ارتباط سلنیوم و سرطان
در این مقاله
سلنیوم با عدد اتمی 34، نماد «Se»، عنصر نافلزی دوره 4. جدول تناوبی و یکی از 13، عنصر کم‌مقدار است؛ یعنی لازم، اما در بدن بسیار اندک است. نیاز روزانه این عناصر زیاد نیست، ولی برای واکنش آنزیمی سلولی ضروری‌اند.
در خاک شکل غیرآلی selenite یا سلنیت، در گیاه شکل آلی selenomethionine و selenocysteine و در حیوان selenomethionine دارد. سلنیوم سازنده 24 سلنوپروتئین است که در تولیدمثل، متابولیسم تیروئید، DNA در ساخت آن و همچنین رویدادهای زیستی مانند دفاع در برابر عفونت‌ها و آسیب‌های DNA نقش دارند.
سلنیوم در کدام غذاست؟
بیشترین در بادام برزیلی است. تخمه آفتابگردان، صدف دریایی، ماهی، بوقلمون، مرغ و گوشت قرمز غنی‌اند. تخم‌مرغ، قارچ، پیاز، سیر و غلات هم دارند. به دلیل فراوانی، در تغذیه معمول کمبود و نیاز مکمل نیست.
اثر بالقوه سلنیوم در، پیشگیری دارویی (محافظت از سرطان) در سرطان‌های مختلف، به‌ویژه پروستات، بررسی شده است. برخی کاهش، خطر سرطان پروستات را نشان دادند، اما در مطالعات تصادفی کنترل‌شده دریافت سلنیوم ارتباطی نبود.
پروستات و سلنیوم - شواهد علمی
- در فراتحلیل منتشرشده در سال 2010 گزارش شد که مکمل‌های سلنیوم هیچ اثری بر فراوانی ابتلا به سرطان پروستات نداشته‌اند.
- در مطالعه چندمرکزی دوسوکور سلنیوم و ویتامین E آمریکا، بالای 50 سال شامل 35.533 مرد شرکت کردند؛ هیچ‌یک فایده مهم پیشگیری پروستات نداشتند.
- در 423 بیمار با ضایعه پیش‌ساز (high-grade prostatic intraepithelial neoplasia)، SWOG S9917 پس از 3 سال تفاوت پیشرفت بین دریافت و عدم دریافت نداشت.
- در فاز 2 دوسوکور تصادفی دارونماکنترل، مکمل در بیمار پروستات اولیه موضعی تحت پایش فعال، PSA را متفاوت نکرد.
- اما مطالعه دوسوکور پیشگیری تغذیه‌ای سرطان، محافظت پروستات گزارش کرد.
مثانه و سلنیوم - شواهد علمی
در فاز 3 تصادفی دوسوکور، مکمل برای، سرطان مثانه غیرمتاستاتیک در پیشگیری از بازگشت (عود بیماری) آن فایده‌ای نداشت. در مطالعه SELECT نیز مشخص شد سلنیوم هیچ اثر محافظتی در سرطان مثانه ندارد.
ریه و سلنیوم - شواهد علمی
دو مطالعه تصادفی کنترل‌شده آمریکا و چین، مکمل علیه، سرطان ریه محافظتی نشان نداد.
پوست و سلنیوم - شواهد علمی
در مطالعات مختلف ارتباطی میان مکمل سلنیوم و فراوانی سرطان پوست سلول بازال و سنگفرشی یافت نشد. اما در مطالعه تصادفی کنترل‌شده دوسوکور، در مصرف‌کنندگان سلنیوم خطر سرطان پوست سنگفرشی و ملانوم غیر از آن، یعنی سرطان پوست غیرملانومی، نشان داد. SUVIMAX در سن 35 تا 60 با 12.741 نفر، افزایش خطر پوست در زنان مصرف‌کننده یافت.
روده بزرگ و سلنیوم - شواهد علمی
در مطالعه سلنیوم و Celcoxib (Sel/Cel)، سن 40 تا 80 و، برداشت پولیپ با کولونوسکوپی در 1621 بیمار بررسی شد تا اثر بر، سرطان روده بزرگ (کولون و رکتوم) از نظر اثر محافظتی تحلیل شد. بر اساس نتایج پژوهش، سلنیوم هیچ اثری در محافظت از سرطان روده بزرگ نشان نداد.
