Niyə gənc yaşda kolorektal xərçəngə tutulduğumu bilmirəm

Bu xəstəliklə əlaqəli heç bir genetik və ya məlum risk amilim yoxdur. Yenə də xərçəng məni tapdı...

Yeniyetməlikdə və yetkinliyimin əvvəlində qastrit və qəbizlik də daxil həzm sistemi problemlərindən əziyyət çəkirdim; bu mənə normal görünür və çox narahat etmirdi. Lakin 2015 tarixində 30 yaşıma girənədək reflüks problemlərim daha tez-tez və narahatedici olmağa başladı və əvvəlcə ailə həkimimə getməyə qərar verdim. Müayinədən sonra narahatlığın normal olduğunu deyib mədəqoruyucu verdi. Yaxşı olduğumu deyərək məni arxayınlaşdırsa da, hər şeyin yaxşı olmadığı hissini ata bilmirdim və əlavə müayinələr üçün qastroenteroloqa getdim.

Endoskopiya və kolonoskopiya olundum. Ayılanda həkim yoğun bağırsağımda iki polip tapıb çıxardığını söylədi. Poliplərin nə olduğunu izah etməsini istədim; 50 yaşdan böyük yetkinlərdə bəzi kolon poliplərinin normal, lakin mənim yaşımda geniş yayılmadığını dedi. Söhbət boyu poliplərin təhlükəli və ya bədxassəli (xərçəngli) ola biləcəyini heç demədi. Sadəcə biopsiya nəticələrini 2 həftədə alacağımı və 5 ildə yenidən test etdirməli olduğumu söylədi.

Patoloji nəticə yoxlanılan poliplərdən birinin xərçəngli olmaq baxımından yüksək riskli olduğunu deyirdi. Yenə də növbəti kolonoskopiyanı 5 il sonra etdirmək tövsiyə olunurdu. Mən də onda polipi çıxartdıraram və daha bu barədə narahat olmaram düşündüm. Yaxşı olduğuma inandım.

Lakin 2 il sonra həddindən artıq yorğun oldum və nəcisimdə qan görməyə başladım. Əvvəlcə çox narahat olmadım, çünki arada qanayan hemorroyum vardı. Lakin əlamətləri görməzdən gələ bilmədim. Yoxlatmaq üçün ailə həkimimə görüş aldım və yenə hər şeyin yaxşı olduğunu deyərək məni arxayınlaşdırdı. Hətta kolon poliplərim olduğunu bilə-bilə əlavə müayinə üçün qastroenteroloqa getməyimi söyləmədi. Bir daha sağlamlığımdan narahat ayrıldım.

• Əlaqəli mövzu: Gənc başlanğıclı kolorektal xərçənglər haqqında məqalələrimiz

Yaşamaq üçün verilən 2 il

Bir neçə ay da keçdi və qanaxma davam edirdi. Həqiqətən ciddi problemim olmadığına əmin olmaq üçün başqa qastroenteroloq tapmaq qərarına gəldim. Fiziki müayinədən və qanaxmanın, yəqin ki, hemorroydan olduğunu təsdiqlədikdən sonra başqa həkim yenidən kolonoskopiya tövsiyə etdi.

Anesteziyadan ayılanda həkim şiş tapdıqlarını və təcrübəsinə əsasən onun bədxassəli və böyük ehtimalla erkən mərhələ kolorektal xərçəng olduğunu söylədi. Bu xəbər çox sarsıdıcı idi. Döş xərçəngini eşitmişdim, lakin kolorektal xərçəngi əvvəl heç eşitməmişdim və bu xəstəlik barədə heç nə bilmirdim. Yenə də xərçəngdirsə, yəqin erkən mərhələdir və mən qalib gələ bilərəm fikrindən yapışdım.

