6 მტკიცებულება, რომ კურკუმას კურსს კიბოს მკურნალობაში ადგილი არ აქვს

კურკუმა ჯანჯაფილისებრთა ოჯახის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, ყვითელი ყვავილებითა და დიდი ფოთლებით; მას ინდურ ზაფრანასაც უწოდებენ. მცენარის %2-ს შეადგენს კურკუმინი — ფესვებიდან მიღებული ყვითელ-ნარინჯისფერი ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერება, რომლის სამკურნალო თვისებებსაც იკვლევენ. კურკუმინი განსაკუთრებით აზიურ სამზარეულოში ხშირად გამოყენებული კარის სანელებლის მთავარი კომპონენტიცაა. ასევე საკვების საღებავად E100 კოდით გამოიყენება. კურკუმას ინგლისურად Turmericეწოდება.

კურკუმა იყიდება როგორც სასწაულმოქმედი მცენარეული საშუალება, რომელიც თითქოს ყველაფერს მკურნალობს — კიბოდან სპორტულ ტრავმებამდე. თუმცა სამკურნალოდ მის გამოყენებას სასწაულებრივი სარგებლის ნაცვლად ჯანმრთელობის მრავალი რისკი ახლავს.

1. ადამიანებზე ჩატარებულმა კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ კურკუმა კიბოს არ მკურნალობს

დაავადებების სამკურნალოდ კურკუმას გამოყენების პირველი სამეცნიერო ნაშრომი 1937 წელს გამოქვეყნდა; შემდეგ, 1949 წლის კვლევის იმედისმომცემმა ანტიბაქტერიულმა შედეგებმა კვლევები დააჩქარა. მრავალ ლაბორატორიულ კვლევაში კურკუმინის, მისი ერთ-ერთი ბიოაქტიური კომპონენტის, ანთების საწინააღმდეგო და სიმსივნის საწინააღმდეგო მოქმედება აჩვენეს. თუმცა ეს ეფექტები ადამიანების კლინიკური კვლევებით არ დადასტურდა. მაგალითად, კურკუმინი გემციტაბინთან ერთად პანკრეასის გავრცელებული კიბოს მქონე 17 პაციენტს მიეცა, მაგრამ დადებითი შედეგი არ მიღებულა, ხოლო 5 პაციენტს ჩივილები გაუძლიერდა.

ჯანმრთელობის სფეროში სამეცნიერო ცდები ბუნებრივად ჯერ ლაბორატორიაში, შემდეგ ცხოველებზე ტარდება; იმედისმომცემი შედეგები ადამიანთა კლინიკურ კვლევებში გადადის. ლაბორატორიაში მოქმედი აგენტის ადამიანებში არაეფექტიანობა იშვიათი არ არის: ყოველი 100 ათასი შესწავლილი მოლეკულიდან თითქმის მხოლოდ 1 იქცევა წამლად. მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერებმა ეს ათწლეულებია იციან, გასაკვირია კლინიკურად წარუმატებელი მოლეკულების ხელახლა ლაბორატორიაში გამოცდა და სასწაულის აღმოჩენად წარმოჩენა.

2. რატომ არ მოქმედებს კურკუმა ადამიანებში, თუ ლაბორატორიაში თითქოს მოქმედებს?

მთავარი მიზეზია სიმსივნის მიკროგარემო! ლაბორატორიაში კიბოს უჯრედები მხოლოდ თავიანთ მსგავს უჯრედებთან ერთად გროვას ქმნიან და დიდწილად დაუცველნი არიან. ცხოველებში კი სიმსივნის მიკროგარემო ადამიანისგან განსხვავებული და ბევრად ნაკლებად რთულია.

სიმსივნურ ქსოვილში კიბოს უჯრედების გროვებს ვხედავთ. ამის მიზეზია დნმ-ში დაგროვილი დაზიანებების მქონე კიბოს უჯრედის უკონტროლო გამრავლება. თუმცა კიბო მხოლოდ ეს არ არის. ის გარშემო ნორმალურ უჯრედებსა და მასზე თავდასხმისთვის მოსულ ზოგ იმუნურ უჯრედს მანიპულირებს, თავის დასახმარებლად ცვლის და სიმსივნის მიკროგარემოს ქმნის.

3. ანტიოქსიდანტურ მოქმედებას სარგებელზე მეტი ზიანის რისკი ახლავს

კურკუმას ერთ-ერთი ყველაზე გამოკვეთილი თვისება ანტიოქსიდანტური მოქმედებაა. უმარტივესად, ანტიოქსიდანტები მოლეკულებია, რომლებიც უჯრედული ქიმიური პროცესებით წარმოქმნილ მავნე/ნარჩენ ნივთიერებებს (თავისუფალ ჟანგბადის რადიკალებს) გარდაქმნის ან გარემოდან აშორებს. ორგანიზმს საკუთარი ანტიოქსიდანტური სისტემები აქვს და ბევრი საკვებიც შეიცავს მათ. თუმცა დამატების, ანუ ჭარბი რაოდენობით მიღებისას მათ კიბოს უჯრედების მოკვლის ნაცვლად მისი ზრდის სტიმულირებაც შეუძლიათ — ამის სამეცნიერო მტკიცებულებები სულ უფრო დამაჯერებელია. კიბოს უჯრედები ნორმალურებზე აქტიურია, უჯრედულ პროცესებში მეტ თავისუფალ რადიკალს წარმოქმნიან და მათი გარემოდან მოცილება სჭირდებათ.

