Fiziki məşq ağciyər xərçəngi əməliyyatının ağırlaşmalarını yarıya endirir

Fiziki aktivliyin süd vəzi və kolon daxil olmaqla bir çox xərçəng növünün riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığına dair güclü sübutlar var. Digər mühüm məqam fiziki aktivliyin xərçəng diaqnozlu şəxslərdə həyat keyfiyyətini artırması və xərçəngin təkrarlanmasını və ya irəliləməsini gecikdirə bilməsidir. Yeni araşdırmada isə ağciyər xərçəngi əməliyyatından əvvəl edilən müntəzəm fiziki məşqin əməliyyatdan sonrakı ağırlaşma göstəricilərini yarıya qədər azaltdığı ortaya çıxdı.

Ağırlaşma: Dərmanın, tibbi tətbiqin (məsələn, əməliyyatın) və ya xəstəliyin səbəb olduğu yan təsirdir.

Yalnız son 20 ildə xərçəng xəstələrinin sağqalım göstəricisi bizim də daxil olduğumuz, səhiyyəsi inkişaf etmiş ölkələrdə %20 artmışdır. Bununla belə, əməliyyatdan sonrakı ağırlaşmaların (yaranın sağalması problemləri, damar tıxanmaları və ya qanaxmalar) göstəricisi hələ yüksəkdir. Araşdırmalar əməliyyatdan əvvəl yüksək səviyyəli fiziki aktivliyin əməliyyatdan sonra daha müsbət nəticələrlə əlaqəli olduğunu göstərir.

British Journal of Sports Medicine adlı jurnalda dərc olunan icmalda ağciyər daxil olmaqla 6 müxtəlif xərçəng növündə 806 xəstəni əhatə edən 17 məqalə nəzərdən keçirilmişdir. Araşdırmalarda qiymətləndirilən əməliyyatöncəsi məşqlərin əksəriyyətinə əməliyyatdan əvvəl 1-2 həftə ərzində həm aerobik (məsələn, yerimə), həm də tənəffüs əzələlərinin məşqləri (məsələn, nəfəsalma məşqləri) daxil edilmişdir. Məşqlərin tezliyi həftədə 3 dəfədən gündə 3 seansa qədər dəyişib. Nəticədə tədqiqatçılar əməliyyatdan əvvəl fiziki məşqin ağciyər xərçəngi əməliyyatından sonra ağırlaşma göstəricilərini və xəstəxanada qalma müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığına dair orta keyfiyyətli sübutlar tapmışlar.

Fiziki məşqin nəzərəçarpan faydaları

Xərçəng müalicəsində və sağalmada fiziki məşqin rolu ən çox süd vəzi xərçəngində ortaya çıxsa da, ağciyər xərçəngində fiziki məşq vərdişi ilə bağlı araşdırmalar da müsbət istiqamətdə davam edir.

• Məsələn, son vaxtlar aparılan araşdırmada yerimənin 6 aylıq müddətdə ağciyər xərçəngi xəstələrinin həyat keyfiyyətinə necə təsir etdiyi qiymətləndirilmişdir. Araşdırmanın sonunda 6 ay yerimə məşqlərini davam etdirənlərin həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdığı müşahidə edilmişdir.
• Hətta sadəcə normal templi yerimə də yaşam müddətini nəzərəçarpacaq dərəcədə uzadır
• Şimali Karolina Universitetinin Fiziki Məşq Onkologiyası Araşdırma Laboratoriyasında aparılan araşdırma müntəzəm fiziki məşq edən xəstələrin daha az yorulduğunu, ümumi funksionallıq baxımından daha yaxşı vəziyyətdə olduğunu və həm fiziki, həm də zehni baxımdan özlərini daha yaxşı hiss etdiyini göstərir.

Lakin xəstələr üçün xərçəng diaqnozundan sonra fiziki məşq etməyi düşünmək bir qədər çətin ola bilər. Fiziki və emosional baxımdan tükənmiş hiss edən xəstələr təbii olaraq hərəkət etməyin çətin olacağını düşünə bilərlər. Bu məqamda həkimlər və tibb bacıları fiziki məşqin xəstələrin sağlamlığını yaxşılaşdırmaqda əhəmiyyətindən danışmalıdırlar. Fiziki məşqin yalnız xərçəngdə deyil, arıqlamada, diabet və ürək-damar xəstəlikləri kimi xəstəliklərə qarşı da müsbət təsirləri var.

Xərçəng müalicəsi alan insanların əksəriyyəti müalicədən sonra məşq müddətini və intensivliyini tədricən artırmağa başlaya bilər. Xərçəngli şəxslərə müalicə müddətində və sonrasında həftədə ən azı 120 dəqiqə sürətli yeriməyi tövsiyə edirik. Hətta bu gəzintilərə yaxınlarının qatılması bütövlükdə sağlam həyat tərzinin mənimsənilməsinə əhəmiyyətli töhfə verəcək.

• Fiziki məşqin xərçəngin böyüməsini necə azaltdığına dair ən konkret araşdırma