Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində bütün beyin radioterapiyasına qarşı nöqtəvi şüalanma

Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi, xəstəliyin gedişində beyinə metastaz vermə (yayılma) riski yüksək olan xərçəng növüdür. Bu diaqnozu olan xəstələrin çoxu müalicə prosesinin müəyyən dövründə beyinə radioterapiya almaq məcburiyyətində qalır. Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənginin beyin metastazları üçün klassik radioterapiya yanaşması bütün beynin şüalandırılmasıdır. Bununla yanaşı, son illərdə yalnız metastaz sahələrini əhatə edən nöqtəvi şüalanmanın yetərli olub-olmayacağı müzakirə edilir. Nöqtəvi şüa müalicəsinin tibbi adı stereotaktik radiocərrahiyyədir (SRS= stereotactic radiosurgery).

SRS-nin klassik xarici radioterapiyadan əsas fərqi hesablanmış ümumi radiasiya dozasının bir və ya bir neçə dəfədə (fraksiyada) verilməsidir.

Qeyd: Nöqtəvi şüa müalicəsinin 2 növü var: stereotaktik radiocərrahiyyə (stereotactic radiosurgery = SRS) beyin şişlərində; stereotaktik bədən radioterapiyası (stereotactic body radiation therapy = SBRT) isə ağciyər, sümük və ya qaraciyər kimi beyindənkənar orqanları şüalandırmaq üçün istifadə olunur.

• Əlaqəli mövzu: Radioterapiya – Şüa müalicəsinin növləri və istifadə məqsədləri

SRS ilə müalicə üçün hesablanmış ümumi dozanı bir neçə dəfədə verməklə həm yüksək dağıdıcı təsirə nail olmaq, həm də şüa müalicəsinin yan təsirlərini azaltmaq mümkün olub.

Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənginin beyin metastazında radiocərrahiyyə

The Lancet Oncology-də bildirilən sistematik icmal və meta-analizdə beyin metastazları ilə diaqnoz qoyulmuş kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi (KHAK) olan xəstələrin birinci xətt müalicəsində stereotaktik radiocərrahiyyənin (SRS) bütün beyin radioterapiyası ilə müqayisədə “oxşar sağqalım” ilə əlaqəli olduğu müəyyən edildi.

SRS əksər solid (orqan) xərçənglərdə beyin metastazları üçün birinci xətt müalicəsi olaraq bütün beyin radioterapiyasını (TBR) əvəz etsə də, TBR kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi xəstələrində beyinə metastatik xəstəlik üçün birinci xətt müalicəsi olaraq qalır; çünki bu xərçəngdə beyində sürətli və geniş yayılmış metastazlar görülə bilər.

Bu tədqiqat SRS-nin kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində effektivliyini TBR ilə müqayisəli qiymətləndirmək üçün aparıldı.

Tədqiqatın təfərrüatları

SRS və TBR-nin müqayisəsi üçün aparılmış bu meta-analizə yeddi tədqiqat daxil idi. SRS-dən sonrakı ümumi sağqalım məlumatları əlavə 14 tək qruplu tədqiqatdan əldə edildi.

Cəmi 18.130 xəstəni əhatə edən yeddi tədqiqatda SRS tətbiq olunanlarda ümumi sağqalım daha yaxşı idi (təhlükə nisbəti [HR] = 0.85, 95% etibar intervalı [CI] = 0.75-0.97).

Cəmi 16.961 xəstəni əhatə edən yeddi fərqli tədqiqatda SRS ilə ümumi sağqalım TBR-yə nisbətən daha yaxşı idi (HR = 0.77, 95% GA = 0.72-0.83).

Cəmi 1.167 xəstəni əhatə edən dörd tədqiqatda SRS ilə müqayisədə SRS ilə dəstəklənən TBR üçün ümumi sağqalımda əhəmiyyətli fərq müşahidə edilmədi (HR = 1.17, 95% GA = 0.78–1.75).

Tədqiqatlararası heterogenlik bütün müqayisəli tədqiqatlar birlikdə toplandıqda yüksək idi.

Cəmi 1.682 xəstəni əhatə edən 14 tək qruplu tədqiqatın təhlili SRS ilə median 9 aylıq ümumi sağqalım göstərdi (95% GA = 7.86–10.16 ay). Beyin metastazına nəzarət dərəcələri 6. və 12. ayda 81% və 78% idi.

Nəticə olaraq, bu tədqiqatın tapıntıları beyinə metastaz vermiş kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi xəstələrində SRS-nin TBR ilə müqayisədə oxşar, hətta daha yaxşı sağqalım təmin edə bildiyini və bu xəstələrdə beynə metastazın sürətlə irəliləməsi ilə bağlı qəbul edilən risk nəzərə alındıqda SRS istifadəsinə dair əvvəlki tərəddüdlərin azalmalı olduğunu göstərir.