ارتباط مرگ‌های ناشی از بیماری قلبی‌عروقی با سطح اسید اوریک

یک مقدار خونی با اهمیت کمتر شناخته‌شده – اسید اوریک!

مشخص شده است بالا بودن سطح اسید اوریک خون با بیماری نقرس و بیماری‌های کلیوی ارتباط دارد. مطالعات سال‌های اخیر نشان داده‌اند بالا بودن اسید اوریک همچنین یکی از عوامل مهم افزایش‌دهنده خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی است. اما روشن نبود سطح اسید اوریک در چه مقادیری خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش می‌دهد.

اخیراً در یکی از مجلات مهم قلب‌شناسی، Hypertension، مطالعه مهمی درباره این موضوع منتشر شد. مطالعه توسط انجمن فشار خون ایتالیا در مراکز مختلف ایتالیا، با حداقل 20 سال پیگیری و مشارکت مجموعاً 22.714 نفر انجام شد. هدف این مطالعه یافتن مقدار آستانه اسید اوریک خون بود که خطر مرگ کلی و مرگ ناشی از بیماری قلبی‌عروقی را افزایش می‌دهد. مرگ کلی به‌عنوان مرگ به هر علت تعریف شد؛ مرگ قلبی‌عروقی نیز شامل انفارکتوس میوکارد کشنده (حمله قلبی)، سکته مغزی، مرگ ناگهانی قلبی یا مرگ ناشی از نارسایی قلبی بود.

اسید اوریک چیست؟

اسید اوریک ترکیبی آلی با وزن مولکولی 168 g/mol و متشکل از کربن، اکسیژن، نیتروژن و هیدروژن است. در انسان و نخستی‌های پیشرفته محصول نهایی سوخت‌وساز پورین است و از این نظر یک پسماند طبیعی حاصل از هضم غذاهای حاوی پورین (پروتئین بالا) محسوب می‌شود... با بیماری نقرس که ناگهان در مفصل ایجاد می‌شود ارتباط نزدیک دارد و بیماری نقرس التهاب غیرمیکروبی مفصل با ویژگی درد، قرمزی، تورم و حساسیت است. نقرس پیش‌تر با نام بیماری پادشاهان یا بیماری ثروتمندان شناخته می‌شد.

شرکت‌کنندگان به‌طور متوسط 57 ساله و کمی دارای اضافه‌وزن بودند (VKİ: 27)، بیش از نیمی فشار خون بالا، %10 دیابت و %17 بیماری مزمن کلیه (eGFR %83) داشتند. پرمصرف‌ترین داروهای گروه، دیورتیک‌ها (ادرارآورها) و سپس داروهای فشار خون مانند مهارکننده‌های ACE، ARB و استاتین‌ها (داروهای کاهش‌دهنده کلسترول) بودند.

در نتیجه مطالعه، مقدار مؤثر بر میزان مرگ‌ومیر ناشی از همه علل، متوسط آستانه اسید اوریک 4.7 mg/dL مشاهده شد.

اما مقدار آستانه اسید اوریک مؤثر بر میزان مرگ ناشی از بیماری قلبی‌عروقی براساس جنسیت متفاوت بود؛ در زنان 5.1 mg/dL, و در مردان 5.6 mg/dL تعریف شد.

اما جالب است که سطوح اسید اوریک تعیین‌شده در نتیجه این مطالعه به‌طور چشمگیری پایین‌تر از مقادیری هستند که در کار بالینی برای تعریف هیپراوریسمی استفاده می‌شوند. از این دیدگاه، نتایج مطالعه مطرح می‌کنند که برای پیشگیری از مرگ به هر علت، نه فقط بیماری نقرس، ممکن است اجرای جدی‌تر درمان‌های کاهش‌دهنده اسید اوریک ضروری باشد.

از سوی دیگر طراحی مطالعه از برخی نظرها محدود است. برای مثال ارزیابی نشدن عادات غذایی شرکت‌کنندگان و نبود اطلاعات درباره وضعیت یائسگی (خطر بیماری قلبی‌عروقی در زنان پس از یائسگی افزایش می‌یابد)، ارزیابی نتایج را محدود می‌کنند.

بااین‌حال آخرین راهنماهای اروپایی فشار خون (ESC/ESH guidelines) سطح اسید اوریک را یکی از عواملی معرفی کرده‌اند که می‌تواند طبقه‌بندی خطر را در بیماران دارای فشار خون شریانی بالا بهبود دهد. نتایج این مطالعه نیز تأیید می‌کنند که سطح اسید اوریک خون مستقل ازدیگر عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی، با افزایش خطر مرگ ناشی از همه علل و بیماری قلبی‌عروقی مرتبط است.