آزمایش‌های تصویربرداری (رادیولوژی) مورد استفاده در سرطان چیست؟
در این مقاله
برای گرفتن تصویر از بدن، شناسایی مشکلات و فهمیدن ماهیت آنها از آزمایش‌های تصویربرداری استفاده می‌کنیم. تصویربرداری مهم‌ترین ابزار ما برای جست‌وجوی سرطان، تعیین میزان گسترش آن و بررسی مؤثر بودن درمان سرطان است.
آزمایش‌های تصویربرداری چیست؟
آزمایش تصویربرداری روشی است که به پزشکان امکان می‌دهد رویدادهای درون بدن را ببینند. این آزمایش‌ها شکل‌هایی از انرژی مانند پرتو x، امواج صوتی، ذرات رادیواکتیو یا میدان مغناطیسی را به بدن می‌فرستند. بافت‌های مختلف به این انرژی‌ها واکنش‌های متفاوت نشان می‌دهند؛ در نتیجه تصاویر آناتومیکی ایجاد می‌شود که مرز بافت‌ها را مشخص می‌کند یا یک تشکیل غیرطبیعی درون بافت، مانند تومور، قابل مشاهده می‌شود.
تصویربرداری در انکولوژی برای چه استفاده می‌شود؟
آزمایش‌های تصویربرداری به دلایل متعدد در سرطان استفاده می‌شوند:
- برای جست‌وجوی سرطان در مراحل اولیه، زمانی که هنوز علامتی ندارد. می‌توان آن را تشخیص زودهنگام یا آزمایش‌های غربالگری سرطان نامید.
- برای یافتن تومور در فرد دارای شکایت یا علائم سرطان. این کار را جست‌وجوی تومور اولیه می‌نامیم. همچنین ممکن است به تشخیص اینکه شکایات ناشی از سرطان‌اند یا بیماری دیگری کمک کنند.
- گاهی می‌توانند به پیش‌بینی احتمال سرطانی بودن تومور کمک کنند. این امر به متخصصان سلامت کمک می‌کند درباره ضرورت بیوپسیتصمیم بگیرند (در بیوپسی نمونه کوچکی از بافت مشکوک برداشته و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود). برای اطمینان از سرطانی بودن یک تغییر، تقریباً همیشه بیوپسی لازم است.
- می‌توانند محل تومور را حتی در عمق بدن نشان دهند. این امر در صورت نیاز به بیوپسی کمک‌کننده است.
- می‌توانند به تعیین مرحله سرطان کمک کنند (اینکه گسترش یافته است یا نه و/یا چقدر گسترش یافته است).
- در پرتودرمانی برای نشان دادن محل تمرکز پرتو و برنامه‌ریزی درمان.
- می‌توانند نشان دهند تومور با درمان کوچک شده، ثابت مانده یا پس از درمان رشد کرده است. این امر به تیم انکولوژی درباره میزان اثربخشی درمان دید می‌دهد.
- می‌توانند به تعیین بازگشت یا عدم بازگشت سرطان پس از درمان (عود) کمک کنند.
-موضوع مرتبط: بیوپسی چیست، چه انواعی دارد، برای چه کسانی و چگونه انجام می‌شود؟
تصویربرداری فقط بخشی از تشخیص و درمان سرطان است. بررسی کامل سرطان شامل سابقه پزشکی (شکایات و عوامل خطر)، معاینه بدنی، آزمایش خون و سایر آزمایش‌های آزمایشگاهی نیز می‌شود.
پیش از درمان سرطان، یعنی هنگام تشخیص، برای استفاده بعدی تصویربرداری‌های دقیق درخواست می‌شود. این تصاویر سپس برای پیگیری تغییرات حین درمان استفاده می‌شوند.
آزمایش‌های تصویربرداری بی‌نقص نیستند
تصویربرداری یکی از مهم‌ترین کمک‌های ما در درمان سرطان است، اما محدودیت دارد. مثلاً اغلب این آزمایش‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند با قطعیت نشان دهند تغییری ناشی از سرطان است یا نه.
