گامی مهم در درمان سرطان رحم – ایمنی‌درمانی دوستارلیماب تأیید FDA گرفت

برای سرطان پیشرفته یا عودکرده اندومتر با نقص ترمیم عدم تطابق (dMMR) یا ناپایداری ریزماهواره‌ای بالا (MSI-H) ، ابتدا همراه با کربوپلاتین و پاکلیتاکسل و سپس به‌تنهایی، دوستارلیماب-gxly (Jemperli، GlaxoSmithKline) به عنوان ایمنی‌درمانی در 31 ژوئیه 2023 تأیید FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) را گرفت. این تأیید، برای درمان سیستمیک خط اول سرطان پیشرفته اندومتر است.

سرطان اندومتر، شایع‌ترین زیرنوع سرطان رحم، یکی از سرطان‌های معدودی است که بروز و میزان مرگ آن افزایش می‌یابد و سومین سرطان شایع در میان زنان جهان و چهارمین علت اصلی مرگ ناشی از سرطان است.

بیش از نیمی از بیماران سرطان اندومتر در مراحل اولیه بیماری تشخیص داده می‌شوند، زیرا این نوع سرطان معمولاً نشانه‌های آشکاری مانند خون‌ریزی غیرطبیعی واژن ایجاد می‌کند. این نشانه‌ها معمولاً زنان را به دریافت کمک پزشکی سوق می‌دهند و سرطان زودتر تشخیص داده می‌شود. با این حال، هنگام تشخیص، حدود 25-30% از بیماران در مراحل 3 و 4 تشخیص می‌گیرند. در زنان مبتلا به سرطان اندومتر پیشرفته یا متاستاتیک ، میزان بقا در 40 سال گذشته تغییر چندانی نکرده است. این امر با محدود بودن پیشرفت در درمان سیستمیک ارتباط دارد.

شناخته شده است که حدود 30% از سرطان‌های اندومتر dMMR هستند و این تومورها معمولاً MSI-H دارند.

پژوهشی که تأیید FDA را برای دوستارلیماب در سرطان اندومتر به همراه آورد

اثربخشی دوستارلیماب در RUBY، یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده، چندمرکزی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما، ارزیابی شد. اثربخشی در زیرگروه ازپیش‌تعیین‌شده 122 بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته یا عودکرده اندومتر با dMMR/MSI-H بررسی شد.

بیماران به نسبت 1:1 به طور تصادفی به دوستارلیماب-gxly همراه با کربوپلاتین و پاکلیتاکسل یا بازوی دارونما همراه با کربوپلاتین و پاکلیتاکسل اختصاص یافتند. تصادفی‌سازی بر اساس وضعیت MMR/MSI، پرتودرمانی قبلی و وضعیت بیماری (عودکرده، مرحله III اولیه یا مرحله IV اولیه) تنظیم شد.

معیار اصلی پیامد اثربخشی، بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS) بود.

نتایج پژوهش

در گروه dMMR/MSI-H، بهبود معنادار آماری PFS مشاهده شد. میانه PFS برای رژیم‌های حاوی دوستارلیماب-gxly و دارونما به‌ترتیب 30,3 و 7,7 ماه بود (نسبت خطر=0,29 [95% CI: 0,17, 0,50]؛ مقدار p<0,0001).

در ارتباط با دوستارلیماب-gxly، عوارض جانبی ایمنی‌واسطه شامل پنومونی، کولیت، هپاتیت، اختلالات غدد درون‌ریز، کم‌کاری تیروئید، نفریت با اختلال عملکرد کلیه و واکنش‌های پوستی بودند. شایع‌ترین عوارض دوستارلیماب-gxly همراه با کربوپلاتین و پاکلیتاکسل (بیش از 20%)، بثورات، اسهال، کم‌کاری تیروئید و فشار خون بالا بودند.

برای دوستارلیماب-gxly، دوز توصیه‌شده همراه با کربوپلاتین و پاکلیتاکسل، 6 دوزِ 500 mg هر 3 هفته یک بار است؛ سپس تک‌درمانی 1000 mg هر 6 هفته تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر به مدت 3 سال انجام می‌شود. وقتی دوستارلیماب-gxly در همان روز داده می‌شود، باید پیش از شیمی‌درمانی تجویز شود.

*

dMMR چگونه آزمایش می‌شود؟

آزمایش تومورهای dMMR (Mismatch Repair-deficient) معمولاً با گرفتن نمونه بافت و بررسی در آزمایشگاه پاتولوژی مولکولی یا ژنتیک انجام می‌شود. دو روش اصلی به کار می‌روند:

1. ایمونوهیستوشیمی (IHK): این روش برای تشخیص فقدان یا سطح پایین پروتئین‌های مرتبط با dMMR استفاده می‌شود. IHK با آنتی‌بادی، پروتئین‌های مشخص را هدف می‌گیرد و درباره وجود یا فقدان آن‌ها اطلاعات می‌دهد. پروتئین‌های MMR شامل MLH1، MSH2، MSH6 و PMS2 هستند. شناسایی فقدان یا سطح پایین یک یا چند پروتئین می‌تواند نشانه تومور dMMR باشد.

2. آزمایش ناپایداری ریزماهواره‌ای (MSI): آزمایش MSI با مقایسه نمونه‌های DNA تومور و بافت طبیعی انجام می‌شود. آزمایش می‌کوشد مشخص کند آیا در نواحی ریزماهواره‌ای (توالی‌های کوتاه تکرارشونده DNA) تغییر رخ داده است یا نه. این تغییرها ممکن است نشانه اختلال سازوکار MMR باشند. آزمایش MSI معمولاً به سه گروه MSI-بالا (MSI-H)، MSI-پایین (MSI-L) و ریزماهواره‌ای پایدار (MSS) تقسیم می‌شود. MSI-H نشان‌دهنده تومورهای dMMR است.

هر دو روش معمولاً با هم استفاده می‌شوند، زیرا نتایج یک روش را می‌توان با روش دیگر تأیید کرد. این امر به دستیابی به نتایج دقیق‌تر و قابل اعتمادتر در تشخیص تومورهای dMMR کمک می‌کند.