نخستین مهارکننده تلومراز تأیید FDA گرفت؛ ایمتلستات (Rytelo)

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در 6 ژوئن 2024، برای بزرگسالان مبتلا به سندرم میلودیسپلاستیک (MDS) با خطر پایین و متوسط-1 که به عوامل محرک اریتروپوئز (ESAs) پاسخ نداده‌اند، پاسخ را از دست داده‌اند یا واجدشرایط آنها نیستند و در 8 هفته به تزریق چهار واحد یا بیشتر گلبول قرمز (RBC) وابسته‌اند، داروی الیگونوکلئوتیدی مهارکننده تلومراز را با نام ایمتلستات (Rytelo، Geron Corporation) تأیید کرد.

تلومرها، نواحی ساختاری انتهای کروموزوم‌اند که با حفاظت توالی DNA، پایداری ژنوم را هنگام تقسیم سلول حفظ می‌کنند. در هر تقسیم کوتاه می‌شوند و این کوتاهی عامل مهم پیری و مرگ سلول است. ایمتلستات نخستین مهارکننده تلومراز تأییدشده FDA است.

MDS و کم‌خونی وابسته به تزریق خون چیست؟

سندرم میلودیسپلاستیک (MDS): گروهی از بیماری‌های خونی است که در آنها تولید سلول سالم خون در مغز استخوان مختل می‌شود. کم‌خونی (گلبول قرمز کم)، استعداد عفونت (گلبول سفید کم) و تمایل به خونریزی (پلاکت کم) ایجاد می‌کند. بیماران MDS اغلب برای جبران کمبود سلول خون به تزریق خون نیاز دارند.

کم‌خونی وابسته به تزریق خون و بی‌پاسخ به محرک اریتروپوئز (ESA): عوامل محرک اریتروپوئز (ESA) با تحریک مغز استخوان به ساخت گلبول قرمز بیشتر، کم‌خونی را درمان می‌کنند. اما بعضی بیماران MDS پاسخ نمی‌دهند یا پاسخ را از دست می‌دهند. با تولید ناکافی گلبول قرمز، پیوسته به تزریق خون وابسته می‌شوند. این کم‌خونی وضعیتی مزمن، کاهنده کیفیت زندگی و نیازمند درمان است.

سازوکار ایمتلستات چیست؟

ایمتلستات مهارکننده الیگونوکلئوتیدی تلومراز است. تلومراز با حفظ انتهای کروموزوم، یعنی تلومر، تقسیم نامحدود سلول را ممکن می‌کند. در بعضی سرطان‌ها مانند MDS، فعالیت آن بیشتر است و به تکثیر مهارنشده کمک می‌کند.

ایمتلستات با اتصال به جایگاه فعال آنزیم تلومراز، کار آن را مهار می‌کند. این مهار تلومر را کوتاه و سرانجام تقسیم سلول را متوقف می‌کند و جلوی رشد و تکثیر سلول سرطانی را می‌گیرد. این رویکرد هدفمند سرطان ممکن است در بیماری‌هایی مانند MDS مؤثر باشد.

تأیید FDA براساس مطالعه IMerge

اثربخشی ایمتلستات در IMerge، کارآزمایی تصادفی‌شده چندمرکزی دوسوکور با کنترل دارونما در 178 بیمار MDS ارزیابی شد. بیماران برای انفوزیون وریدی ایمتلستات 7.1 mg/kg یا دارونما در دوره‌های 28 روزه تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول تصادفی شدند. تصادفی‌سازی با بار قبلی تزریق RBC و گروه خطر نظام امتیازدهی پیش‌آگهی بین‌المللی لایه‌بندی شد. همه مراقبت حمایتی از جمله تزریق RBC گرفتند.

نتایج

• مدت پیگیری:

  • ایمتلستات: میانه پیگیری 19.5 ماه (بازه = 1.4–36.2 ماه)
  • دارونما: میانه پیگیری 17.5 ماه (بازه = 0.7–34.3 ماه)

• استقلال از تزریق RBC به‌مدت 8 هفته:

  • ایمتلستات: 39.8% (95% فاصله اطمینان [GA] = 30.9%–49.3%)
  • دارونما: 15% (95% GA = 7.1%–26.6%)
  • معناداری آماری: P < 0,001

• استقلال از تزریق RBC به‌مدت 24 هفته:

  • ایمتلستات: 28% (95% GA = 20.1%–37%)
  • دارونما: 3.3% (95% GA = 0.4%–11.5%)
  • معناداری آماری: P < 0,001

عوارض و دوز

شایع‌ترین عوارض (≥ 10%) و ناهنجاری‌های آزمایشگاهی با اختلاف بیش از 5% نسبت به دارونما در ایمتلستات، ترومبوسیتوپنی، لکوپنی، نوتروپنی، افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز، آلکالن فسفاتاز و آلانین آمینوترانسفراز، خستگی، طولانی شدن زمان نسبی ترومبوپلاستین، درد مفصل/عضله، عفونت COVID-19 و سردرد بودند.

دوز توصیه‌شده ایمتلستات 7.1 mg/kg با انفوزیون وریدی 2 ساعته هر 4 هفته است.

روند ارزیابی و تأیید

بررسی با Assessment Aid، ارائه داوطلبانه متقاضی برای تسهیل ارزیابی FDA، انجام شد. به محصول وضعیت داروی یتیم داده شد.

*