Metastatik hormon reseptoru müsbət süd vəzi xərçəngində CDK4/6 inhibitorları həm effektiv, həm təhlükəsizdir

Xərçənglə məşğul olan 39 min alimin qatıldığı ASCO 2018 Konqresiçərçivəsində metastatik hormon reseptoru müsbət, HER2 reseptoru olmayan süd vəzi xərçəngində effektivliyi sübut edilmiş CDK4/6 inhibitoru dərmanlarlabağlı tədqiqatlar vurğulandı.

Hüceyrələrimiz çoxalma zamanı müxtəlif mərhələlərdən keçir. Mitoz bölünmə ilə bir hüceyrədən iki qardaş hüceyrənin yaranmasına hazırlayan bu hadisələr ardıcıllığı hüceyrə dövrü adlanır. Hüceyrə çoxalmasının bu nəzarət mərhələsini siklin adlı zülallar təşkil edir. Bunlardan CDK 4/6-nın hormon reseptoru müsbət süd vəzi xərçəngində hormonal müalicələrə davamlılığacavabdeh olduğu, həddindən artıq aktivlik göstərərək xərçəng hüceyrəsinin həddindən artıq çoxalmasına səbəb ola bildiyi məlumdur. Bu zülalı basqılayaraq təsir göstərən ağıllı dərmanlar; balbociclib (Ibrance) və ribociclibdən(Kisqali) sonra üçüncü nəsil siklindən asılı 4/6 kinaza inhibitoru abemaciclibdir(Verzenio). Hər üç dərman tədqiqatlarla effektivliyini göstərərək süd vəzi xərçənginin müalicəsində FDA təsdiqi alıb.

Müalicənin effektivliyini ən yaxşı sübut edən tədqiqat üsullarından biri bu sahədəki bütün araşdırmaların birlikdə qiymətləndirildiyi meta-analiz üsuludur. ASCO 2018-də CDK4/6 inhibitorlarının orqanizmə yayılmış süd vəzi xərçəngində effektivliyini qiymətləndirən meta-analiz bildirildi.

Bu meta-analizdə CD4/6 inhibitorlarının istifadə olunduğu hormon reseptoru müsbət / HER 2 mənfi metastatik süd vəzi xərçəngi xəstələrində aparılmış 7 randomizə edilmiş tədqiqat qiymətləndirildi. Ümumilikdə 3854 xəstənin qiymətləndirildiyi araşdırmada hormon supressiyası müalicəsinə CDK4/6 inhibitoru əlavə edilməsinin xəstəliyin pisləşməsinə qədər keçən müddəti (proqressiyasız sağqalımı) əhəmiyyətli yaxşılaşdırdığı göstərildi. Xəstəliyin pisləşmə göstəricisini isə %50 azaltdığı sübut edildi.

İlk sıra müalicədə istifadə edildikdə bu faydalara əlavə olaraq ümumi ömür müddətinə də töhfə verdiyi göstərildi. CDK4/6 inhibitorlarının faydalarının xəstənin yaşından, xəstəliksiz keçən müddətdən və orqanizmdə metastaz yerlərindən asılı olmayaraq istifadə edən bütün xəstələrdə təmin edildiyi göstərildi.

Bu qədər effektiv dərmanların yaşlı xəstələrdə istifadəsini araşdıran MONALEESA-2 tədqiqatının alt qrup araşdırması da ASCO 2018 süd vəzi xərçəngi sessiyasında təqdim edildi. MONALEESA 4-cü mərhələ, hormon reseptoru müsbət, HER2 mənfi xəstələrin daxil edildiyi, hormon supressiyası dərmanı letrozolla CDK4/6 inhibitoru ribosiklibin birlikdə istifadə olunduğu tədqiqat idi. Xəstəliyin pisləşməsinə qədər keçən müddəti əlavə 10 ay uzadaraq ilk sıra müalicədə yerini almışdı.

Bu tədqiqatın 65 yaşdan yuxarı menopauza dövründə olan 295 xəstəsi yenidən qiymətləndirildi. Yeni diaqnozlu hormon müsbət metastatik süd vəzi xərçəngi xəstələrinin ilk sıra müalicəsində letrozol adlı hormon supressiyası müalicəsinə CDK 4/6 inhibitoru ribosiklib əlavə edilməsinin sağlamlıqla əlaqəli həyat keyfiyyətini pozmadığı, əksinə xüsusilə ağrı şikayətlərini azaltmaqla töhfə verdiyi göstərildi.

Bu tədqiqat 65 yaşdan yuxarı xəstələrimizdə də bu dərmanları təhlükəsiz istifadə edə biləcəyimizi ortaya qoydu.

Nəticə

Bütün bu tədqiqatlar əsasında dərmanların hansı hormon supressiyası dərmanı ilə birgə istifadəsindən və xəstənin menopauza vəziyyətindən asılı olmayaraq klinik faydalı olduğunu, yan təsirlərininasan idarə edildiyini və xəstələrimizin rahat istifadə etdiyini bilirik.

Hələ cavabı axtarılan suallar bu dərmanların müalicəyə ən yaxşı nə vaxt əlavə edilməsi, müalicəyə davamlılığın necə yaranması və davamlılıqdan sonra hansı müalicə strategiyası ilə davam edilməli olmasıdır. Bu suallar hələ araşdırılır. Qarşıdakı dövrdə tədqiqatların nəticələrini sizin üçün izləyəcəyik.