دیورتیکولیت چیست؟ آیا با سرطان روده بزرگ ارتباط دارد؟

دیورتیکول کیسه‌ای حاصل از فتق دیواره گوارش به بیرون است. ممکن است همه‌جا دیده شود، اما بیشتر در کولون، روده بزرگ، است و معمولاً شکایت ندارد. مشکل، التهاب کیسه، دیورتیکولیت، است. در حدود %4 بیماران، التهاب موجب سوراخ‌شدن، آبسه و فیستول، اتصال ناخواسته، می‌شود. علاوه بر خطرناک بودن، تشخیص و درمان بار اقتصادی دارد.

علت قطعی ناشناخته است، اما عوامل متعدد مطرح‌اند: NSAI، ضدالتهاب غیراستروئیدی، داروهای این گروه، کم‌تحرکی، چاقی، سیگار و شاید مهم‌تر تغذیه. مطالعه‌ای مراجعه بیمارستانی وگان و گیاه‌خوار را نسبت به گوشت‌خوار %31 کمتر یافت. این پرسش پیش می‌آید که تغذیه و به‌ویژه گوشت عامل خطر است؟ نتیجه برای پُرمصرف‌ها بد بود؛ طبق مجله Gut، گوشت قرمز زیاد خطر التهاب دیورتیکول را %58 افزایش می‌دهد.

در سن 40-75، تعداد 46.500 مرد طی 26 سال از نظر تغذیه بررسی شدند. گوشت قرمز فرآوری‌شده و نشده، پرنده و ماهی هفتگی سنجیده شدند. در 764 مرد دیورتیکولیت یافت شد. بیشترین التهاب در مصرف 6 وعده گوشت قرمز هفتگی بود؛ هر وعده %18 افزایش داشت. به‌ویژه گوشت بدون دوددادن، نمک‌سود و دیگر فرآوری‌ها، یعنی فرآوری‌نشده، متهم است. مصرف زیاد پرنده و ماهی ارتباط نداشت. جایگزینی یک وعده روزانه گوشت قرمز با مرغ، بوقلمون یا ماهی خطر را %20 کم می‌کند.

گوشت قرمز چگونه دیورتیکولیت ایجاد می‌کند؟

چند نظریه هست. نخست افزایش مواد التهابی خون مانند پروتئین واکنشی C و فریتین. آغاز و مزمن شدن التهاب نه‌فقط در دیورتیکولیت، بلکه سرطان هم نقش دارد. رادیکال آزاد آسیب‌رسان DNA می‌تواند در محیط التهاب ایجاد شود. ارتباط گوشت قرمز فرآوری‌شده، سوجوک، سالامی، سوسیس و غیره، با سرطان کولورکتال، از پیش شناخته شده است.

بررسی دیورتیکولیت از نظر سرطانی شدن مهم است. در بیماری قلبی‌عروقی و دیابت که التهاب کلیدی است نیز باید به گوشت قرمز دقت کرد.

دوم، فلور روده، میکروبیوتا، تحت تأثیر قرار می‌گیرد. تغییر میکروبیوتا، یکپارچگی دیواره روده و پاسخ دفاعی را تغییر می‌دهد. نباید فراموش کرد میکروبیوتا کارکرد مهم دارد و حتی اندام محسوب می‌شود. تغییرش با دیورتیکولیت و حتی سرطان کولورکتال مرتبط است.

گوشت فرآوری‌نشده را در دیورتیکولیت مؤثرتر گفتیم. پخت داغ مانند سرخ‌کردن و منقل رایج است و مواد زیان‌آور آزاد می‌کند. میکروبیوتا ممکن است تغییر و التهاب افزایش یابد. برای سود بهتر گوشت، پخت سالم را ترجیح دهیم.

در بررسی عوامل تشکیل دیورتیکول، می‌بینیم در، سرطان کولورکتال، علت‌شناسی نیز مشابه است: گوشت، فیبر کم، بی‌تحرکی، سیگار و غیره. تغییر سبک زندگی می‌تواند برای پیشگیری هر دو مهم باشد. دیورتیکول ظاهراً بی‌ضرر، بدون احتیاط می‌تواند پیامد ناخواسته بدهد.