گرم کردن تومور کبد با سونوگرافی بسیار متمرکز، اثر شیمی‌درمانی را افزایش می‌دهد

طبق روش جدید اعلام‌شده برای درمان تومور کبد، وقتی تومور از بیرون با سونوگرافی بسیار متمرکز گرم شود، دوکسوروبیسین ، داروی شیمی‌درمانی آماده‌شده به‌شکل نانوذرات چربی حساس به گرما، با غلظت تا 4 برابر بیشتر بر تومور اثر می‌گذارد.

نتایج کارآزمایی بالینی فاز-1 به نام TARDOX در 9 ژوئیه 2018 در Lancet Oncologyمنتشر شد.

این نخستین مطالعه‌ای است که نشان می‌دهد با سونوگرافی بسیار متمرکز می‌توان اثربخشی شیمی‌درمانی را در بافت عمیق افزایش داد.

شیمی‌درمانی در کشتن سلول سرطانی بسیار مؤثر است؛ اما بزرگ‌ترین مشکل شیمی‌درمانیرساندن آن با غلظت بالا به تومور است، چون با افزایش دوز سلول طبیعی نیز آسیب می‌بیند. بدون آسیب به سلول طبیعی، رساندن داروی سرطان به توموراز مهم‌ترین حوزه‌های پژوهشی سرطان‌شناسی است.

امواج صوتی در تصویربرداری رادیولوژیکبرای تشخیص استفاده می‌شوند و سونوگرافی با این ویژگی در سال‌های اخیر به‌عنوان درمانی نیز آزمایش می‌شود. حتی نوع پرشدت سونوگرافی، HIFU (high intensity focused ultrasound)، برای درمان سرطان پروستات در سال 2015 تأیید FDA گرفته بود.

در TARDOX بیماران دارای تومور کبد غیرقابل درمان از نوع اولیه (سرطان خود کبد) یا ثانویه (به کبد متاستاز) وارد شدند.

این سونوگرافی بسیار متمرکز در وان ویژه و با بیهوشی عمومی انجام شد. مرحله اول 6 بیمار داشت. دماسنج با سوزن ظریف در تومور گذاشته شد تا اطمینان یابند دما به 39.5 درجه سانتی‌گراد یا بیشتر، تا 43 درجه، می‌رسد. دوکسوروبیسین لیپوزومی حساس به گرما با دوز 50 mg بر مترمربع طی 30 دقیقه داخل‌وریدی داده شد. هنگام ورود سوزن و پس از شیمی‌درمانی، 2 بار نمونه‌برداری شد تا هم تخریب تومور و هم غلظت داروی جمع‌شده در آن محاسبه شود.

دوکسوروبیسین طوری تنظیم شد که در ناحیه گرم‌شده از کپسول لیپوزومی یا نانوذره چربی به بافت تومور نشت کند.

پس از اقدام، نمونه‌برداری دیگری شد و مجموعاً 3 نمونه به دست آمد. نمونه‌برداری 3. افزایش غلظت دارو در تومور را سنجید. در مرحله 2.، تعداد 4 بیمار وارد و فقط در پایان اقدام 1 نمونه‌برداری شدند.

نتایج مطالعه TARDOX

• از 46 بیمار اولیه فقط تومور 10 نفر با سونوگرافی بسیار متمرکز قابل هدف‌گیری بود.
• در نمونه‌برداری بیماران تحت سونوگرافی متمرکز، سطح دوکسوروبیسین نسبت به بدون USG، مقدار 3.7 برابر بیشتر بود.
• اولیه بودن سرطان کبد یا متاستاز سرطان دیگر به کبد، نتیجه غلظت دارو در بافت را تغییر نداد.
• در هفته‌های 2. و 4. پس از مطالعه، پاسخ با سی‌تی، ام‌آرآی و PET-BT بررسی شد. از 9 بیمار، 1 نفر برای تحلیل تصویری مناسب بود. در این بیمار، تومور تحت سونوگرافی متمرکز و شیمی‌درمانی بهتر از تومور فقط شیمی‌درمانی‌شده پاسخ داد.

در نتیجه در این پژوهش، درمان ترکیبی دوکسوروبیسین لیپوزومی حساس به گرما و گرمازایی سونوگرافی بسیار متمرکز از نظر بالینی عملی، ایمن و قادر به افزایش غلظت دارو در تومور بود. این درمان برای تومور کبد مقاوم به شیمی‌درمانی استاندارد در آینده ممکن است گزینه درمان سرطان بدون جراحی باشد.