Lakin əməliyyatdan sonra xərçəngin əslində 3. mərhələ olduğunu öyrəndim. Onkoloqum rektumumun bir hissəsini çıxarmaq üçün əlavə əməliyyat tövsiyə etdi; ardınca xərçəngimi yalnız 9 ay nəzarətdə saxladığını sonradan öyrənəcəyim 8 kurs kapesitabin + oksaliplatin kimyaterapiyası gəldi. Sağalmağı ümid edirdim, lakin görüntülər xərçəngin artıq ağciyərlərimə və bir peritoneal (qarın pərdəsi) limfa düyününə yayıldığını göstərirdi. Artıq 4. mərhələ kolorektal xərçəng xəstəsi idim. Onkoloqum sağalmağımın çox mümkün olmadığını və yəqin 2 il ömrüm qaldığını dedi. Cəmi 33 yaşım vardı.

Xronikləşmiş xərçənglə yaşamaq

Başqa onkoloqun rəyini axtarmağa başladım. O, şişdən biopsiya istədiyini, ən yaxşı müalicəni seçmək üçün şişi geniş genetik analiz üçün göndərəcəyini və məqsədin klinik remissiyaya (xəstəlik tapıntılarının sıfırlanması) çatmaq olduğunu söylədi. Bunlar aylar ərzində eşitdiyim ilk ümidverici sözlər idi və bu dəfə tam sağalmasa da, xərçəngin ən azı idarə edilə bilməsi ümidinə sarıldım. Şişdə müalicə edilə bilən mutasiya olmadığından onkoloqum leucovorin kalsium, fluorouracil və irinotecan (FOLFIRI) kombinasiyası və cetuximab tövsiyə etdi. Müalicəyə başladıqdan 3 ay sonrakı görüntüləmə xərçəngə dair heç bir sübut göstərmədi. 3 il sonra FOLFIRI və cetuximab müalicəsinə davam edirəm və dövri müayinələr xəstəlik sübutu göstərməməyə davam edir.

Metastatik kolorektal xərçəng olduğumu ilk eşidəndə həyatı necə davam etdirəcəyimə əmin deyildim. Gələcəyin nə qədər sürəcəyini bilmədən necə plan qura bilərsiniz? Gənc yaşda kolorektal xərçənglə təcrübəmin daha yaxşı anlaşılması və digər gənc yetkinlərə kömək üçün Kolorektal Xərçənglə Mübarizə bloquna qoşuldum və 2019 tarixindən 2020 tarixinədək nümayəndə oldum.

Təcrübə həyatı dəyişdirən şeydir. Kolorektal xərçəng icması ilə işləmək metastatik xəstəliklə mübarizəmə kömək etməklə yanaşı, xüsusən gənc yetkinlərdə bu xəstəlik barədə məlumatlılıq yaratmaq şansı verdi. İndi yaxşı məlumatlıyam, lakin diaqnozadək kolorektal xərçəngi heç eşitməmişdim. Gənclər bu xərçəngə qarşı ayıq və əlamətlərindən xəbərdar olmalıdır. Sağlamlıqları barədə qabaqlayıcı olmağı da öyrənməlidirlər; beləliklə diaqnoz və müalicəni gecikdirməz, müalicədə daha yaxşı irəliləyə bilərlər.

Həkimlərin xərçəng üçün çox gənc olduğumu söyləməsi məndə yanlış arxayınlıq yaratdı. Başqasının xərçəngin yaş, cins, irq və ya sosial-iqtisadi keçmiş seçmədiyini çətinliklə öyrənməsini istəmirəm. Niyə xərçəng olduğumu bilmirəm. Bu xəstəliklə bağlı heç bir genetik və ya məlum risk amilim yoxdur. Yenə də xərçəng oldum.

Gələcəyə baxmaq

Təcrübəsiz deyiləm. Artıq kolorektal xərçəng barədə kifayət qədər məlumatlıyam. Xüsusən gənc insanda onunla necə mübarizə aparmağı bilirəm. Lakin xərçəng düşüncələrinin məni tükətməsini və gələcək planlarımı yoldan çıxarmasını rədd edirəm. Dözdüyüm hər şeyə baxmayaraq hələ dolğun və uzun həyat yaşaya biləcəyimi düşünürəm. Hədəfim budur...

*

Başına gələnləri olduqca təsirli və səmimi yazıya çevirən gənc kolorektal xərçəng xəstəsi Diego Davis-Olegário ABŞ-ın Merilend ştatının Hyattsville şəhərində yaşayır.