4. პერორალური კურკუმა ნაწლავებიდან არ შეიწოვება, ინტრავენურად კი ერითროციტების დაშლა შეუძლია

კურკუმას ფხვნილი, აბი ან კაფსულა 4000 მილიგრამამდე დოზით ნაწლავებიდან თითქმის არ შეიწოვება (პერორალურად ბიოშეღწევადობა არ აქვს). 8 – 16 გრამის მიღებისას არსებობს ძალიან მცირე შეწოვის მტკიცებულება. ამიტომ ჯანმრთელობის სარგებლისთვის კურკუმას პერორალური მიღება უაზრო ჩანს. დღეს სამედიცინო მიზნით მის ბიოაქტიურ კომპონენტს, კურკუმინს, ინტრავენური ინფუზიით აძლევენ. თუმცა ასეთ გამოყენებაზეც სერიოზული გვერდითი ეფექტების მტკიცებულებები არსებობს. მაგალითად, ქვემოთ მოცემულ ფოტოზეკურკუმინის შემდეგ სისხლის წითელი უჯრედების, ერითროციტების, სწრაფი და მკვეთრი ფორმის ცვლილებები ჩანს.

(A) ნორმალური ერითროციტები; (B) სტანდარტული კურკუმინის შემდეგ; (C) გვერდითი ეფექტების შესამცირებლად კურკუმინის ლიპოსომური ფორმის გამოყენების შემდეგ; (D) ხედი მიღებიდან 120 dk-ის შემდეგ

5. კურკუმა ძალიან სუსტია როგორც კიბოს უჯრედის მოკვლაში, ისე იმუნური სისტემის გააქტიურებაში

ქიმიოთერაპია კიბოს უჯრედებისთვის ძლიერ ტოქსიკურია/მომაკვდინებელია, თუმცა გარკვეულ ზიანს ნორმალურ უჯრედებსაც აყენებს. ამიტომ ეფექტიანობის მიუხედავად მხოლოდ განსაზღვრული დოზით გამოიყენება. ამასთან, კიბოს უჯრედები დროთა განმავლობაში ქიმიოთერაპიისა და მრავალი სხვა მკურნალობის მიმართ რეზისტენტობას იძენენ.

იმუნოთერაპია კიბოს უჯრედებზე პირდაპირ არ მოქმედებს, არამედ იმუნურ უჯრედებს არეგულირებს/ააქტიურებს მათზე თავდასხმისთვის. ეფექტიანობის მიუხედავად, ის ყველა პაციენტსა და კიბოს ტიპში არ მუშაობს და კიბოს უჯრედები დროთა განმავლობაში მის მიმართაც შეიძლება რეზისტენტული გახდნენ.

- კიბოს მკურნალობის გამართულებელი მთავარი ფაქტორი — წამლის მიმართ რეზისტენტობა

კურკუმა არც ქიმიოთერაპიასავით ძლიერად კლავს უჯრედებს და არც ახალი თაობის იმუნოთერაპიასავით ეფექტიანად ააქტიურებს იმუნურ სისტემას. ამასთან, მრავალი გვერდითი ეფექტისა და წამლებთან ურთიერთქმედების რისკი აქვს.

6. კურკუმას სამკურნალო გამოყენება უვნებელი არ არის — ყურადღება სიკვდილის რისკს!

4 აგვისტოს 2017 წელს FDA-მ ინტრავენური კურკუმინის მიმღებ 2 პაციენტში ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციად წოდებული მძიმე ალერგიის განვითარების შემდეგ გაფრთხილება გამოაქვეყნა. ერთ-ერთი — 30 წლის ქალი — გულის გაჩერებით გარდაიცვალა. მეორე, 71 წლის მამაკაცი, ინტრავენურ ადრენალინზე პასუხის წყალობით სწრაფად გადაიყვანეს ინტენსიურ განყოფილებაში და უმკურნალეს. ორივეს პროცედურა საავადმყოფოს გარეთ, ველნესკლინიკებში ჩაუტარდა.

დასკვნის სახით:

არც კურკუმას და არც მის ცნობილ ბიოაქტიურ კომპონენტ კურკუმინს კიბოს მკურნალობისა თუ პრევენციისთვის გამოყენების მტკიცებულება არ აქვს. მრავალ კვლევაში გამოცდილი კურკუმინის კიბოს წამლად ქცევის შანსიც არ არსებობს. ცნობილია უეცრად დაწყებული მძიმე გვერდითი ეფექტები, სიკვდილის ჩათვლით, და რეალური შემთხვევები, სავარაუდოდ, აღრიცხულზე მეტია.