آیا خال‌کوبی خطر لنفوم را افزایش می‌دهد؟

eClinicalMedicine در مقاله‌ای منتشرشده در 21 مه 2024 گزارش کرد که خال‌کوبی ممکن است عامل خطری برای ایجاد لنفوم باشد.

چون خال‌کوبی روی پوست انجام می‌شود، پژوهش‌ها بیشتر بر سرطان پوست متمرکز بوده‌اند؛ اما شاید افزایش اصلی خطر در گره‌های لنفاوی باشد. 

لنفوم و عوامل خطر شناخته‌شده

لنفوم، سرطان دستگاه لنفاوی است و معمولاً در بافت‌هایی مانند گره‌های لنفاوی، طحال، تیموس و مغز استخوان آغاز می‌شود. عوامل خطر شناخته‌شده شامل اختلال دستگاه ایمنی، بعضی عفونت‌ها مانند ویروس Epstein-Barr، مواجهه با برخی مواد شیمیایی و سابقه خانوادگی لنفوم است. در سال‌های اخیر، افزایش جهانی بروز لنفوم دیده شده و شناخت علت‌های آن مهم است.

خال‌کوبی و خطر لنفوم

محبوبیت خال‌کوبی در چند دهه اخیر به‌طور چشمگیری بیشتر شده است. چند مطالعه اروپایی شیوع را بیش از 20% گزارش می‌کنند و برآورد آمریکا حدود 30% است. بیشتر افراد نخستین خال‌کوبی را در جوانی انجام می‌دهند، یعنی تقریباً تمام عمر با ترکیبات شیمیایی جوهر مواجه‌اند. با این حال، پژوهش آثار بلندمدت سلامت خال‌کوبی تازه آغاز شده است.

شیمی جوهر خال‌کوبی و اثر آن بر بدن

جوهر خال‌کوبی، مخلوط رنگ‌دانه‌های آلی و معدنی همراه پیش‌سازها و محصولات جانبی سنتز رنگ‌دانه و افزودنی‌هاست. جوهر رنگی دارای آمین‌های آروماتیک اولیه (PAA) و جوهر سیاه اغلب دارای هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای (PAH) است. در همه رنگ‌ها ممکن است فلزاتی مانند آرسنیک، کروم، کبالت، سرب و نیکل وجود داشته باشد. بخش مهمی از این مواد توسط آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان، سرطان‌زا طبقه‌بندی شده‌اند.

در خال‌کوبی، جوهر با سوراخ‌کردن مکرر سد پوستی در درم تزریق می‌شود. هر آنتی‌ژن عبوری از این سد، پاسخ ایمنی موضعی ایجاد می‌کند و به گره‌های لنفاوی منتقل می‌شود. انتقال جوهر بسیار رایج است؛ برآورد می‌شود 32% رنگ‌دانه تزریق‌شده پس از 6 هفته جابه‌جا شود و با گذشت زمان تا 99% برسد.

دهه‌هاست در بالین، گره‌های لنفاوی رنگی و بزرگ‌شده افراد خال‌کوبی‌شده توصیف می‌شوند. انتقال رنگ‌دانه سیاه و رنگی به گره‌های لنفاوی انسان و انباشت ذرات فلزی ناشی از سایش سوزن تأیید شده است. این گره‌ها سلول‌های ایمنی سریع‌التکثیر دارند و اهداف حساسی برای مواد سرطان‌زا هستند. شواهد فزاینده‌ای وجود دارد که اختلال ایمنی ناشی از مواجهه با حلال‌ها، مواد کندکننده شعله، آفت‌کش‌ها و رنگ مو، در ایجاد لنفوم نقش کلیدی دارد.

پژوهش تازه سوئد

پژوهشگران با داده‌های سلامت ملی سوئد، در مطالعه موردـشاهدی جمعیت‌محور بررسی کردند آیا مواجهه با خال‌کوبی خطر لنفوم را افزایش می‌دهد. رابطه مواجهه‌ـ‌پاسخ و اثر مدت مواجهه را با فاصله نخستین خال‌کوبی تا سال شاخص بررسی کردند. در پایان، رابطه خال‌کوبی با زیرگروه‌های لنفوم نیز بررسی شد.

پژوهشگر اصلی، دکتر Christel Nielsen، توضیح داد بدن جوهر تزریق‌شده را ماده‌ای بیگانه می‌شناسد و دستگاه ایمنی فعال می‌شود. بخش زیادی از جوهر از پوست به گره‌های لنفاوی می‌رود و آنجا انباشته می‌شود.

جزئیات و نتایج مطالعه

تعداد 2938 بیمار با تشخیص لنفوم بین 2007 و 2017 شناسایی شدند؛ 1398 نفر به پرسش‌نامه پاسخ دادند. در گروه کنترل، 4193 نفر در پرسش‌نامه شرکت کردند.

بیماران از ثبت‌های جمعیتی شناسایی و با گروه کنترل هم‌سن و هم‌جنس فاقد لنفوم تطبیق یافتند. شرکت‌کنندگان برای ارزیابی سبک زندگی، پرسش‌نامه‌ای درباره داشتن خال‌کوبی پر کردند.

