Əməliyyata uyğun EGFR-mutant ağciyər xərçəngində osimertinib ölümləri 50% azaldır

Ağciyər xərçəngi dünyada xərçəngdən ölümlərin 18%-ni təşkil edərək bu ölümlərdə aparıcı xəstəlik olaraq qalır. Müxtəlif müalicə üsullarına baxmayaraq xəstəliyin sağqalım göstəriciləri adətən aşağıdır. Lakin son illərdə ağıllı dərmanlar da adlandırılan hədəfə yönəlmiş müalicələrin hazırlanması ilə mənzərə dəyişməyə başlayıb. Bu yazıda EGFR mutasiyalı erkən mərhələli ağciyər xərçənginin müalicəsində istifadə olunan, təsiredici maddəsi osimertinib olan Tagrisso adlı ağıllı dərmanın effektivliyindən danışacağıq. ADAURA klinik sınağında göstərdiyi təsirli nəticələr bu dərmanın ağciyər xərçəngi müalicəsindəki yerini möhkəmləndirir.

Ağciyər xərçənglərinin təxminən 15-30%-u diaqnoz zamanı əməliyyata uyğundur. Xəstələrin hansı hissəsinin EGFR mutasiyası müsbət olması coğrafi mövqe, etnik mənşə və siqaret çəkmə vəziyyətindən asılıdır. Ümumilikdə ağciyər xərçənglərinin 85%-ni təşkil edən KHDAK (kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi) xəstələrinin təxminən 10-15%-də EGFR mutasiyası var. Lakin Asiya əhaliləri və siqaret çəkməyənlər arasında bu göstərici 50%-yə çata bilər. 

EGFR mutasiyalı erkən mərhələli kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi (KHDAK) xəstələrində adjuvant (əməliyyatdan sonra qoruyucu) osimertinib istifadəsinin ümumi sağqalım göstəricisini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığı 2023 ASCO İllik Toplantısında təqdim olunan və eyni vaxtda NEJM jurnalında yayımlanan ADAURA sınağında göstərildi.

Osimertinib ağciyər xərçəngində adjuvant müalicə kimi sağqalım üstünlüyü göstərən ilk hədəfə yönəlmiş müalicədir

Osimertinib (marka adı Tagrisso) EGFR mutasiyalı KHDAK müalicəsi üçün həm FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi), həm də Türkiyə Respublikası Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənmiş tirozin kinaza inhibitorudur. İlk dəfə 2017-ci ildə EGFR-yə yönəlmiş digər tirozin kinaza inhibitorları ilə müalicə zamanı və ya sonra xərçəngi irəliləyən 4-cü mərhələli KHDAK xəstələri üçün təsdiqlənib. 2020-ci ildə əməliyyatdan sonra erkən mərhələli (IB, II və ya IIIA mərhələsi) EGFR mutasiyalı KHDAK xəstələrinin adjuvant müalicəsi üçün təsdiqlənib.

ASCO 2023-də osimertinibə erkən mərhələli ağciyər xərçəngində əvvəllər FDA təsdiqi gətirmiş ADAURA tədqiqatının uzunmüddətli nəticələri təqdim olundu və ilkin tapıntıları təsdiqlədi.

ADAURA sınağı əməliyyatdan sonra adjuvant kimyaterapiya almış və almamış ümumilikdə 682 IB-IIIA mərhələli KHDAK xəstəsini əhatə edirdi. Xəstələr gündəlik 80 mg adjuvant osimertinib (339 xəstə) və ya plasebo (339 xəstə) almaq üçün təsadüfi qruplara bölündülər və müalicə 3 ilədək davam etdi.

Əvvəlki FDA təsdiqinə gətirən nəticələr osimertinibin xəstəliksiz sağqalım göstəricisini (DFS= disease free survival) yaxşılaşdırdığını göstərmişdi. Osimertinib ilə median DFS 65,8 ay, plasebo ilə isə 28,1 ay idi.

Yenilənmiş təhlilin nəticələri:

• Median izləmə müddəti 61,5 ay idi. Məlumatların kəsilmə vaxtında osimertinib qrupundakı xəstələrin 22%-si, plasebo qrupundakıların isə 54%-ü osimertinib də daxil olmaqla sonrakı xərçəng müalicəsi almışdı.
• Osimertinib alan xəstələrin ölüm riski plasebo alanlardan 51% aşağı idi (HR=0,49; 95% GA, 0,39-0,62; P<0,0001).
• Osimertinib alan xəstələrdə median ümumi sağqalım 11 il, plasebo alanlarda isə 8,1 il idi.
• 5 illik ümumi sağqalım göstəriciləri osimertinib və plasebo alanlarda müvafiq olaraq 88% və 78% idi. İkinci və üçüncü mərhələli xəstəliyi olanlarda 5 illik ümumi göstərici osimertinib qrupunda 85%, plasebo qrupunda 73% idi.
• Adjuvant kimyaterapiya alanlarda 5 illik OS göstəricisi osimertinib qrupunda 87%, plasebo qrupunda 77% idi. Adjuvant kimyaterapiya almayanlarda 5 illik OS göstəricisi müvafiq olaraq 88% və 79% idi.
• Osimertinib qrupundakı xəstələrin 23%-də, plasebo qrupundakıların 14%-də 3-cü dərəcəli və ya daha ağır yan təsirlər müşahidə olundu. Hər iki qolda müalicə ilə əlaqəli ölüm görülmədi

ADAURA nəticələri indiyədək görülməmiş xarakter daşıyır və mövcud praktikanı ciddi dəyişmək imkanına malikdir. Bu baxımdan erkən mərhələli KHDAK diaqnozu qoyulmuş bütün xəstələrin EGFR mutasiyaları üçün test edilməli olduğu vurğulanmalıdır. Bundan əlavə, uyğun hesab edilən bütün xəstələrə adjuvant osimertinib müalicəsi təklif olunmalıdır.

Nəticə olaraq osimertinib EGFR-mutant ağciyər xərçəngi xəstələri üçün ümidverici müalicə üsuludur. Bu nəticələr onun sağqalım göstəricilərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını və ümumi sağqalım müddətlərini yarıbayarı azalda bildiyini göstərir.