اوورپاسپت؛ درمان تازهٔ سرطان معده و اتصال معده‌ومری HER2 مثبت

حدود 15-20% سرطان‌های معده و اتصال معده‌ومری HER2 مثبت‌اند؛ یعنی تومورهای HER2 مثبت در سطح سلول، پروتئین HER2 بیش از معمول تولید می‌کنند یا در ژن HER2 جهش دارند. این وضعیت با رشد سریع‌تر و تمایل به متاستاز ارتباط دارد. مثبت بودن HER2 امکان بهره‌مندی از درمان‌های اختصاصی هدف‌گیرندهٔ HER2 را فراهم می‌کند. این درمان‌ها با مهار رشد تومور می‌توانند بقا را طولانی و کنترل بیماری را بهتر کنند. تعیین وضعیت HER2 در برنامه‌ریزی درمان حیاتی است.

گزینهٔ درمانی تازه

در درمان سرطان معده و اتصال معده‌ومری (GEJ) HER2 مثبت، اوورپاسپت به‌عنوان ایمنی‌درمانی با طراحی نوآورانه، به رژیم تازه‌ای افزوده شده که نسبت به درمان موجود نتایج بسیار بهتری دارد.

میانهٔ مدت پاسخ در گروه اوورپاسپت 15,7 ماه و در گروه کنترل 9,1 ماه بود.

سمپوزیوم سرطان‌های گوارشی ASCO سال 2025 میزبان ارائهٔ یافته‌های #ASCOGI25 بود. بر اساس این پژوهش، با افزودن اوورپاسپتِ هدف‌گیرندهٔ CD47 به ترکیب تراستوزوماب، راموسیروماب و پاکلیتاکسل (TRP)، میزان پاسخ و بقای بدون پیشرفت (PFS) بیماران بهبود یافت.

سازوکار اثر اوورپاسپت چیست؟

اوورپاسپت، هدف‌گیرندهٔ پروتئین CD47 روی سلول سرطان، یک داروی ایمنی‌درمانی است. CD47 به‌صورت علامت «مرا نخور» توسط سلول‌های فاگوسیت‌کنندهٔ ایمنی دریافت می‌شود و به فرار سلول سرطان از سیستم ایمنی کمک می‌کند. اوورپاسپت با مهار CD47 این علامت را مسدود می‌کند تا سیستم ایمنی سلول سرطان را بشناسد و نابود کند.

آیا داروی تأییدشده‌ای است؟

اوورپاسپت، داروی ایمنی‌انکولوژیِ توسعه‌یافته توسط شرکت زیست‌فناوری آمریکایی ALX Oncology، برای درمان انواع سرطان در کارآزمایی‌ها ارزیابی می‌شود. اما بر اساس اطلاعات فعلی، هنوز در هیچ کشوری تأیید رسمی نگرفته است. ممکن است در آینده بر پایهٔ نتایج کارآزمایی‌ها تأیید شود.

مطالعهٔ ASPEN-06؛ افق‌های تازه در درمان

مطالعهٔ فاز 2/3 ASPEN-06 شامل بیماران سرطان معده/GEJ با HER2 مثبت بود که قبلاً خط اول یا دوم درمان را دریافت کرده و پس از درمان ضد HER2 پیشرفت داشتند.

در مجموع 127 بیمار به‌طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند:

• گروه اوورپاسپت + TRP (63 بیمار)

• گروه TRP تنها (64 بیمار).

ویژگی‌های کلی بیماران

• میانهٔ سن: در گروه اوورپاسپت 64 (دامنهٔ 34-81) و در گروه کنترل 63 (دامنهٔ 31-86).

• حدود نیمی از بیماران آسیایی بودند (49.2% و 48.4%).

• بیشتر بیماران سرطان معده داشتند (76.2% و 68.8%).

• بیشتر بیماران پیش‌تر فقط یک خط درمان گرفته بودند (77.8% و 68.8%).

اثربخشی درمان؛ پاسخ‌های طولانی‌تر

میزان و مدت پاسخ ترکیب اوورپاسپت + TRP از گروه کنترل بهتر بود:

• میزان پاسخ عینی: گروه اوورپاسپت 41.3%، گروه TRP 26.6%.

  • در هر دو گروه، 1 پاسخ کامل یافت شد.

  • در گروه اوورپاسپت 25 پاسخ نسبی و در کنترل 16 پاسخ نسبی گزارش شد.

• میانهٔ مدت پاسخ: اوورپاسپت 15.7 ماه، TRP برابر 9.1 ماه.

بقای بدون پیشرفت (PFS)؛ مزیتی اندک

• میانهٔ PFS: اوورپاسپت 7.5 ماه، TRP برابر 7.4 ماه (HR، 0.77؛ فاصلهٔ اطمینان 95%، 0.49-1.20).

نتایج قوی‌تر با تأیید وضعیت HER2 مثبت

در زیرگروه‌هایی که HER2 مثبت با بیوپسی تازه یا DNA توموری در گردش (ctDNA) تأیید شده بود، اثربخشی آشکارتر بود:

• زیرگروه بیوپسی تازهٔ HER2 مثبت:

  • پاسخ عینی: اوورپاسپت 59.1%، TRP برابر 23.1%.

  • میانهٔ مدت پاسخ: 15.7 و 14.5 ماه.

  • میانهٔ PFS: برابر 9.5 و 7.1 ماه (HR، 0.62؛ فاصلهٔ اطمینان 95%، 0.28-1.36).

• کل زیرگروه HER2 مثبت:

  • پاسخ عینی: اوورپاسپت 48.9%، TRP برابر 24.5%.

  • میانهٔ مدت پاسخ: 15.7 و 9.1 ماه.

  • میانهٔ PFS: برابر 7.5 و 6.7 ماه (HR، 0.64؛ فاصلهٔ اطمینان 95%، 0.39-1.07).

عوارض و ایمنی

عوارض گروه اوورپاسپت مشابه کنترل و نمایهٔ ایمنی قابل‌قبول بود.

• شایع‌ترین عوارض شدید (درجهٔ 3):

  • کاهش نوتروفیل: در هر دو گروه 19%.

  • کم‌خونی: اوورپاسپت 22.2%، کنترل 17.5%.

  • دیگر عوارض شایع: کاهش گلبول سفید، پرفشاری خون، بی‌حالی و نوتروپنی تب‌دار.

• عوارض درجهٔ 4: نوتروپنی (6.3% و 3.2%).

میزان مرگ مرتبط با درمان

• در طول مطالعه 11 بیمار درگذشتند که 2 مرگ احتمالاً مرتبط با درمان دانسته شد.

• در گروه اوورپاسپت یک نفر به علت سوراخ‌شدگی مری و در گروه TRP یک نفر به علت پنوموپاتی درگذشت.

دیدگاه

این یافته‌ها نشان می‌دهند اوورپاسپت با نمایهٔ ایمنی قابل‌قبول، گزینه‌ای امیدوارکننده برای سرطان معده/GEJ است و از مطالعات بیشتر حمایت می‌کنند.

داده‌ها نشان می‌دهند افزودن اوورپاسپت، یک رویکرد تازهٔ ایمنی‌درمانی با هدف CD47، به درمان استاندارد سرطان معده و GEJ با HER2 مثبت، ممکن است پاسخ بیشتر و طولانی‌تری ایجاد کند. این پیشرفت می‌تواند کیفیت زندگی و بقای بیماران را بهبود دهد.