تصویربرداری فقط پس از رسیدن تومور به اندازه‌ای مشخص می‌تواند سرطان را نشان دهد. تومورها برای دیده شدن با روش‌های رادیولوژی باید تقریباً به اندازه 5 میلی‌متر برسند و در یک تومور 5 میلی‌متری نزدیک به یک میلیون سلول سرطانی وجود دارد. هنوز روش تصویربرداری‌ای برای نشان دادن یک سلول سرطانی وجود ندارد؛ این موضوع یکی از مهم‌ترین زمینه‌های پژوهش پزشکی سرطان است (PSMA-PET مانند اسکن‌های هسته‌ای و بیوپسی‌های مایع برای این هدف آزمایش می‌شوند). علت ادامه درمان سرطان، با وجود دیده نشدن هیچ توموری در تصویربرداری، همین سلول‌های سرطانی غیرقابل مشاهده است (درمان کمکی).
چه کسی تصویربرداری را انجام می‌دهد و چه کسی آن را تفسیر می‌کند؟
پزشک، تکنسین رادیولوژی یا متخصص سلامت دیگری دارای گواهی می‌تواند تصویربرداری را انجام دهد. آزمایش ممکن است در بیمارستان، کلینیک خصوصی، مرکز تصویربرداری یا مطب پزشک انجام شود. در مراکز پزشکی بزرگ، تصویربرداری معمولاً در بخش رادیولوژی یا پزشکی هسته‌ای انجام می‌شود.
رادیولوژیست و متخصص پزشکی هسته‌ای پزشکانی متخصص در روش‌های تصویربرداری‌اند؛ هم فرایند تصویربرداری را هدایت می‌کنند و هم تصاویر گرفته‌شده را تفسیر می‌کنند. آنان گزارشی از یافته‌ها می‌نویسند و برای پزشک شما می‌فرستند. نسخه‌ای از گزارش بخشی از پرونده سلامت شما می‌شود. پزشکان دیگر شما، مانند انکولوژیست‌ها و جراحان، نیز می‌توانند تصاویر را ببینند.
انواع آزمایش‌های تصویربرداری
آزمایش‌های مختلف، اندام‌های متفاوت را به‌خوبی نشان می‌دهند. پزشکان متناسب با اندامی که به تومور در آن مشکوک‌اند روش رادیولوژی مناسب را انتخاب می‌کنند.
- توموگرافی کامپیوتری (BT؛ سی‌تی): از پرتو X استفاده می‌شود. ریه‌ها و اندام‌های درون شکم را خوب نشان می‌دهد.
- تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRG؛ ام‌آر‌آی): از میدان الکترومغناطیسی و امواج رادیوفرکانس استفاده می‌شود. برای تومورهای مغز، کبد، پستان، استخوان‌ها، سر و گردن و پایین شکم ترجیح داده می‌شود.
- ماموگرافی: از پرتو X استفاده می‌شود. غربالگری سرطان پستان.
- اسکن‌های پزشکی هسته‌ای (برای مثال PET-BT، PET-MRG): از ذرات رادیواکتیو استفاده می‌شود و تصویر حاصل از اسکن هسته‌ای را می‌توان با تصویر توموگرافی کامپیوتری یا تشدید مغناطیسی ترکیب کرد. برای تصویربرداری تومور اندام‌ها در سراسر بدن استفاده می‌شود (PET-BT در مغز و کبد ضعیف است).
- سونوگرافی (USG): از امواج صوتی استفاده می‌شود. برای پستان، کبد، اندام‌های داخل شکم و تومورهای سطحی سر و گردن. همچنین بیوپسی‌ها اغلب با هدایت USG انجام می‌شوند.
در ادامه می‌توانید درباره PET-BT، ابزار تصویربرداری‌ای که بیشترین استفاده را برای تشخیص، مرحله‌بندی و ارزیابی پاسخ درمانی سرطان از آن می‌بریم، اطلاعاتی بیابید.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.