HER2-müsbət süd vəzi xərçəngində dendritik hüceyrə peyvəndi dövrü gəlibmi?

5 dekabr 2024-cü ildə JAMA Oncology jurnalında dərc olunmuş tədqiqata görə, ERBB2 (əvvəlki adı HER2)-müsbət erkən mərhələli süd vəzi xərçənginin müalicəsində dendritik hüceyrələrin (cDC1) şişdaxili tətbiqi immun cavabı gücləndirərək kimyaterapiyadan əvvəl şişin kiçilməsini təşviq edən təhlükəsiz və effektiv üsul kimi önə çıxır.

ERBB2-müsbət süd vəzi xərçəngi müalicə uğurundakı mühüm irəliləyişlərə baxmayaraq, hələ də ciddi tədqiqat sahəsidir. Trastuzumab və pertuzumab kimi anti-ERBB2 anticisimləri sağqalımı artırsa da, tam patoloji cavab üçün kimyaterapiya zərurəti xəstələr üçün mühüm yan təsir riskləri yaradır. Yeni nəsil immunoterapiyalar həm effektivliyi artırmaq, həm də yan təsirləri azaltmaq məqsədilə araşdırılır. Floridanın Tampa şəhərindəki Moffitt Xərçəng Mərkəzində aparılmış bu faza 1 klinik tədqiqatda şişdaxili (IT) cDC1 inyeksiyalarının təhlükəsizliyi, immunogenliyi və şişəleyhinə təsiri qiymətləndirilib.

Tədqiqatın dizaynı

Bu, 2021-2022-ci illərdə 12 xəstə üzərində aparılmış randomizə olunmamış faza 1 klinik tədqiqatdır. Tədqiqata erkən mərhələli ERBB2-müsbət süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulmuş və şiş ölçüsü 1 cm və ya daha böyük olan şəxslər daxil edilib.

Dendritik hüceyrə peyvəndi immun sisteminin xərçəng kimi xəstəliklərə qarşı effektivliyini artırmaq üçün dendritik hüceyrələrin xəstədən alınmış şiş antigenləri ilə yüklənib yenidən bədənə verilməsi ilə hazırlanan immunoterapiya növüdür. Bu peyvənd xəstənin qanından dendritik hüceyrə sələfləri toplandıqdan, laboratoriyada müvafiq antigenlərlə birləşdirilib aktivləşdirildikdən sonra hazırlanır.

Müalicə protokolu:

• Dendritik hüceyrə tətbiqi: 6 həftə ərzində həftəlik şişdaxili cDC1 inyeksiyası. İki fərqli doza səviyyəsi (50 milyon hüceyrə - doza səviyyəsi 1, 100 milyon hüceyrə - doza səviyyəsi 2) sınanıb.
• Anticisim müalicəsi: İlk gündən başlayaraq trastuzumab və pertuzumab 3 həftədən bir venadaxili tətbiq olunub.
• Kimyaterapiya və cərrahiyyə: 12 həftəlik paklitaksel müalicəsindən sonra bütün xəstələrdə lumpektomiya və ya mastektomiya aparılıb.

Əsas nəticələr:

• Birincili məqsədlər: Təhlükəsizlik və immun cavab.
• İkincili məqsədlər: Şişin cavabı (süd vəzinin MRT görüntüləməsi) və əməliyyatdan sonra qalıq xərçəng yükü.

Nəticələr

Təhlükəsizlik və yan təsirlər:

• Şiş daxilinə dendritik hüceyrə peyvəndi tətbiqləri ümumilikdə yaxşı tolere olunub. Dozadan asılı yan təsir müşahidə edilməyib.
• Ən çox bildirilən yan təsirlər:
• 1-2-ci dərəcəli üşütmə (50 faiz)
• Yorğunluq (41,7 faiz)
• Baş ağrısı (33 faiz)
• İnyeksiya yeri reaksiyaları (33 faiz)

İmmunoloji təsir:

• Doza səviyyəsi 2:
• Şiş mikromühitində (TME) adaptiv immun hüceyrələrlə (CD3, CD4, CD8 T hüceyrələri və B hüceyrələri) yanaşı qamma-delta T hüceyrələri və təbii öldürücü (NK) T hüceyrələrinin toplanmasının artdığı müşahidə olunub.

Şişin cavabı:

• Süd vəzinin MRT görüntülərinə görə:
• 9 obyektiv cavab (6 qismən, 3 tam cavab)
• 3 stabil xəstəlik
• Əməliyyatdan sonra 12 xəstənin 7-sində (58 faiz) tam patoloji cavab əldə olunub.
• Hormon reseptoru mənfi olan xəstələrin hamısı (3 xəstə) tam cavab göstərib.
• Hormon reseptoru müsbət olan xəstələrin 4-ündə tam cavab əldə olunub.

58% tam patoloji cavab göstəricisi nə deməkdir?

HER2-müsbət süd vəzi xərçəngi xəstələrində neoadyuvant müalicədən sonra əldə olunan 58% tam patoloji cavab (pTY) göstəricisi həm tarixi məlumatlar, həm də müasir müalicə yanaşmaları baxımından diqqətəlayiq uğurdur. Ədəbiyyatda trastuzumab və kimyaterapiya kombinasiyaları ilə aparılmış neoadyuvant müalicələrdə pTY göstəricilərinin adətən 30% ilə 50% arasında dəyişdiyi bildirilib. Məsələn, taksan və antrasiklin əsaslı kimyaterapiya rejimlərinə trastuzumab əlavə edildikdə bu göstərici 40-50% səviyyəsinə çatıb. Bununla yanaşı, müalicədəki yeniliklər ikili hədəflənmiş HER2 müalicələrinin (trastuzumab və pertuzumab kombinasiyası kimi) tətbiqi ilə pTY göstəricilərini 50%-dən yuxarı qaldırıb.

Nəticələr və klinik mənası

Tədqiqatın nəticələri şişdaxili cDC1 inyeksiyalarının anti-ERBB2 anticisimləri ilə birlikdə təhlükəsiz və effektiv müalicə seçimi təqdim etdiyini göstərir. Xüsusən yüksək dozada (100 milyon hüceyrə) tətbiq zamanı şiş mikromühitində güclü immun hüceyrə infiltrasiyası və kimyaterapiyadan əvvəl əhəmiyyətli şiş geriləməsi müşahidə olunub.

Nəticə etibarilə bu yanaşma kimyaterapiyaya ehtiyacı azalda və yan təsirləri məhdudlaşdıra bilən immunoterapiya üsulu kimi ümid verir. Tədqiqatın faza 2 mərhələsində daha geniş xəstə qrupunda (41 xəstə) effektivlik və təhlükəsizlik qiymətləndirmələri davam edəcək.