پس از درمان سرطان پستان چه پیگیری‌هایی لازم است؟ آیا سونوگرافی (USG) به‌تنهایی کافی است؟
در این مقاله
سرطان پستان ؛ پایان درمان آن برای بسیاری از زنان می‌تواند هم آرامشی بزرگ و هم منشأ ابهامی تازه باشد. بیمارانی که در طول درمان به‌دقت پایش می‌شوند، ممکن است پس از درمان، به دلیل فاصله بیشتر میان نوبت‌های پیگیری، احساس سردرگمی کنند. در این مرحله، پیگیری‌های پس از درمان اهمیت زیادی دارند. در این مطلب، به‌تفصیل بررسی خواهیم کرد که پس از درمان سرطان پستان چه چیزهایی در انتظار شماست، پیگیری‌ها شامل چه مواردی می‌شوند و چرا این فرایند اهمیت دارد.
برنامه پیگیری پس از درمان چیست؟
پس از پایان درمان سرطان پستان، نگرانی درباره عود سرطان شایع است. برخی بیماران به دلیل سرطان پستان پیشرفته ممکن است با وضعیتی روبه‌رو باشند که درمان به‌طور کامل پایان نیافته است. این بیماران ممکن است برای کنترل سرطان و کاهش علائم به درمان ادامه دهند. این وضعیت می‌تواند نوع متفاوتی از استرس و عدم قطعیت را برای بیماران به همراه داشته باشد.
پس از درمان، پزشکان همچنان شما را از نزدیک پیگیری خواهند کرد. در این مراجعه‌ها، پزشک شما را معاینه می‌کند تا ببیند آیا با مشکلی مواجه هستید یا خیر و گاهی آزمایش‌های آزمایشگاهی یا تصویربرداری انجام می‌شود.
در پیگیری‌های پس از درمان چه آزمایش‌هایی انجام می‌شود؟
برنامه مراقبت و پیگیری شما ممکن است بسته به عوامل متعددی، از جمله نوع سرطان پستان، مرحله آن و نحوه درمان، متفاوت باشد:
-
مراجعه به پزشک: پس از پایان درمان، در 2 سال نخست، مراجعه‌های پیگیری معمولاً هر 3 ماه یک‌بار انجام می‌شود. هرچه زمان بیشتری از درمان بگذرد، فاصله این مراجعه‌ها بیشتر می‌شود و پس از 5 سال معمولاً سالی یک‌بار انجام می‌گیرد.
-
تصویربرداری پستان (ماموگرافی و USG): اگر جراحی حفظ پستان (لامپکتومی یا ماستکتومی جزئی) انجام داده‌اید، ممکن است حدود 6 تا 12 ماه پس از جراحی و پرتودرمانی، و سپس هر سال، به ماموگرافی نیاز داشته باشید. همراه ماموگرافی ممکن است سونوگرافی پستان (USG) نیز توصیه شود؛ به‌ویژه در زنان دارای بافت پستان متراکم، این آزمایش تکمیلی می‌تواند به شناسایی ناهنجاری‌های احتمالی کمک کند. زنانی که ماستکتومی (برداشتن کامل پستان) انجام داده‌اند معمولاً نیازی به ماموگرافی آن سمت ندارند، اما برای پستان دیگر ممکن است ماموگرافی سالانه و در صورت نیاز USG لازم باشد.
-
تصویربرداری تشدید مغناطیسی پستان (MRG) برای زنان گروه پرخطر توصیه می‌شود. به‌ویژه در افرادی که جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA1 یا BRCA2 دارند، سابقه سرطان پستان دارند یا بافت پستان آن‌ها متراکم است، MRG می‌تواند در کنار ماموگرافی و USG ارزیابی دقیق‌تری ارائه دهد. MRG می‌تواند به شناسایی سرطان در مراحل اولیه کمک کند و به همین دلیل ممکن است در پیگیری پس از درمان برخی زنان به کار رود.
-
معاینه توسط متخصص زنان و زایمان: اگر از داروهای هورمونی مانند تاموکسیفن استفاده می‌کنید و رحم دارید، انکولوژیست شما ممکن است هر سال معاینه لگنی/زنان را توصیه کند. این داروها می‌توانند باعث ضخیم شدن دیواره رحم شوند. به همین دلیل، معاینه سالانه متخصص زنان و زایمان پس از درمان سرطان پستان اهمیت دارد.
