სორაფენიბი შორსწასული და მკურნალობისადმი რეზისტენტული დესმოიდური სიმსივნეების მკურნალობაში

დესმოიდური სიმსივნეები (ასევე აგრესიულ ფიბრომატოზად ცნობილი) შემაერთებელი ქსოვილიდან წარმოშობილი და ადგილობრივად აგრესიულად მოქმედი იშვიათი კიბოებია. აშშ-ში წელიწადში დაახლოებით 1000 ახალი შემთხვევაა. ჩვეულებრივ, 20-იან და 30-იან წლებში ახალგაზრდა ზრდასრულებს აზიანებს, თუმცა ბავშვებში, მოზარდებსა და ხანდაზმულებშიც გვხვდება. %90-ზე მეტი ძირითადად სპორადულია(არამემკვიდრეობითია) და CTNBB1 მუტაციებსშეიცავს; მცირე ნაწილი ჩანასახოვანი ხაზის APC მუტაციებსა და გარდნერის სინდრომს უკავშირდება (მემკვიდრეობითი ფორმა). ძირითადი უბნებია მუცლის კედელი, მეზენტერიუმი (ნაწლავების შემაკავშირებელი ფესვის მსგავსი ორგანო) და ხელ-ფეხი. დესმოიდური სიმსივნეები მეტასტაზს არ იძლევა და სიკვდილის დაბალი რისკი აქვს (გარდნერის სინდრომის გარდა), თუმცა მნიშვნელოვან გართულებებს იწვევს.

პაციენტი შეიძლება უსიმპტომო იყოს ან ჰქონდეს ძლიერი ტკივილი, შეშუპება, დეფორმაცია, მოძრაობის დიაპაზონის დაკარგვა, ნაწლავის გაუვალობა ან პერფორაცია, ან სასიცოცხლო ორგანოს ფუნქციის დაკარგვა. ახალგაზრდებში დამატებით შეიძლება იყოს ხანგრძლივი ოპიოიდური (ნარკოტიკული ტკივილგამაყუჩებლის) გამოყენება, სოციალური იზოლაცია, უძილობა, შფოთვა, დეპრესია და სწავლისა თუ მუშაობის შეწყვეტა.

ზოგი წამლის აქტივობის მიუხედავად, დესმოიდური სიმსივნის სისტემური მკურნალობის მიღებული სტანდარტი არ არსებობს. რამდენიმე პროსპექტული (მომავლისკენ მიმართული) კვლევის გარდა ყველაზე მნიშვნელოვანი კლინიკური მონაცემები შემთხვევათა სერიებიდან და რეტროსპექტული (წარსულზე დაფუძნებული) ანალიზებიდან მიიღება.

დესმოიდურ სიმსივნეს შეიძლება სწრაფი ზრდა, შემდეგ სტაბილიზაცია, სპონტანური უკუგანვითარება ან მოგვიანებითი ზრდა ახასიათებდეს. თავისით შემცირება პაციენტების % 20-მდეა აღწერილი. ბევრისთვის „მოვიცადოთ და ვნახოთ“ სტრატეგიას სულ უფრო მეტად უჭერენ მხარს. ოპერაცია პირველადი სტანდარტი იყო, თუმცა ადგილობრივი რეციდივის (კიბოს განმეორების) რისკი მიუღებლად მაღალია (>% 40). ადგილობრივი (სხივური თერაპია) ან სისტემური მკურნალობა ხშირად საჭიროა დაავადებასთან დაკავშირებული სიმპტომების ან პროგრესირებისას. სისტემური არჩევანია ჰორმონული ბლოკადა, ციტოტოქსიკური ქიმიოთერაპია და ტიროზინკინაზის ინჰიბიტორები (გონივრული კიბოს ტაბლეტები). პასუხის მაჩვენებლები ცვალებადია (% 0-დან 40-მდე). მაგალითად, მცირე პროსპექტულ კვლევებში იმატინიბსშეზღუდული აქტივობა (% 6-დან 11-მდე) ჰქონდა და პროგნოზული ბიომარკერი არ გამოვლინდა. რეტროსპექტულ ანალიზში დღეში ერთხელ საწყისი 400 mg დოზით პერორალური, მრავალსამიზნიანი ტიროზინკინაზის რეცეპტორის ინჰიბიტორი სორაფენიბი(Nexavar) მისაღებად უსაფრთხო იყო, ცხოვრების ხარისხს აუმჯობესებდა და მყარ სიმსივნეებში პასუხის შეფასების კრიტერიუმებით (RECIST ვერსია 1.1) % 25 პასუხს უკავშირდებოდა. ამიტომ ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების შესაფასებლად ჩატარდა განხილული კვლევა, რომელიც 20 დეკემბერს, 2018 წელს NEJM-ში გამოქვეყნდა: რანდომიზებული, ორმაგად ბრმა, პლაცებოთი კონტროლირებადი, ფაზა 3 კლინიკური კვლევა ჩატარდა.

კვლევის დეტალები

• ჩაერთო პროგრესირებადი, სიმპტომური ან განმეორებითი დესმოიდური სიმსივნის მქონე 87 პაციენტი.
• შემთხვევითად ორ ჯგუფად განაწილდნენ: ერთს დღეში 2-ჯერ 400 mg სორაფენიბი მიეცა, მეორეს პლაცებო.
• პლაცებოს ჯგუფში პროგრესირებისას სორაფენიბის ჯგუფში გადასვლა დაშვებული იყო.
• პირველადი საბოლოო წერტილი მკვლევრის მიერ შეფასებული პროგრესირების გარეშე გადარჩენა იყო. ასევე შეფასდა ობიექტური პასუხი და გვერდითი მოვლენები.

კვლევის შედეგები

• მედიანურად 27.2-თვიანი დაკვირვების ამ კვლევაში 2-წლიანი პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მაჩვენებელი სორაფენიბის ჯგუფში % 81, პლაცებოს ჯგუფში კი % 36 იყო. • პლაცებოს ნაცვლად სორაფენიბის მიცემამ პროგრესირების ან სიკვდილის რისკი % 87-ით შეამცირა.
• ჯგუფის შეცვლამდე ობიექტური პასუხი სორაფენიბის ჯგუფში % 33 და პლაცებოს ჯგუფში % 20 იყო. ობიექტური პასუხის მქონე პაციენტებში პასუხები გრძელდება.
• სორაფენიბის მიმღებებში ყველაზე ხშირი მსუბუქი (1. და 2. ხარისხის) გვერდითი მოვლენებიიყო კანის გამონაყარი (% 73), დაღლილობა (% 67), ჰიპერტენზია (% 55) და დიარეა (% 51).

დასკვნა

პროგრესირებადი, რეზისტენტული და სიმპტომური დესმოიდური სიმსივნეების პაციენტებში სორაფენიბმა პროგრესირების გარეშე გადარჩენა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა და მყარი პასუხები გაახანგრძლივა. ამდენად, მომავალ პერიოდში სორაფენიბმა დესმოიდური სიმსივნისთვის FDA -ს დამტკიცება შეიძლება მიიღოს.