نمونه‌برداری چیست، چه انواعی دارد و برای چه کسانی و چگونه انجام می‌شود؟
تشخیص قطعی سرطان فقط با نمونه‌برداری است. در مقاله درباره مدت نمونه‌برداری، سوزن، انواع و عوارض پس از آن اطلاعات می‌یابید. چون پستان و ریه از سرطان‌های شایع‌اند، نمونه‌برداری آن‌ها بیشتر مورد پرسش است.
در این مقاله
نمونه‌برداری چیست؟
نمونه‌برداری، برداشتن سلول یا بافت برای تحلیل بیماری است. هدف، تعیین ویژگی ساختاری و بافت‌شناختی نمونه و گاهی آزمایش وجود نشانگرهای زیستی مولکولی مشخص است. در انکولوژی برای تعیین وجود سرطان و ارزیابی ویژگی‌های هدایت‌کننده تصمیم مدیریت بیماری مهم است.
آموزش انتظارهای حین و پس از نمونه‌برداری به بیمار، برای کاهش اضطراب پیش از آن مهم است. بیمار معمولاً از درد یا ناراحتی حین نمونه‌برداری می‌ترسد. پژوهشی نشان داد پیش از نمونه‌برداری، انتظار درد داشتندرد احساس‌شده هنگام آن را بیشتر می‌کند. مطالعه دیگری آماده‌سازی بیمار را با اضطراب کمتر مرتبط یافت.
پیش از نمونه‌برداری
انواع مختلفی وجود دارد؛ انواع نمونه‌برداریبراساس مقدار بافت برداشته‌شده و شکل برش متفاوت‌اند. پزشکان نوع را براساس هدف کلی و اندام مورد نمونه‌برداری انتخاب می‌کنند.
با سه مثال بهتر می‌توان انواع را فهمید:
- برای فقط وجود یا نبود سرطان، سلول اندک کافی است؛ اما تحلیل نشانگر زیستی ممکن است بافت بیشتری بخواهد.
- اگر به لنفوم شک باشد، باید کل یک غده لنفاوی با نمونه‌برداری اکسیزیونال برداشته شود؛ اما اگر به سرطان توپر (اندام جامد) دیگری مشکوک باشند که به غده لنفاوی متاستاز داده، از غده با تروکات (سوزن ضخیم) گرفتن فقط قطعه بافت می‌تواند کافی باشد.
- برای تشخیص سرطان تیروئید، از تیروئید نمونه‌برداری سوزن نازککافی است.
آیا نمونه‌برداری موجب متاستاز (انتشار) سرطان می‌شود؟
بیماران یا نزدیکان، «چاقو زدن به تومور سرطان را پخش می‌کند» این نگرانی قدیمی را دارند. اما واقعیت اغلب این است: به‌ویژه در گذشته، سرطان بیشتر در مرحله 4.، یعنی از پیش منتشر به اندام دیگر، تشخیص می‌گرفت؛ بنابراین هنگام نمونه‌برداری از قبل متاستاز بود.
با روش‌های مدرن، دیگر نگرانی کاشت بذرمانند سلول تومورِ آغازگر متاستاز لازم نیست. مطالعات نشان می‌دهند برای بسیاری سرطان‌ها، این خطری بالقوه اما بسیار نادر است.
در مرور نظام‌مند 7 مطالعه سرطان سر و گردن، کاشت سلول سرطانی فقط در % 0.00012 نمونه‌برداری آسپیراسیون سوزن نازک و % 0,0011 سوزن ضخیم برآورد شد. مرور نظام‌مند پروستات، خطر انتشار با نمونه‌برداری را کمتر از % 1 گزارش کرد.
مطالعه دیگری در پستان می‌گوید حتی اگر کاشت سلول رخ دهد، چون متاستاز طبیعی نیست، سلول زنده نمی‌ماند. همچنین نمونه‌برداری با کمک خلأ، نسبت به دستگاه تروکات خودکار سنتی، با خطر کاشت کمتر مرتبط بود.
نمونه‌برداری چگونه انجام می‌شود؟
بیشتر نمونه‌برداری‌ها سرپایی با بی‌حسی موضعی‌اند (بستری لازم نیست). موارد پیچیده‌تر مانند اندام عمقی شاید بیهوشی گسترده‌تر بخواهند. بیمار باید نیاز به همراه، اجازه خوردن و نوشیدن پیش از کار و دستور روز نمونه‌برداری را بداند.
بیشتر بیماران حین نمونه‌برداری درد ندارند. مطالعه 136 زن با نمونه‌برداری پستان هدایت‌شده با سونوگرافی، به‌ترتیب در % 40 و % 49، نبود درد یا درد خفیف و فقط در % 12 درد متوسط یا شدید گزارش کرد. انتظار درد با احتمال بیشتر تجربه درد همراه بود؛ اهمیت آموزش انتظارهای پیش از کار را نشان می‌دهد.
