامت نیز شایع است، زیرا سرطان تنه یا دم پانکراس ممکن است بسیار بزرگ شود و با فشار به اعضای نزدیک درد ایجاد کند. اما درد پشت یا شکم معمولاً علتی غیر از سرطان پانکراس دارد.
- تهوع و استفراغ: سرطان فشارآورنده به انتهای معده ممکن است انسداد نسبی ایجاد و عبور غذا را دشوار کند؛ نتیجه می‌تواند تهوع یا استفراغ باشد.
- لخته خون: در برخی افراد، نخستین علامت سرطان پانکراس لخته در رگ بزرگ، معمولاً پا، است. لخته می‌تواند قرمزی، درد، گرمی و تورم پا ایجاد کند. جدا شدن بخشی از لخته و رسیدن به ریه ممکن است درد قفسه سینه ایجاد کند و حتی تهدیدکننده زندگی باشد.
- بزرگ شدن کبد یا کیسه صفرا: انسداد ممکن است صفرا را در کیسه صفرا جمع و آن را بزرگ کند. اگر سرطان به کبد گسترش یابد، می‌تواند کبد را نیز بزرگ کند.
- دیابت: اگر سرطان سلول‌های تولیدکننده انسولین را از بین ببرد، ممکن است دیابت رخ دهد، اما نادر است. سرطان پانکراس بیشتر تغییرات کوچک قند خون ایجاد می‌کند.
میزان بقای سرطان پانکراس
این میزان بیشتر به زمان تشخیص بستگی دارد. میزان بقای نسبی 5 ساله (The 5-year relative survival rate – RSR) مقایسه افراد دارای سرطان پانکراس و بدون آن و درصد زنده‌ماندگان در پایان 5 سال را بیان می‌کند.
نتایج RSR سرطان پانکراس در پایگاه The Surveillance, Epidemiology, and End Results (SEER) در جدول آمده است.
|
مرحله سرطان بر اساس SEER |
RSR در 5 سال |
|
موضعی |
44% |
|
منطقه‌ای |
16% |
|
گسترش به اعضای دوردست |
3% |
|
تمام مراحل با هم |
13% |
آیا زردی آخرین مرحله سرطان پانکراس است؟
زردی بسته به محل شروع سرطان می‌تواند در هر مرحله رخ دهد. سرطان سر پانکراس ممکن است زودرس زردی ایجاد کند، اما سرطان بخش میانی یا دم ممکن است حتی در مراحل بعد نیز زردی ندهد.
علائم آخرین مرحله سرطان پانکراس چیست؟
بیماران معمولاً پس از گسترش تومور به اعضای دیگر یا بزرگ شدن زیاد آن علامت‌دار می‌شوند. بنابراین علائم ممکن است به‌جای مرحله زودرس، دیر ظاهر شوند؛ علائم غیراختصاصی مانند کاهش وزن، اشتها یا درد شکم ممکن‌اند.
خلاصه سرطان پانکراس و زردی
زردی پوست علامت بسیار شایع سرطان پانکراس است. تومور با فشار و انسداد مجرای صفراوی می‌تواند موجب تجمع بیلی‌روبین و زردی شود. زرد شدن سفیدی چشم، ادرار تیره و مدفوع روشن از علائم آن‌اند.
دو رویکرد مدیریت زردی عبارت‌اند از گذاشتن استنت برای باز نگه داشتن مجرا یا جراحی بای‌پس صفراوی.
سرطان پانکراس همچنین ممکن است کاهش وزن ناخواسته، لخته خون، تهوع و استفراغ ایجاد کند.
میزان بقا به زود تشخیص داده شدن بستگی دارد، اما در مجموع بقای نسبی 5 ساله 13% است.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.