B3 ვიტამინი ნიკოტინამიდი და კიბო
ამ სტატიაში
B3 ვიტამინი ასევე ცნობილია ნიაცინის, ნიკოტინის მჟავისა და ნიკოტინამიდის სახელებით. სახელწოდება ნიაცინი (niacin), მომდინარეობს გამოთქმიდან “nicotinic acid vitamin”. B3 ვიტამინი ორგანიზმში ნიკოტინამიდის სახით გვხვდება და ნიკოტინამიდი, B3 ვიტამინის წყალში ხსნადი იზოტიპია. ბუნებრივად გვხვდება ხორცში, რძის პროდუქტებში, პარკოსნებში, მზესუმზირის გულებში, თესლებში, მწვანე ფოთლოვან ბოსტნეულში, საფუარში, ყავასა და ჩაიში. დერმატოლოგიაში ფართოდ გამოიყენება კრემების ერთ-ერთ შემადგენელ ნივთიერებად. ინტერესს იწვევს როგორც კანის არამელანომური კიბოს საწინააღმდეგოდ გამოყენებული ახალი აგენტი.
რა არის B3 ვიტამინი?
B3 ვიტამინი (ნიკოტინის მჟავა), პირიდინის სახელით ცნობილი ნაერთის წარმოებულია. ქიმიურად ნიკოტინთან ახლოსაა, თუმცა მისი ფიზიოლოგიური მოქმედება ნიკოტინის მოქმედებას არ ჰგავს. წყალში ხსნადი თეთრ-კრისტალური ფხვნილია. გამძლეა სითბოსა და სინათლის მიმართ და შეიძლება ყველაზე გამძლე ვიტამინად ჩაითვალოს. მისი სინთეზი მარტივია.
B3 ვიტამინის ფუნქცია: ნიკოტინამიდი, უზრუნველყოფს იმ სასუნთქი ფერმენტების მუშაობას, რომლებიც უჯრედებს ჟანგბადის გამოსაყენებლად სჭირდებათ. გარდაიქმნება დნმ-ის აღდგენის მექანიზმებისთვის აუცილებელ კოფერმენტებად.
B3 ვიტამინის დეფიციტის დროს შეიძლება განვითარდეს კანისა და კუჭ-ნაწლავის (გასტროინტესტინური) სისტემის დაავადებები. მათგან ყველაზე ცნობილია პელაგრა (უხეში კანი) სახელწოდების კანის დაავადება. დღეს ეს დაავადება აღარ გვხვდება, გარდა ზოგიერთი ღარიბი და ერთფეროვნად მკვებავი საზოგადოებისა. დეფიციტით გამოწვეული პრობლემების ზუსტი მექანიზმი გარკვეული არ არის.
B3 ვიტამინი და კანის არამელანომური კიბოები
ადამიანებზე ჩატარებულ ზოგიერთ კვლევაში შეაფასეს პერორალური (პირით მიღებული) B3 ვიტამინის გავლენა კეთილთვისებიან, თუმცა კიბოდ გარდაქმნის პოტენციალის მქონე აქტინურ კერატოზზე სახელწოდების კანის დაზიანებასა და კანის არამელანომურ კიბოებზე.
აქტინური კერატოზი, არის კანის დაზიანება, რომელიც ასახავს კანის უჯრედების პათოლოგიურ ზრდას ყველაზე მეტად მზით დასხივებულ უბნებში, მზისა და შესაბამისად მისი ულტრაიისფერი (UV) სხივების ხანგრძლივი უკონტროლო ზემოქმედების შედეგად. ყველაზე ხშირად გვხვდება უხეში ზედაპირის, ზოგჯერ კი ქერცლიანი ლაქების სახით. აქტინური კერატოზის კანის კიბოდ გარდაქმნის რისკი დაბალია.
ჩატარებულ ფაზა-2 კლინიკურ კვლევაშისულ მცირე 4 აქტინური კერატოზის მქონე 88 ადამიანს დღეში 1 ან 2-ჯერ ასმევდნენ 500 mg B3 ვიტამინს ან პლაცებოს. 4-თვიანი დაკვირვების შედეგად აქტინური კერატოზების რაოდენობა პლაცებოს მიმღებებთან შედარებით % 35-მდე შემცირდა.
