Duktal Karsinoma in Situ üçün Hormonal Müalicə Müddətinin Əhəmiyyəti Ortaya Qoyuldu

İki yeni tədqiqat duktal karsinoma in situ (DCIS) xəstələrində sonradan süd vəzi xərçənginin inkişafının qarşısını almaq üçün ən yaxşı üsulların nə olduğuna və bu mövzunun mürəkkəbliyinə işıq salır.

Bir tədqiqat DCIS xəstələrində davamlı fayda təmin etmək üçün ən az 2 illik hormon basqılayıcı müalicənin (HT) lazım ola biləcəyini, digər tədqiqat isə gənc DCIS xəstələrinin tez-tez hormonal müalicəni dayandırmağı seçdiyini irəli sürür.

Hər iki tədqiqat American Association for Cancer Research (AACR) Xüsusi Konfransında “DCIS-i Yenidən Düşünmək: Qarşısını Almaq üçün Bir Fürsətdirmi?” başlığı ilə təqdim edildi.

Duktal Karsinoma in Situ (DCIS) Nədir?

Duktal karsinoma in situ (Ductal Carcinoma In Situ, DCIS) süd vəzinin süd axacaqlarını örtən hüceyrələrin xərçəngləşməyə başlamasıdır və süd vəzi xərçənginin çox erkən mərhələsidir. Əgər süd vəzinizdən götürülən biopsiyanın nəticəsi “duktal karsinoma in situ” kimi göstərilibsə, bu, süd axacaqlarınızdakı bəzi hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə çevrilməyə başladığını bildirir; lakin hüceyrələr hələ invaziv (yayılan) xarakter qazanmayıb və yalnız süd axacaqları boyunca uzanır, süd vəzi toxumasının daxilinə uzanmır. DCIS-də əsas müalicə əməliyyatdır və bu əməliyyatda şiş ətrafındakı müəyyən miqdarda normal toxuma ilə birlikdə çıxarılır. Bu süd vəzi xərçəngi cərrahiyyəsi “geniş yerli eksiziya” və ya “lumpektomiya” da adlandırılan süd vəzini qoruyan cərrahiyyə (MKC) üsullarıdır. Bu əməliyyatdan sonra adətən radioterapiya, bəzən isə hormonal müalicə (HT) aparılır. Bəzi hallarda isə süd vəzinin tam çıxarıldığı mastektomiya əməliyyatı tətbiq edilir.

Fayda ilə Əlaqəli Daha Uzun Hormonal Müalicə Müddəti

Bir təqdimatda San Francisco Kaliforniya Universitetindən Dr. Gillian L. Hirst DCIS xəstələrində süd vəzini qoruyan cərrahiyyədən (MKC) sonra daha uzun hormonal müalicə (HT) istifadəsinin eyni və qarşı süd vəzisində sonrakı xərçəng riskini azaltmaqda əsas ola biləcəyini göstərən reyestr məlumatlarını müzakirə etdi.

Dr. Hirst və həmkarları 1985-2017-ci illərdə müalicə olunan DCIS xəstələrinin təhlilini hazırladılar. Reyestr cərrahiyyə növü, radioterapiya (RT) statusu, HT qəbul edib-etməməsi və müddəti məlum olan 1916 xəstəni əhatə edirdi.

Yalnız MKC tətbiq olunanlar (401 xəstə), MKC-dən sonra RT alanlar (572 xəstə), MKC-dən sonra HT alanlar (152 xəstə), MKC-dən sonra HT üstəgəl RT alanlar (252 xəstə) və ya bütün süd vəzisi mastektomiya əməliyyatı ilə çıxarılanlar (539 xəstə).

Bu tədqiqatda median izləmə müddəti 8,2 il idi. Yalnız MKC ilə müqayisədə çoxdəyişənli təhlildə bütün digər müalicələr ikinci xərçəng riskinin azalması ilə əlaqələndirildi.

Tədqiqatçılar HT qəbulunu müddətinə görə qruplaşdırdıqda, 2 ildən çox HT alan xəstələrdə ikinci xərçəng riskində 88%-lik əhəmiyyətli azalma oldu (təhlükə nisbəti [HR] 0,12; P= 0,04).

MKC-dən sonra 2 ildən çox HT alan xəstələr MKC-dən sonra RT alan və ya MKC-dən sonra ET ilə RT-ni birləşdirən xəstələrlə oxşar risk azalmasına malik idi. Dr. Hirst 2 ildən az müddətdə ET alan xəstələrin hadisə tezliyinin yalnız MKC tətbiq olunan xəstələrə bənzər olduğunu söylədi.

Daha Gənc DCIS Xəstələri Hormonal Müalicədən İstifadə Etməməyə Meyilli Ola Bilər

Başqa bir təqdimatda Boston-dakı Dana-Farber Xərçəng İnstitutundan Dr. Megan E. Tesch gənc DCIS xəstələrinin uyğun olsalar və müalicə tövsiyə edilsə belə, HT-dən imtina edə biləcəyini göstərən məlumatları müzakirə etdi.

Məlumatlar DCIS-dən sağalmış gənclərin sonrakı süd vəzi xərçəngi hadisələrinin riskindən narahat olduqlarını, lakin bəzilərinin tamoksifen qəbul etmək əvəzinə əməliyyat və potensial olaraq sağlam davranışlar vasitəsilə gələcək süd vəzi xərçəngi riskini azaltmağa çalışmağı seçəcəyini göstərir.

Dr. Tesch və həmkarları gənc DCIS xəstələri arasında müalicə qərarlarını, xərçəngin qarşısını alan davranışları və residiv (təkrarlanma) qorxusunu araşdırmaq üçün Gənc Qadınların Süd Vəzi Xərçəngi Tədqiqatının iştirakçıları ilə sorğu apardılar.

