آیا این درست است که رژیم غذایی گیاه‌خواری سالم‌تر است؟

مایلیم نتایج مطالعه‌ای را با شما در میان بگذاریم که گزارش کرده است خطر ابتلا به سرطان در افراد گیاه‌خوار بیشتر است، همچنین آلرژی‌ها و مشکلات روان‌شناختی در آن‌ها بیشتر دیده می‌شود و کیفیت زندگی آن‌ها به‌طور کلی پایین‌تر است.

گیاه‌خواری؛ به معنای مصرف نکردن گوشت قرمز، ماهی، گوشت ماکیان و در برخی موارد تخم‌مرغ، شیر و محصولات لبنی به دلایل گوناگون است. این افراد ترجیح می‌دهند با غذاهای گیاهی مانند غلات، سبزیجات و میوه‌ها تغذیه کنند. باورهای دینی و اخلاقی مختلف می‌توانند در ترجیح این نوع تغذیه از سوی این افراد مؤثر باشند؛ همچنین ممکن است این تصور غالب باشد که چنین تغذیه‌ای سالم‌تر است. بله، درست است که تغذیه گیاه‌خواری فوایدی دارد. برای مثال، هنگامی که غذاهای حیوانی به مقدار زیاد مصرف شوند، چربی اشباع و کلسترول موجود در آن‌ها برای بیماری‌های قلبی‌عروقی عامل خطر محسوب می‌شوند. بنابراین، مصرف نکردن این غذاها در تغذیه گیاه‌خواری از این نظر مزیت ایجاد می‌کند. علاوه بر این، برخی ویتامین‌هایی که به مقدار زیادی در سبزیجات و میوه‌ها وجود دارند نیز در این نوع تغذیه به‌وفور دریافت می‌شوند و فوایدی به همراه دارند. خطر تشکیل سنگ کلیه و سنگ صفرا نیز در افراد گیاه‌خوار کمتر است. همچنین، این نوع تغذیه سرشار از پُرز (فیبر) است. تغذیه با غذاهای دارای فیبر زیاد، از نظر پیشگیری از دیابت و عملکرد روده نیز سودمند است.

با این حال، در کنار همه این موارد، تغذیه گیاه‌خواری زیان‌های شناخته‌شده بسیاری نیز دارد. برای مثال، در این افراد ممکن است مشکلات استخوانی ناشی از دریافت ناکافی ویتامین D و کلسیم، مشکلات عضلانی و مفصلی ناشی از دریافت ناکافی پروتئین و اسیدهای آمینه، مشکلات گردش خون مانند کم‌خونی ناشی از کمبود آهن و ویتامین B12 و مشکلات جدی و برگشت‌ناپذیر دستگاه عصبی، همچنین افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی ناشی از بالا رفتن سطح هموسیستئین بروز کنند. بدیهی است که اگر رژیم گیاه‌خواری تحت نظر متخصص ادامه یابد، می‌توان از بروز مشکلات احتمالی سلامت پیشگیری کرد. با این حال، بسیاری از گیاه‌خواران به چنین حمایتی مراجعه نمی‌کنند. بنابراین، بهتر است کسانی که این نوع تغذیه را با تصور سالم‌تر بودن آن انتخاب می‌کنند، دوباره درباره تصمیم خود فکر کنند.

تغذیه گیاه‌خوارییکی دیگر از نکات مهم درباره فواید و زیان‌های تغذیه گیاه‌خواری این است که آیا خطر ابتلا به سرطان در این افراد کمتر است یا بیشتر. تا چند سال پیش، تقریباً با قطعیت تصور می‌شد که گیاه‌خواران به‌واسطه آنتی‌اکسیدان‌هایی که به مقدار زیاد از طریق سبزیجات و میوه‌ها دریافت می‌کنند، خطر کمتری برای ابتلا به سرطان دارند. اما اظهارنظر دانشمند برنده جایزه نوبل، جیمز واتسون،با این مضمون که «آنتی‌اکسیدان‌ها از سرطان جلوگیری نمی‌کنند، بلکه آن را تحریک می‌کنند» و داده‌های مطالعه چندماهه او، به‌گونه‌ای بود که همه باورهای رایج در این زمینه را زیر سؤال می‌برد.

موضوع مرتبط: آنتی‌اکسیدان‌ها سرطان را از بین نمی‌برند، بلکه آن را تحریک می‌کنند

یافته‌هایی که پس از این مرحله به دست آمدند، باعث شکل‌گیری این دیدگاه نیز شدند که تغذیه گیاه‌خواری خطر سرطان را کاهش نمی‌دهد، بلکه آن را افزایش می‌دهد. زیرا تصور کاهش خطر سرطان با تغذیه گیاه‌خواری بر این اساس بود که این نوع تغذیه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هاست. پس از این مرحله، پژوهش‌ها درباره خطر سرطان و سایر عوامل سلامت در گیاه‌خواران سرعت گرفت.

در یکی از مطالعات منتشرشده در مجله Plos One، 1320 نفر با در نظر گرفتن سن، جنسیت و وضعیت اجتماعی‌اقتصادی، در گروه‌های افراد بدون مصرف گوشت (گیاه‌خواران)، افراد با مصرف کم گوشت و افراد دارای رژیم غذایی سرشار از گوشت دسته‌بندی، پیگیری و بررسی شدند. پس از تحلیل نتایج مشخص شد که خطر ابتلا به سرطان و خطر حمله قلبی در افراد گیاه‌خوار حدود %50 بیشتر است و آلرژی‌ها 2 برابر بیشتر دیده می‌شوند. همچنین مشاهده شد که مشکلات روان‌شناختی مانند اضطراب و افسردگی در این افراد شایع‌تر است و کیفیت زندگی آن‌ها نیز به‌طور کلی پایین‌تر است. با این حال، نکته مهمی که نباید فراموش شود این است که برای اعتماد کردن به داده‌های به‌دست‌آمده هنوز زود است.

در نتیجه: بهتر است کسانی که با تصور سودمندتر بودن تغذیه گیاه‌خواری برای سلامت، این نوع تغذیه را انتخاب می‌کنند یا آن را توصیه می‌کنند، موضوع را به‌طور عمیق بررسی و در تصمیم خود بازنگری کنند. بله، چربی اشباع و کلسترول موجود به مقدار زیاد در گوشت، زیان‌هایی دارند. با این حال، اگر غذاهای حیوانی بیش از حد مصرف نشوند، این نیز واقعیتی است که فواید بسیاری دارند. همچنین، به‌طور قطعی مشخص نشده است که تغذیه گیاه‌خواری خطر سرطان را افزایش می‌دهد یا کاهش. با این حال، روشن است که هم غذاهای حیوانی و هم غذاهای گیاهی فواید بسیاری دارند. در این شرایط، معتقدم درست‌ترین رویکرد این است که بدون افراط، آن‌ها را به‌صورت متعادل مصرف کنیم.

موضوع مرتبط

سرطان و تغذیه