نتیجه
در مطالعات سلنیوم و سرطان برای بسیاری انواع ارتباطی نبود و برخی افزایش خطر پوست گزارش کردند. با اطلاعات موجود مکمل برای محافظت هیچ سرطان مؤثر نیست.
همچنین مواردی گزارش شده که مصرف سلنیوم به‌صورت مکمل باعث مسمومیت شده است؛ بنابراین دریافت مکمل‌هایی مانند دارو یا قرص سلنیوم را توصیه نمی‌کنیم. اما اگر کمبود سطح خونی ثابت شده باشد، تغذیه با خوراکی‌های غنی از سلنیوم را پیشنهاد می‌کنیم.
منابع
2. Hurst R, Hooper L, Norat T, et al.
Selenium and prostate cancer: systematic review and meta-analysis.
Am J Clin Nutr. 2012
3. Cai X, Wang C, Yu W, et al.
Selenium exposure and cancer risk: an updated meta-analysis and meta-regression.
Sci Rep. 2016
4. Jiang L, Yang KH, Tian JH, et al.
Efficacy of antioxidant vitamins and selenium supplement in prostate cancer prevention: a meta-analysis of randomized controlled trials.
Nutr Cancer. 2010
5. Lippman SM, Klein EA, Goodman PJ, et al.
Effect of selenium and vitamin E on risk of prostate cancer and other cancers: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT).
JAMA. 2009
6. Marshall JR, Tangen CM, Sakr WA, et al.
Phase III trial of selenium to prevent prostate cancer in men with high-grade prostatic iintraepithelial neoplasia: SWOG S9917.
Cancer Prev Res (Phila). 2011
7. Stratton MS, Algotar AM, Ranger-Moore J, et al.
Oral selenium supplementation has no effect on PSA velocity in men undergoing active surveillance for localized prostate cancer.
Cancer Prev Res (Phila). 2010
8. Duffield-Lillico AJ, Dalkin BL, Reid ME, et al.
Selenium supplementation, baseline plasma selenium status and incidence of prostate cancer: an analysis of the complete treatment period of the Nutritional Prevention of Cancer Trial.
BJU Int. 2003
9. Lotan Y, Goodman PJ, Youssef RF, et al.
Evaluation of Vitamin E and Selenium Supplementation for the Prevention of Bladder Cancer in SWOG Coordinated SELECT.
J Urol. 2012
10. Goossens ME, Zeegers MP, van Poppel H, et al.
Phase III randomised chemoprevention study with selenium on the recurrence of non-invasive urothelial carcinoma.
The SELEnium and BLAdder cancer Trial. Eur J Cancer. 2016
11. Reid ME, Duffield-Lillico AJ, Garland L, Turnbull BW, Clark LC, Marshall JR.
Selenium supplementation and lung cancer incidence: an update of the nutritional prevention of cancer trial.
Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2002
12. Kamangar F, Qiao YL, Yu B, et al.
Lung cancer chemoprevention: a randomized, double-blind trial in Linxian, China.
Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2006
13. Pais R, Dumitraşcu DL.
Do antioxidants prevent colorectal cancer?
A meta-analysis. Rom J Intern Med. 2013
14. Clark LC, Combs GF Jr, Turnbull BW, et al.
Effects of selenium supplementation for cancer prevention in patients with carcinoma of the skin. A randomized controlled trial.
Nutritional Prevention of Cancer Study Group. JAMA. 1996
15. Duffield-Lillico AJ, Slate EH, Reid ME, et al.
Selenium supplementation and secondary prevention of nonmelanoma skin cancer in a randomized trial.
J Natl Cancer Inst. 2003
16. Ezzedine K, Latreille J, Kesse-Guyot E, et al.
Incidence of skin cancers during 5-year follow-up after stopping antioxidant vitamins and mineral supplementation.
Eur J Cancer. 2010
17. Thompson PA, Ashbeck EL, Roe DJ, et al.
Selenium supplementation for prevention of colorectal adenomas and risk of associated type 2 diabetes.
JNCI J Natl Cancer Inst. 2016
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.