-
آزمایش‌های تراکم استخوان: اگر برای سرطان پستان در مراحل اولیه از مهارکننده آروماتاز (مانند آناستروزول، لتروزول یا اگزمستان) استفاده می‌کنید یا درمان باعث یائسگی شما شده است، پزشک ممکن است بخواهد سلامت استخوان شما را از نزدیک پایش و تراکم استخوانتان را اندازه‌گیری کند. آزمایشی که برای این منظور انجام می‌شود DEXA نام دارد.
- آزمایش‌های خون: بسیاری از مراکز سرطان انجام آزمایش‌های منظم خون پس از درمان را توصیه می‌کنند. این آزمایش‌ها شامل پایش وضعیت سلامت عمومی، بررسی سطح ویتامین‌ها و مواد معدنی و اصلاح آن‌ها در صورت نیاز است. همچنین ممکن است نشانگرهای توموری (برای مثال CA-15-3، CA-125 یا CEA) نیز اندازه‌گیری شوند. سطح این نشانگرها می‌تواند به تشخیص بازگشت یا پیشرفت سرطان کمک کند. با این حال، این نشانگرها در همه بیماران افزایش نمی‌یابند و در بیماران بدون علامت به‌طور روتین به کار نمی‌روند.
-
سایر بررسی‌ها: اسکن استخوان، توموگرافی کامپیوتری (BT) یا اسکن‌های PET-BT برای بیشتر زنانی که درمان سرطان پستان دریافت کرده‌اند، بخشی از پیگیری استاندارد نیستند. با این حال، اگر علائم و شکایت‌ها یا یافته‌های معاینه فیزیکی احتمال عود سرطان را مطرح کنند، ممکن است این بررسی‌ها انجام شوند.
-
آزمایش‌های بیماری باقیمانده حداقلی: اکنون پیگیری برخی افرادی که درمانشان پایان یافته است، با آزمایش‌های بیماری باقیمانده حداقلی (MRD= minimal residual disease) نیز آغاز شده است. این آزمایش‌ها با اندازه‌گیری قطعات DNA سرطان در خون، تلاش می‌کنند احتمال عود سرطان را ارزیابی کنند. با این حال، برنامه‌ریزی این آزمایش‌ها باید از همان مرحله تشخیص انجام شود. همچنین با وجود اینکه این آزمایش‌ها هنوز تأیید FDA (سازمان غذا و داروی ایالات متحده) یا نهاد سلامت تأییدکننده مشابهی را دریافت نکرده‌اند، روشی امیدبخش برای پیگیری سرطان تلقی می‌شوند. استفاده از چنین آزمایش‌هایی پس از درمان سرطان پستان، رویکردی نویدبخش برای شناسایی نشانه‌های اولیه عود سرطان است.
در صورت عود سرطان
اگر عود سرطان مشخص شود، گزینه‌های درمانی شما به محل بروز سرطان، درمان‌هایی که قبلاً دریافت کرده‌اید و وضعیت فعلی سلامت شما بستگی خواهد داشت. همچنین در صورت شک به عود سرطان ممکن است اسکن PET-BT توصیه شود.
یک برنامه پیگیری تنظیم کنید
با پزشک خود درباره تدوین یک برنامه مراقبت پس از سرطان برای خودتان گفت‌وگو کنید. این برنامه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
-
خلاصه‌ای از تشخیص، آزمایش‌های انجام‌شده و درمانی که دریافت کرده‌اید
-
یک برنامه پیشنهادی برای معاینه‌ها و آزمایش‌های پیگیری
-
برنامه‌ای برای آزمایش‌های تشخیص زودهنگام سایر انواع سرطان یا آزمایش‌هایی برای بررسی آثار بلندمدت درمان بر سلامت
-
فهرستی از عوارض جانبی احتمالی دیررس یا بلندمدت ناشی از درمان و زمان‌هایی که باید به آن‌ها توجه کنید
-
توصیه‌هایی درباره تغذیه، فعالیت بدنی و سایر تغییرات سبک زندگی
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.