سیستم ایمنی و ریزمحیط تومور – ابزاری تازه برای بقا در سرطان کولورکتال

سرطان کولورکتال مرحله III مرحله‌ای است که در آن سرطان از دیواره روده عبور کرده، به بافت‌های اطراف گسترش یافته و به دست‌کم یک، اما معمولاً تعداد بیشتری از گره‌های لنفاوی ناحیه‌ای متاستاز داده است. در این مرحله سرطان هنوز به اندام‌های دوردست (برای مثال کبد یا ریه) گسترش نیافته است.

در درمان سرطان کولورکتال مرحله III، جراحی نخستین گام برای برداشتن تومور و گره‌های لنفاوی درگیر است؛ سپس برای پیشگیری از عود (بازگشت) سرطان، شیمی‌درمانی کمکی می‌تواند انجام شود. پرتودرمانی نیز به‌ویژه در درمان سرطان رکتوم، می‌تواند پیش یا پس از جراحی برای کوچک کردن یا از بین بردن تومور استفاده شود.

می‌دانیم که با وجود تشخیص یکسان سرطان کولورکتال مرحله 3.، برخی تومورها ویژگی‌های زیستی تهاجمی‌تری دارند و به عود متمایل‌اند، در حالی که برخی دیگر به درمان بهتر پاسخ می‌دهند. بنابراین، شناسایی تومورهایی که با وجود قرار داشتن در یک مرحله، می‌توانند رفتار متفاوتی نشان دهند، مسئله‌ای حیاتی در روند درمان در انکولوژی است.

پیش‌بینی سیر بیماری در سرطان کولورکتال مرحله 3. با آزمایش Immunoscore

سرطان کولورکتال همچنان یک مشکل جدی سلامت است که میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان درگیر می‌کند. تشخیص زودهنگام و روش‌های درمانی مؤثر برای مدیریت این بیماری اهمیت حیاتی دارند. در سال‌های اخیر، دانشمندان برای درک بهتر سیر بیماری و بهبود نتایج درمان، بر تعامل پیچیده زیست‌شناسی تومور و سیستم ایمنی تمرکز کرده‌اند. در مرکز این تلاش‌ها Immunoscore قرار دارد که به‌ویژه در درمان سرطان کولورکتال مرحله III به‌عنوان یک عامل مهم پیش‌آگهی مطرح شده است.

Immunoscore یک نشانگر زیستی است که برای پیش‌بینی خطر عود در سرطان کولورکتال مراحل اولیه استفاده می‌شود. این روش با اندازه‌گیری پاسخ مثبت برای CD3 و CD8 سلول‌های T در مرکز بافت تومور و حاشیه‌های پیرامونی آن عمل می‌کند. بنابراین، Immunoscore با اندازه‌گیری وضعیت سلول‌های ایمنی در ریزمحیط تومور تعامل میان تومور و سیستم ایمنی را ارزیابی می‌کند. این تعامل در رشد تومور، گسترش آن و پاسخ به درمان نقشی تعیین‌کننده دارد.

یافته‌های پژوهش

پژوهشی با هدف تعیین ارزش Immunoscore در تاریخ 14 مارس 2024 در مجله Journal of Clinical Oncology منتشر شد. این پژوهش روی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال مرحله III که با رژیم‌های شیمی‌درمانی کمکی mFOLFOX6 یا CAPOX درمان شده بودند انجام گرفت. پژوهش نشان داد که این روش می‌تواند مدت بقای بدون بیماری بیماران را به‌طور معناداری پیش‌بینی کند. به‌ویژه مشخص شد که مدت بقای بدون بیماری بیماران با Immunoscore پایین، در مقایسه با بیماران با Immunoscore بالا، به‌طور معناداری کوتاه‌تر است.