Bu qrup 2006-2016-cı illərdə ABŞ və Kanadadakı 13 akademik və dövlət xəstəxanasında qeydiyyata alınmış, diaqnoz zamanı 40 və daha aşağı yaşlı qadınların prospektiv reyestridir.

Hazırkı təhlil başlanğıcda və/və ya 6-cı ayda sorğuları tamamlayan 89 DCIS xəstəsini əhatə edir. Bu qrupda xəstələrin 24,7%-sinə MKC, 18%-inə birtərəfli mastektomiya (bir süd vəzisinin çıxarılması), 57,3%-ünə isə ikitərəfli mastektomiya (hər iki süd vəzisinin çıxarılması) tətbiq olundu.

Başlanğıc sorğuları MKC tətbiq olunan xəstələrin 65%-inin, birtərəfli mastektomiya olunanların 50%-sinin və ikitərəfli mastektomiya olunanların 29,4%-ünün süd vəzi xərçənginin təkrarlanması barədə “orta dərəcədən çox narahatlığa qədər” narahatlıq yaşadığını göstərdi.

Birtərəfli mastektomiya olunan xəstələrin 46%-sına, ikitərəfli mastektomiya olunanların isə 76%-sına MKC tövsiyə olunmuşdu. İkitərəfli mastektomiya olunan xəstələrin çoxu əməliyyat qərarının əsasən özlərinə aid olduğunu (64%) və bu qərara kifayət qədər güvəndiklərini (80% son dərəcə əmin, 18% çox əmin) bildirdilər.

Estrogen reseptoru, yəni hormon müsbət şişi olan 10 xəstə də daxil olmaqla ümumilikdə 12 xəstə (13,5%) tamoksifen aldı.

Ümumilikdə estrogen reseptoru müsbət şişi olan və MKC və ya birtərəfli mastektomiya olunan 27 xəstə var idi. Bu qrupda tamoksifen alan 10 xəstənin 100%-ünə, almayan 17 xəstənin isə 88%-inə tamoksifen tövsiyə edildi.

Tamoksifen almayan xəstələrin 41%-i bunun əsasən öz qərarları olduğunu, 29%-u isə qərarı həkimləri ilə birlikdə verdiyini söylədi. Xəstələrin 24%-ündə qərarvermədə iştirak və xəstələrin qərarlarına güvəni ilə bağlı məlumatlar çatışmırdı. Lakin 35%-i HT-dən imtina qərarına son dərəcə güvəndiyini, 29%-u isə qərarına çox güvəndiyini söylədi.

Bəzi xəstələr DCIS diaqnozundan sonra həyat tərzi seçimlərini dəyişdilər. Dörd xəstə diaqnozdan sonrakı 1 il ərzində siqareti buraxdı, xəstələrin 8%-i (6/72) alkoqol istehlakını azaltdı, 73%-ü (58/80) isə həftədə 150 dəqiqədən çox orta intensivlikli fiziki fəaliyyət etdiyini bildirdi.

DCIS üçün Hormonal Müalicənin Dozasını və Müddətini Dəyişdirmək

Bəzi onkoloqlar DCIS xəstələrində HT-nin risklərə dəyər olduğunu düşünə bilərlər. Gənc Qadınların Süd Vəzi Xərçəngi Tədqiqatı qrupunun araşdırması DCIS-li gənc qadınların vəziyyətə fərqli baxa biləcəyini irəli sürür.

Verdikləri cavablar xəstələrin sonrakı süd vəzi xərçəngi ilə bağlı hadisələrin riskini azaltmağın əhəmiyyətini başa düşdüklərini və risklərini azaltmaq üçün fədakarlığa hazır olduqlarını göstərir. Lakin onlar tez-tez mastektomiya və fiziki məşqi süd vəzini qoruyan cərrahiyyə (MKC) və HT-dən üstün tuturlar.

HT-yə sadiqlik haqqında bir icmal süd vəzi xərçəngi xəstələrinin yarısından azının nəzərdə tutulan 5 illik müalicəni tamamlayacağını irəli sürdü. Bu HT istəksizliyi/uyğunsuzluğu ilə əlaqəli amillər arasında yan təsirlər, təkrarlanma riskinin aşağı qəbul edilməsi, yaş hədləri, dərman xərci, yetərsiz xəstə-həkim ünsiyyəti və sosial dəstək çatışmazlığı var.

Son dövrlərdə aparılan bir tədqiqat HT-nin dozasını və müddətini azaltmağın yan təsirləri azaldaraq müalicəyə riayəti yaxşılaşdıra biləcəyini düşündürür.

Azaldılmış doza (5 mg) və müddətdə (3 il) tamoksifen istifadəsi ilə tromboemboliya (laxtanın qopub damarı tutması) və sonradan uşaqlıq xərçənginin yaranma tezliyi standart tamoksifen dozası (20 mg/gün) və müddətindən (5 il) gözləniləndən daha aşağı idi. Bununla yanaşı, azaldılmış doza və müddət standart istifadədə olduğu kimi sonrakı süd vəzi xərçəngi riskində oxşar azalma təmin etdi.

HT tövsiyə olunan, qeyri-invaziv süd vəzi lezyonları, yəni DCIS və LCIS diaqnozu olan xəstələrlə bağlı real praktikada aparılmış tədqiqat seçim verilənlərin 76%-sının azaldılmış tamoksifen rejimini seçdiyini göstərdi. Davam edən tədqiqatlar kimyəvi profilaktika (xərçəng riskini azaldan üsullar) kimi aşağı intensivlikli aromataza inhibitoru rejimlərini araşdırır.