• از بیماران لنفوم، 21% و از گروه کنترل، 18% داشتن خال‌کوبی را گزارش کردند.
• پس از در نظر گرفتن عوامل مرتبط دیگر مانند سیگار و سن، خطر ایجاد لنفوم در افراد خال‌کوبی‌شده 21% بالاتر بود (فاصله اطمینان 0.99-1.48).
• پژوهشگران ابتدا فرض کردند اندازه خال‌کوبی بر خطر لنفوم اثر دارد؛ برای مثال، خال‌کوبی تمام بدن نسبت به یک خال‌کوبی کوچک شاید با خطر بیشتر همراه باشد. اما بین سطح بدن پوشیده‌شده و خطر لنفوم ارتباطی پیدا نشد.

پژوهشگران گفتند علت را هنوز نمی‌دانند و فقط می‌توانند حدس بزنند خال‌کوبی، مستقل از اندازه، در بدن التهاب خفیفی ایجاد می‌کند که ممکن است سرطان را تحریک کند. آن‌ها موضوع را پیچیده‌تر از تصور اولیه دانستند.

دیدگاه

باید به یاد داشت لنفوم نادر است و این نتایج در سطح گروهی اعتبار دارند. به بررسی بیشتر در مطالعات دیگر نیاز است و چنین پژوهش‌هایی ادامه دارند.

درباره ارتباط خال‌کوبی و سرطان بحث ادامه دارد. مرور منابع بیش از یک دهه پیش، تعداد موارد سرطان پوست مرتبط با خال‌کوبی را با جمعیت جهانی خال‌کوبی‌شده مقایسه کرد و احتمال تصادفی‌بودن ارتباط را مطرح کرد. گزارش مورد برای برجسته‌کردن پرسش و ساخت فرضیه آینده مفید است، اما به‌علت گزارش‌گری انتخابی و نبود گروه مقایسه، برای تعیین علیت کافی نیست. در نبود پژوهش اپیدمیولوژیک مناسب، مبنای علمی استواری برای ارزیابی قابل‌اتکای این ارتباط بالقوه وجود ندارد.

طراحی این مطالعه موردـشاهدی بود و افزایش 21% بر نسبت نرخ بروز (IRR) مبتنی است. این نتیجه رابطه مستقیم علت‌ومعلولی را نشان نمی‌دهد و فقط بیانگر ارتباط است. چون فاصله اطمینان (0.99-1.48) عدد 1 را در بر می‌گیرد، نتیجه از نظر آماری معنادار نیست. بنابراین نتیجه قطعی نیست و پژوهش بیشتری لازم است.

تا جایی که می‌دانیم، تنها مطالعه اپیدمیولوژیک منتشرشده درباره ارتباط خال‌کوبی و لنفوم، مطالعه Warner و همکاران است. اما به‌علت تعداد کم شرکت‌کنندگان خال‌کوبی‌شده، توان نتیجه‌گیری کافی نداشت. پس این نخستین مطالعه با نمونه بزرگ و طراحی جمعیت‌محور است که درباره رابطه بالقوه خال‌کوبی و لنفوم بینش می‌دهد. با این حال، یک مطالعه اپیدمیولوژیک علیت قطعی را اثبات نمی‌کند و پژوهش بیشتری نیاز است.

سرطان‌زایی فرایند چندمرحله‌ای دگرگونی سلولی است که به‌سادگی آغاز، ترویج و پیشرفت نامیده می‌شود. مواد شیمیایی سرطان‌زای خارجی می‌توانند بر یک یا چند مرحله اثر بگذارند و معمولاً با عوامل دیگر تعامل پیچیده دارند. چون جوهرها مخلوط شیمیایی ناهمگن‌اند، راهبرد تحلیلی دوره نهفتگی مواجهه در این مطالعه قابل‌تعیین نبود. در عوض، اثر مدت مواجهه با فاصله نخستین خال‌کوبی تا سال شاخص بررسی شد. نتایج پیشنهاد کردند هم خال‌کوبی 0-2 سال پیش از سال شاخص و هم خال‌کوبی 11 سال پیش یا بیشتر، شاید با خطر بالاتر لنفوم مرتبط باشند. اگر تأیید شوند، ممکن است جوهر با آغاز و ترویج تومور هر دو ارتباط داشته باشد.

پژوهشگران خواستار بررسی بیشتر آثار بلندمدت سلامت خال‌کوبی‌اند. برنامه دارند ارتباط‌های احتمالی آن با سرطان‌های دیگر یا بیماری‌های التهابی را ارزیابی کنند.

در نتیجه، هنگام بیان افزایش 21% خطر لنفوم در خال‌کوبی‌شدگان، باید تأکید کنیم این فقط ارتباط است و علیت را نشان نمی‌دهد. ماهیت فرضیه‌ساز مطالعه مهم است. با توجه به مواد سرطان‌زای جوهر، شاید مطالعات قوی‌تر آینده این ارتباط را روشن‌تر کنند. 

احتمالاً انسان‌ها به بیان هویت با خال‌کوبی ادامه خواهند داد؛ پس برای جامعه مهم است از ایمنی آن مطمئن شود. افراد باید بدانند خال‌کوبی ممکن است بر سلامت اثر بگذارد و اگر نشانه‌ای را احتمالاً مرتبط با آن می‌دانند، به پزشک مراجعه کنند.