برای نخستین بار یک داروی هدفمند در سرطان تخمدان مقاوم به شیمی‌درمانی تأیید FDA گرفت

داروی Elahere، ساخته شرکت Immunogen، با ماده مؤثره mirvetuximab soravtansine-gynx برای بیمارانی که به شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین مقاوم شده‌اند، پیش‌تر 1 تا 3 خط درمان گرفته‌اند و سرطان پیشرفته با گیرنده فولات آلفا (FRa) مثبت دارند، در انواع سرطان اپی‌تلیال تخمدان، لوله فالوپ یا سرطان اولیه صفاق ، در 14 نوامبر 2022 تأیید تسریع‌شده FDA، سازمان غذا و داروی ایالات متحده، را برای درمان دریافت کرد.

Elahere نخستین داروی تأییدشده از سوی FDA برای سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین از نوع کونژوگه آنتی‌بادی و شیمی‌درمانی است.

این تأیید شامل بیمارانی است که پیش‌تر یک تا سه رژیم درمان سیستمیک گرفته‌اند و تومورشان گیرنده فولات آلفا (FRa) مثبت است، صرف‌نظر از اینکه قبلاً بواسیزوماب (Altuzan، Mvasi، Zirabev) مصرف کرده‌اند یا نه.

میزان مثبت بودن FRa در سرطان تخمدان، 35-40% است

FDA در همان تاریخ، آزمون Ventana FOLR1 RxDx ساخته Roche را نیز به‌عنوان ابزار تشخیصی همراه تأیید کرد که به شناسایی بیماران مناسب برای درمان با Elahere کمک می‌کند. از بیماران مبتلا به سرطان تخمدان، حدود 35-40% از نظر FRa به‌طور قابل‌توجهی مثبت هستند: این یعنی 75% یا بیشتر سلول‌های تومور با شدت 2+ رنگ می‌گیرند. آزمون را می‌توان روی بلوک پارافینی بافت تازه یا بایگانی‌شده انجام داد؛ در بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شده، انجام آزمون هنگام تشخیص می‌تواند مشخص کند آیا در مسیر پیشرفت به مقاومت پلاتینی، Elahere گزینه‌ای برای آنان خواهد بود یا نه.

اهمیت سرطان تخمدان و نیاز به درمان تازه

سرطان تخمدان بر اساس آمار سرطان ترکیه در سال 2020، با 4059 مورد تازه در سال، در رتبه 15 سرطان‌های شایع قرار دارد. چون در مراحل زودهنگام نشانه‌ای ندارد و روش غربالگری مؤثری برای آن وجود ندارد، بیشتر بیماران زمانی مراجعه می‌کنند که سرطان به مراحل پیشرفته 3 یا 4 رسیده است؛ درمان اصلی، جراحی و سپس شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین است. متأسفانه بیشتر بیماران سرانجام دچار بیماری مقاوم به پلاتین می‌شوند که درمان آن دشوار است. پس از ایجاد مقاومت به شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین، درمان استاندارد، شیمی‌درمانی تک‌دارویی است؛ اما با میزان پاسخ پایین، مدت پاسخ کوتاه و عوارض قابل‌توجه همراه است. سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین بیماری دشواری برای درمان است. با توجه به اینکه از 2014 درمان تازه‌ای برای این بیماران به تأیید FDA نرسیده بود، تأیید تسریع‌شده Elahere پیشرفتی بسیار بزرگ در درمان سرطان تخمدان است. برای بیماران حساس به شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین، داروهای نسل تازه از گروه مهارکننده‌های PARP کمک‌های مهمی کرده بودند. 

سازوکار اثر Elahere (mirvetuximab soravtansine-gynx) چیست؟

ELAHERE (mirvetuximab soravtansine-gynx)، نخستین کونژوگه آنتی‌بادی و دارو در رده خود است که شامل یک آنتی‌بادی متصل‌شونده به گیرنده فولات آلفا، یک اتصال‌دهنده قابل شکافت و شیمی‌درمانی مایتانسینوئید DM4 است؛ این ماده یک مهارکننده قوی توبولین است که برای کشتن سلول‌های سرطانی هدف طراحی شده است.

این تأیید تسریع‌شده Elahere، گواهی بر دهه‌ها تلاش برای ساخت نسل تازه کونژوگه‌های آنتی‌بادی و دارو است. در آینده خواهیم شنید که تعداد بسیار بیشتری از این کونژوگه‌ها برای درمان سرطان تأیید می‌گیرند.

کونژوگه آنتی‌بادی و دارو چیست؟

کونژوگه‌های آنتی‌بادی و دارو از رویکرد «اسب تروا» استفاده می‌کنند: آنتی‌بادی‌ای که برای اتصال به هدف مولکولی تومور ساخته شده است، به یک عامل شیمی‌درمانی متصل می‌شود و رساندن آن به سلول توموری مشخص را ممکن می‌کند.

مطالعه SORAYA که تأیید FDA را برای Elahere به همراه آورد

Elahere بر اساس داده‌های میزان پاسخ عینی و مدت پاسخ به‌دست‌آمده از مطالعه SORAYA، در برنامه تأیید تسریع‌شده FDA تأیید شد. تبدیل این تأیید تسریع‌شده به تأیید کامل، ممکن است به تأیید و مشخص شدن فایده بالینی در مطالعه‌ای بعدی وابسته باشد.

اثربخشی Elahere در بیماران دارای سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین که تومورشان FRa را به میزان بالا بیان می‌کرد و پیش‌تر یک تا سه رژیم درمان سیستمیک گرفته بودند، بررسی شد. این ارزیابی در 106 بیمار در مطالعه محوری SORAYA، یک مطالعه تک‌گروهی، انجام شد. نقطه پایانی اصلی، میزان پاسخ عینی بر اساس ارزیابی پژوهشگر و نقطه پایانی فرعی کلیدی، مدت پاسخ بود.

نتایج

• Mirvetuximab soravtansine، میزان پاسخ عینی 31,7% را شامل پنج پاسخ کامل نشان داد (95% فاصله اطمینان [GA]: 22,9، 41,6).
• میانه مدت پاسخ 6,9 ماه بود (95% GA: 5,6، 9,7).

عوارض جانبی

اطلاعات تجویز Elahere دارای هشدار داخل کادر درباره سمیت چشمی، شامل اختلال بینایی، کراتوپاتی، خشکی چشم، نورگریزی، درد چشم و یووئیت است. شایع‌ترین عوارض، از جمله ناهنجاری‌های آزمایشگاهی که در 20% یا بیشتر بیماران دیده شدند، عبارت بودند از اختلال بینایی، خستگی، افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز، تهوع، افزایش آلانین آمینوترانسفراز، کراتوپاتی، درد شکم، کاهش لنفوسیت‌ها، نوروپاتی محیطی، اسهال، کاهش آلبومین، یبوست، افزایش آلکالن فسفاتاز، خشکی چشم، کاهش منیزیم، کاهش لکوسیت‌ها، کاهش نوتروفیل‌ها و کاهش هموگلوبین.

دوز

دوز توصیه‌شده mirvetuximab soravtansine-gynx، برابر با 6 mg/kg است که هر سه هفته، در چرخه 21 روزه، به‌صورت انفوزیون وریدی تا پیشرفت بیماری یا بروز عارضه غیرقابل‌قبول تجویز می‌شود.

انتظار می‌رود مهم‌ترین داده‌های MIRASOL، مطالعه تصادفی‌شده تأییدکننده‌ای که برای تبدیل این تأیید تسریع‌شده به تأیید کامل طراحی شده است، در اوایل 2023 منتشر شود.