ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო: მთლიანი ტვინის რადიოთერაპია თუ წერტილოვანი დასხივება

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო დაავადების მიმდინარეობისას თავის ტვინში მეტასტაზირების (გავრცელების) მაღალი რისკის მქონე კიბოს ტიპია. ამ დიაგნოზის მქონე პაციენტთა უმეტესობას მკურნალობის რომელიმე ეტაპზე თავის ტვინის რადიოთერაპია სჭირდება. ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს თავის ტვინში მეტასტაზების დროს რადიოთერაპიის კლასიკური მიდგომაა მთლიანი ტვინის დასხივება. თუმცა ბოლო წლებში განიხილება, შეიძლება თუ არა საკმარისი იყოს მხოლოდ მეტასტაზების უბნებზე მიმართული წერტილოვანი დასხივება. წერტილოვანი სხივური მკურნალობის სამედიცინო სახელია სტერეოტაქსიური რადიოქირურგია (SRS= stereotactic radiosurgery).

SRS-ის ძირითადი განსხვავება კლასიკური გარეგანი რადიოთერაპიისგან ისაა, რომ რადიაციის მთლიანად გამოთვლილი დოზა ერთ ან რამდენიმე სეანსში (ფრაქციაში) მიეწოდება.

შენიშვნა: წერტილოვანი სხივური მკურნალობა 2 ტიპისაა: სტერეოტაქსიური რადიოქირურგია (stereotactic radiosurgery = SRS) თავის ტვინის სიმსივნეებისთვის გამოიყენება, ხოლო სხეულის სტერეოტაქსიური რადიოთერაპია (stereotactic body radiation therapy = SBRT) — თავის ტვინის გარეთ მდებარე ორგანოების, მაგალითად, ფილტვის, ძვლის ან ღვიძლის დასასხივებლად.

• დაკავშირებული თემა: რადიოთერაპია — სხივური მკურნალობის ტიპები და გამოყენების მიზნები

SRS-ით მკურნალობისთვის გამოთვლილი მთლიანი დოზის რამდენიმე სეანსში მიწოდებამ შესაძლებელი გახადა როგორც ძლიერი დამაზიანებელი ეფექტის მიღწევა, ისე სხივური მკურნალობის გვერდითი მოვლენების შემცირება.

რადიოქირურგია ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს თავის ტვინში მეტასტაზების დროს

The Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებულ სისტემურ მიმოხილვასა და მეტაანალიზში აღმოჩნდა, რომ თავის ტვინის მეტასტაზებით დიაგნოზირებული ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე (KHAK) პაციენტების პირველი ხაზის მკურნალობისას სტერეოტაქსიური რადიოქირურგია (SRS), მთლიანი ტვინის რადიოთერაპიასთან შედარებით, „მსგავს გადარჩენადობასთან“ იყო დაკავშირებული.

მიუხედავად იმისა, რომ მყარი (ორგანოს) კიბოების უმეტესობაში SRS-მა თავის ტვინის მეტასტაზების პირველი ხაზის მკურნალობაში მთლიანი ტვინის რადიოთერაპია (TBR) ჩაანაცვლა, TBR კვლავ რჩება პირველი ხაზის მკურნალობად ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე პაციენტებში თავის ტვინში მეტასტაზური დაავადების დროს, რადგან ამ კიბოს შემთხვევაში თავის ტვინში სწრაფი და ფართოდ გავრცელებული მეტასტაზები შეიძლება გამოვლინდეს.

ეს კვლევა ჩატარდა ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს SRS-ის ეფექტურობის TBR-თან შედარებით შესაფასებლად.

კვლევის დეტალები

SRS-ისა და TBR-ის შესადარებლად ჩატარებული ეს მეტაანალიზი შვიდ კვლევას მოიცავდა. SRS-ის შემდეგ საერთო გადარჩენადობის მონაცემები დამატებით 14 ერთჯგუფიანი კვლევიდან იქნა მიღებული.

შვიდ კვლევაში, რომლებიც სულ 18130 პაციენტს მოიცავდა, საერთო გადარჩენადობა უკეთესი იყო SRS-ის მიმღებ პაციენტებში (საფრთხეთა თანაფარდობა [HR] = 0,85, 95% ნდობის ინტერვალი [CI] = 0,75-0,97).

შვიდ სხვა კვლევაში, რომლებიც სულ 16961 პაციენტს მოიცავდა, საერთო გადარჩენადობა SRS-ის შემთხვევაში TBR-თან შედარებით უკეთესი იყო (HR = 0,77, 95% ნდობის ინტერვალი = 0,72-0,83).

ოთხ კვლევაში, რომლებიც სულ 1167 პაციენტს მოიცავდა, SRS-ისა და SRS-ით დამატებული TBR-ის შედარებისას საერთო გადარჩენადობაში მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლენილა (HR = 1,17, 95% ნდობის ინტერვალი = 0,78–1,75).

კვლევებს შორის ჰეტეროგენულობა მაღალი იყო, როდესაც ყველა შედარებითი კვლევის მონაცემები გაერთიანდა.

14 ერთჯგუფიანი კვლევის ანალიზმა, რომლებიც სულ 1682 პაციენტს მოიცავდა, SRS-ის შემთხვევაში საერთო გადარჩენადობის მედიანა 9 თვე აჩვენა (95% ნდობის ინტერვალი = 7,86–10,16 თვე). თავის ტვინის მეტასტაზების კონტროლის მაჩვენებლები მე-6 და მე-12 თვეზე 81% და 78% იყო.

შედეგად, ამ კვლევის მიგნებები აჩვენებს, რომ თავის ტვინში მეტასტაზირებული ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე პაციენტებში SRS-მა TBR-თან შედარებით მსგავსი და უკეთესიც კი გადარჩენადობა შეიძლება უზრუნველყოს; ამ პაციენტებში თავის ტვინის მეტასტაზების სწრაფი პროგრესირების სავარაუდო რისკის გათვალისწინებით, SRS-ის გამოყენებასთან დაკავშირებული ადრინდელი თავშეკავება უნდა შემცირდეს.