- آنچه پیش از نمونه‌برداری پستان باید بدانید
- نمونه‌برداری پستان چیست و چگونه انجام می‌شود؟ (تفصیلی)
پس از نمونه‌برداری
مدت بهبود فوری پس از نمونه‌برداری به درجه بیهوشی و محل بستگی دارد. مثلاً نمونه‌برداری پیچیده‌تر ممکن است پیش از ترخیص چند ساعت پایش بخواهد (مانند ریه). بیمار و مراقب باید بدانند بلافاصله چه انتظار داشته باشند، تقریباً چقدر در مرکز بمانند، تا عملکرد مستقل بیمار چه مدت صبر کنند و آیا محدودیت فعالیت بدنی لازم است.
عوارض احتمالی پس از نمونه‌برداری نیز متفاوت است. بیماران و مراقبانباید بدانند کدام عارضه طبیعی است و علائم و نشانه‌های عوارض پس از نمونه‌برداری چیست.
از عوارض بالقوه شایع پس از نمونه‌برداری، ناراحتی محل، کبودی و / یا خون‌ریزی است.
در پژوهش 351 زن با نمونه‌برداری پستان هدایت‌شده با تصویر، درد پس از نمونه‌برداری خفیف گزارش شد:
- با هدایت سونوگرافی، از 10 نمره میانگین 2.3
- با استریوتاکتیک کمک خلأ، نمره 3.1
- با افزایش تجربه پزشک، درد کمتر بود؛ مستقل از نوع سوزن و تعداد قطعات گرفته‌شده.
در مطالعه بیش از 900 مرد با نمونه‌برداری پروستات با سونوگرافی ترانس‌رکتال (مقعدی)، % 44 طی 35 روز درد گزارش کردند، اما فقط در % 7 درد مشکل شدید یا متوسط بود.
- نمونه‌برداری پروستات چیست؟ چه زمانی و چگونه باید انجام شود؟ (تفصیلی)
باید بیمار درباره خون‌ریزی، کبودی و تورم احتمالی آموزش ببیند، چون این علائم نگرانی می‌آورند. مثلاً در مطالعه پروستات، با میزان % 93، % 66 و % 37 به‌ترتیب خون در منی، هماچوری (ادرار خونی) یا هماتوکزی (مدفوع خونی) گزارش شد. افراد دارای این عوارض اضطراب بیشتری گزارش می‌کنند.
نتایج نمونه‌برداری
بیشتر بیماران به‌طور قابل درک، نتیجه هرچه سریع‌تر می‌خواهند. برای احتمال ملانوم در مطالعه چندمرکزی 301 بیمار نمونه‌برداری‌شده، % 52 روش سریع مانند تماس، پیام صوتی، ایمیل یا درگاه آنلاین را می‌خواستند. برای نتیجه غیرطبیعی، حدود % 70 تماس تلفنی و %28 دیدار حضوری ترجیح دادند. برای نتیجه طبیعی، حدود %32 پیام صوتی را پذیرفتند و سپس حدود % 28 و % 24 ایمیل یا تماس را ترجیح دادند. جوانان و تحصیل‌کرده‌ترها درگاه آنلاین را می‌پسندیدند.
گرچه بیشتر افراد نتیجه سریع می‌خواهند، برخی دیدار حضوری را ترجیح می‌دهند. باید پیش از نمونه‌برداری درباره آن تصمیم گرفت. برای افراد خواهان روش سریع، خبر باید با زبان ارتباطی ملایم داده شود.
منابع
Pre-biopsy psychological factors predict patient biopsy experience.
Int J Behav Med. 2014.
2. Soo AE, Shelby RA, Miller LS, et al.
Predictors of pain experienced by women during percutaneous imaging-guided breast biopsies.
J Am Coll Radiol. 2014.
3. Mayo Clinic Staff.
Biopsy: Types of biopsy procedures used to diagnose cancer. Mayo Clinic.
mayoclinic.org - Published December 17, 2016. Accessed September 28, 2018.
4. Volanis D, Neal DE, Warren AY, Gnanapragasam VJ.
Incidence of needle-tract seeding following prostate biopsy for suspected cancer: a review of the literature.
BJU Int. 2015.
5. Minaga K, Takenaka M, Katanuma A, et al.
Needle tract seeding: an overlooked rare complication of endoscopic ultrasound-guided fine-needle aspiration.
Oncology. 2017.
6. Shah KS, Ethunandan M.
Tumour seeding after fine-needle aspiration and core biopsy of the head and neck — a systematic review.
Br J Oral Maxillofac Surg. 2016.
7. Rosario DJ, Lane JA, Metcalfe C, et al.
Short term outcomes of prostate biopsy in men tested for cancer by prostate specific antigen: prospective evaluation within ProtecT study.
BMJ. 2012.
8. Wade J, Rosario DJ, Macefield RC, et al.
Psychological impact of prostate biopsy: physical symptoms, anxiety, and depression.
J Clin Oncol. 2013.
9. Choudhry A, Hong J, Chong K, et al.
Patients' preferences for biopsy result notification in an era of electronic messaging methods.
JAMA Dermatol. 2015.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.