კანის კიბოები იყოფა მელანომურ და არამელანომურ კანის კიბოებად, სულ 2 კლასად. მიუხედავად იმისა, რომ მელანომები კანის ყველა კიბოს %5-ზე ნაკლებს შეადგენს, მათ აგრესიული (სწრაფი ზრდისა და გავრცელების) თვისებები აქვთ. კანის არამელანომურ კიბოებს ორი ძირითადი ტიპი აქვს, ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა და ბრტყელუჯრედოვანი (სქვამოზური) კარცინომა.
უფრო დიდმა ფაზა 3 კლინიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ნიკოტინამიდი ამცირებს ახალ აქტინურ კერატოზებსა და კანის არამელანომურ კიბოებს. ამ კლინიკურ კვლევაში, რომელსაც 5-წლიანი დაკვირვება ჰქონდა, სულ მცირე 2 არამელანომური კანის კიბოს მქონე 386 პაციენტს დღეში ორჯერ აძლევდნენ 500 mg ნიკოტინამიდს ან პლაცებოს 1 წლის განმავლობაში. ამ კვლევაში ნიკოტინამიდის გამოყენებისას პლაცებოსთან შედარებით, კანის ახალი არამელანომური კიბოს განვითარების რისკი 1 წელიწადში % 23-ით შემცირდა (ბაზალურუჯრედოვან კარცინომებში % 20-ით, ბრტყელუჯრედოვან კარცინომებში % 30-ით შემცირება).
დასკვნა
კლინიკური კვლევების შედეგები აჩვენებს, რომ პერორალურმა ნიკოტინამიდმა შეიძლება შეამციროს აქტინური კერატოზებისა და მაღალი რისკის პაციენტებში კანის ახალი არამელანომური კიბოების რაოდენობა და განვითარების სიხშირე. ამ სახით B3 ვიტამინი მხოლოდ კანის არამელანომური კიბოებისთვის შეიძლება განიხილებოდეს როგორც ქიმიოპრევენციული აგენტი. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ ნიკოტინამიდი ზოგადად კარგად გადაიტანება, ეს არის ვიტამინი, რომლის მაღალმა დოზებმა შეიძლება გულისრევა და ღებინება გამოიწვიოს. ამ კვლევის საფუძველზე ზოგადად ვიტამინების გამოყენებაზე დასკვნა არ უნდა გაკეთდეს და ექიმის რეკომენდაციის გარეშე არ უნდა წახალისდეს ვიტამინების მიღება, როგორც კიბოს მქონე პაციენტების სამკურნალოდ, ისე კიბოს თავიდან ასაცილებლად.
დაკავშირებული თემები
რა არის კანის კიბოები? მიზეზები და რისკფაქტორები
B ვიტამინი - მოკლედ - რომელ საკვებში გვხვდება, სარგებელი და დეფიციტი?
B6 და B12 ვიტამინების მაღალი დოზები ფილტვის კიბოს რისკს ზრდის
რისთვის არის საჭირო B12 ვიტამინი, როგორ უნდა გამოვიყენოთ, სარგებელი, გვერდითი მოვლენები?
წყაროები
Use of nicotinamide in dermatology.
Clin Exper Dermatol. 2017
2. Drago F, Ciccarese G, Cogorno L, Calvi C, Marsano LA, Parodi A.
Prevention of non-melanoma skin cancers with nicotinamide in transplant recipients: a case-control study.
Eur J Dermatol. 2017
3. Chen AC, Martin AJ, Dalziell R, et al.
A phase 2 randomised controlled trial of nicotinamide for skin cancer chemoprevention in renal transplant recipients.
Br J Dermatol. 2016
4. Chen AC, Martin AJ, Choy B, et al.
A phase 3 randomized trial of nicotinamide for skin-cancer chemoprevention.
N Engl J Med. 2015
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.