نتایج

1. ارزیابی Immunoscore: در مطالعه، Immunoscore در 99.5% از 2,608 بیمار دارای نمونه مناسب تعیین شد. از این بیماران، 877 نفر (33.7%) در گروه Immunoscore پایین و 1,731 نفر در گروه Immunoscore بالا طبقه‌بندی شدند.
2. توزیع درمان: در مجموع 834 بیمار (32%) درمان mFOLFOX6 و 1,774 بیمار (68%) درمان CAPOX دریافت کردند.
3. وضعیت خطر و گروه سنی: تومورهای دارای Immunoscore پایین در بیماران پرخطرتر (T4 یا N2؛ 52.9%) و جوان‌تر (در مقایسه با 42.2%، P < 0,001) شایع‌تر بودند (P = 0,024).
4. نرخ‌های بقای بدون بیماری:
   • در گروه mFOLFOX، نرخ بقای بدون بیماری 3 ساله برای بیماران با Immunoscore پایین 65.1% و برای بیماران با Immunoscore بالا 79.4% بود.
   • در گروه CAPOX، این نرخ‌ها به‌ترتیب 69.8% و 79.4% بودند.
   • با ادغام هر دو گروه، نرخ بیماران با Immunoscore پایین 68.6% و نرخ بیماران با Immunoscore بالا 79.4% بود.
5. نتایج تحلیل چندمتغیره: در تحلیل چندمتغیره، مدت بقای بدون بیماری بیماران دارای تومور با Immunoscore پایین، نسبت به بیماران دارای تومور با Immunoscore بالا، به‌طور معناداری کوتاه‌تر بود. این موضوع مستقل از جنسیت، شاخص توده بدنی، گروه خطر بالینی، محل تومور، مدت درمان یا رژیم شیمی‌درمانی صدق می‌کرد.
   • در گروه CAPOX، HR = 1,52 (95% CI = 1,28–1,82)،
   • در گروه mFOLFOX6، HR = 1,58 (95% CI = 1,22–2,04)،
   • در گروه‌های ادغام‌شده، HR = 1,55 (95% CI = 1,34–1,79).
6. ارزش پیش‌آگهی بر اساس سن و وضعیت MMR:
   • در گروه CAPOX، Immunoscore برای بیماران زیر 65 سال عامل پیش‌آگهی قوی‌تری (HR = 1,92، P < 0,001) در مقایسه با بیماران بالای 65 سال بود (HR = 1,28، P = 0,043؛ P برای تعامل = 0,026).
   • در میان بیماران دارای ترمیم عدم تطابق DNA کافی (MMR)، Immunoscore یک عامل پیش‌آگهی قوی بود (HR = 1,68، P < 0,001)، اما در میان بیماران دارای MMR ناکافی ارزش پیش‌آگهی نداشت (HR = 0,67، P = 0,57؛ P برای تعامل = 0,03).

این مطالعه برای کار بالینی چه معنایی دارد؟

این یافته‌ها نشان می‌دهند که Immunoscore ابزار مهمی برای پیش‌بینی بقای بدون بیماری در بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال مرحله III است. به‌ویژه بیماران با Immunoscore پایین ممکن است به پیگیری فشرده‌تر یا روش‌های درمانی اضافی نیاز داشته باشند؛ در عین حال، تحلیل Immunoscore می‌تواند به‌عنوان عاملی مؤثر در تعیین مدت و شدت درمان استفاده شود.

تعامل ریزمحیط تومور و سیستم ایمنی

تحلیل Immunoscore، ریزمحیط تومور را به‌طور جامع ارزیابی می‌کند. این تحلیل با کمک به درک تعامل میان تومور و سیستم ایمنی، اطلاعات مهمی درباره اینکه تومور چگونه برای سیستم ایمنی «نمایان» می‌شود و سیستم ایمنی چگونه به آن واکنش نشان می‌دهد ارائه می‌کند. تهاجمی بودن و ویژگی‌های زیستی تومور این تعامل را شکل می‌دهند؛ از این رو Immunoscore به‌عنوان نشانگری پیچیده عمل می‌کند که هم زیست‌شناسی تومور و هم پاسخ سیستم ایمنی را بازتاب می‌دهد.

نتیجه

Immunoscore در درمان سرطان کولورکتال مرحله III ابزاری مهم برای پیش‌بینی پیش‌آگهی بیماران و پاسخ آن‌ها به درمان است. این تحلیل با فراهم کردن امکان توسعه رویکردهای درمانی شخصی‌سازی‌شده، به تعیین راهبردهای درمانی مؤثرتر برای بیماران کمک می‌کند. با این حال، برای آشکار کردن تمام ظرفیت Immunoscore و پذیرش گسترده‌تر آن در کاربردهای بالینی، به پژوهش‌ها و مطالعات اعتبارسنجی بیشتری نیاز است. این رویکرد را می‌توان روزنه امید تازه‌ای در درمان سرطان کولورکتال دانست و گامی مهم در مبارزه با سرطان به شمار آورد.