Ameliyatsız Kanser Tedavisi Mümkün! dMMR Tümörlerde İmmünoterapi ile Organ Koruma Başarısı

Kanser tedavisinin temel taşlarından biri olan cerrahi, erken evre solid (organ kaynaklı) tümörlerde hâlâ en etkili tam şifaya ulaştırıcı seçenek olarak kabul ediliyor. Ancak cerrahi, her zaman masum değil: Organ kaybı, yaşam kalitesinde ciddi düşüş ve doğurganlık gibi fonksiyonların kaybı, özellikle rektum, mesane ve yemek borusu gibi bölgelerde ciddi bir sorun oluşturuyor. İşte bu noktada, bağışıklık sisteminin tümörü hedef almasını sağlayan immün kontrol noktası inhibitörleri (immune checkpoint inhibitors), klasik onkolojik yaklaşıma meydan okuyor.

27 Nisan 2025'te NEJM dergisinde yayımlanan dikkat çekici bir çalışma, DNA tamir mekanizmalarındaki bozuklukla karakterize olan “Mismatch Repair Deficiency (dMMR)” tümörlerin, yalnızca bağışıklık sistemini güçlendiren bir ilaçla tamamen ortadan kaldırılabileceğini ve hatta cerrahinin tamamen atlanabileceğini gösteriyor. Üstelik sadece rektum kanserinde değil, vücudun farklı bölgelerindeki erken evre dMMR tümörlerde de…

---

Kimler Ameliyatsız Kanser Tedavisi için Uygun Olabilir?

• Çalışma Tipi: Faz 2, çok merkezli prospektif klinik çalışma

• İlaç: Dostarlimab (anti-PD-1 ajanı), 3 haftada bir, toplam 6 ay

• Katılımcılar:

  • Kohort 1: Erken evre (evre I–III) dMMR rektum kanseri olan 49 hasta

  • Kohort 2: Erken evre dMMR solid tümör (mide, kolon, mesane, jinekolojik tümörler) olan 54 hasta

• Ana hedef: Klinik tam yanıt elde eden hastalarda cerrahisiz izlem ve bu yanıtın 12 ay boyunca sürdürülebilirliği

Hasta Kaydı, Tedavi ve Yanıt Değerlendirmesi

Aşağıda, hastaların çalışmaya katılımı, uygulanan tedavi ve klinik yanıt değerlendirmesi sonrasında nasıl dağıldığını göstermektedir.

---

Sonuçlar: Cerrahisiz Tedavi Gerçek Olabilir mi?

• Kohort 1 (Rektum Kanseri):

  • 49/49 hasta klinik tam yanıt elde etti (%100)

  • 37 hasta 12 ay boyunca sürdürülebilir tam yanıt gösterdi

  • Cerrahisiz izlem tercihi: 100%

• Kohort 2 (diğer dMMR tümörler):

  • 35/54 hasta klinik tam yanıt (%65)

  • 33 hasta cerrahisiz izlem tercih etti

  • 2 hasta her şeye rağmen cerrahi geçirdi; her ikisinde de artık tümör saptanmadı

• Toplamda:

  • 103 hastadan 84’ü (%82) klinik tam yanıt verdi

  • 82 hasta (%80) cerrahiye gerek duymadı

  • Tümör progresyonu nedeniyle hiçbir hastada küratif cerrahi şansı kaybedilmedi

Yukarıdaki grafik, çalışmaya alınan dMMR (Mismatch Repair eksikliği olan) hastaların tedavi sonrası tam klinik yanıtlarını, tümör tiplerine göre bireysel bazda göstermektedir. Her bir çubuk bir hastayı temsil eder.

• Rektum, ürotelyal, HPB (hepatobilier, kolanjiokarsinom) ve kolon tümörlerinde klinik tam yanıt oranları yüksektir.

• Mide ve GEJ (gastroözofageal bileşke) tümörlerinde bu oran daha düşüktür.

• Özofagus, ince bağırsak, endometrium ve prostat kaynaklı dMMR tümörlerde klinik tam yanıt hiç elde edilememiştir.

• Cerrahiye giden hastalarda patolojik değerlendirme ile rezidüel hastalık veya patolojik tam yanıt varlığı gösterilmiştir.

---

En Çarpıcı Veri: 2 Yıllık Takipte %92 Nükssüz Sağkalım

• Tüm katılımcılarda 2 yıllık nükssüz sağkalım oranı %92

  • Rektum kanserli grupta: %96

  • Diğer tümörlerde: %85

• Sadece 5 hastada hastalık nüks etti; çoğunluğu lenf nodlarına sınırlıydı

• Nüks eden hastaların 4’üne tekrar dostarlimab başlandı ve 3’ünde tümör tamamen geriledi

---

Yan Etki Profili: Güvenli ve Tolere Edilebilir

• Hastaların %60’ında sadece hafif (1–2. derece) yan etkiler görüldü

  • En sık: Yorgunluk (%23), deri döküntüsü (%21), kaşıntı (%19)

  • Sadece 1 hastada 4. derece nötropenik ateş gelişti

---

Moleküler Takip: ctDNA ile Yanıtı Anlık Takip Etmek Mümkün

• Tedavi başında ctDNA pozitifliği: %95

• Klinik tam yanıt veren hastaların tamamında ctDNA tamamen temizlendi

• Nüks eden veya yanıt vermeyen hastalarda ctDNA seviyesi yüksek kaldı

• Kappa uyum katsayısı: 0.76 – ctDNA ile biyopsi sonuçları yüksek oranda örtüşüyor

---

Bu Ne Anlama Geliyor? Klinik Pratiğe Etkileri

• Bu çalışma, özellikle cerrahisi organ kaybına neden olan kanser türlerinde (örneğin rektum, mesane, yemek borusu), radikal bir değişimin kapısını aralıyor.

• dMMR fenotipine sahip erken evre solid tümörlerde cerrahi tamamen atlanabilir.

• ctDNA gibi biyobelirteçler, klasik görüntüleme ve endoskopik değerlendirmelere güçlü bir tamamlayıcı olabilir.

• Çalışmada doğum yapan 3 rektum kanserli hasta, cerrahiden kaçınılarak fertilitelerini koruyabildi – bu çok çarpıcı bir sosyal sonuç!

---

Sonuç: "Organ Koruma" Artık Sadece Bir Hayal Değil

Cerrahisiz tedavi, dMMR tümörlere sahip erken evre kanser hastaları için artık bilim kurgu değil. Bu yaklaşımın standart pratiğe geçebilmesi için daha büyük, belki de tümör tipine özel randomize çalışmalar gerekiyor. Ancak eldeki veriler, cerrahinin gerekliliğini ciddi şekilde sorgulamamıza yol açıyor. Özellikle PD-1 blokajının yüksek etkinliği ve ctDNA’nın duyarlı ölçüm kapasitesi, onkolojide “minimal invaziv devrim”i mümkün kılabilir.