Riskli süd vəzi xərçənginin müalicəsində kapesitabinlə daha bir addım atıldı!

Regional olaraq irəliləmiş mərhələli, her2 reseptoru mənfi olan və şişkiçildici kimyaterapiyalardan sonra əməliyyat edilib qalıq şişi davam edən yüksək riskli süd vəzi xərçəngli xəstələrdə qoruyucu məqsədli kapesitabinin (capecitabine) süd vəzi xərçənginin təkrarlanma riskini azaltdığı görülüb.

Məlum olduğu kimi, süd vəzi xərçəngi ağıllı dərman testinin bir növü olan Her2 reseptor vəziyyətinə görə iki qrupa ayrılır. Her 2 reseptor müsbət xəstələrimizə kimyaterapiya ilə birlikdə ağıllı dərmanlar (hədəfə yönəlmiş müalicələr) tətbiq etdiyimiz halda, Her2 reseptoru mənfi qrupu da iki fərqli alt qrupa ayıraraq müalicə edirik. Her2-mənfi süd vəzi xərçəngi hormona həssas və üçlü (triple) mənfi qrup olaraq ikiyə ayrılır. Hormona həssas və Her2-mənfi süd vəzi xərçənginin daha asan idarə edilə bilməsinə baxmayaraq üçlü mənfi süd vəzi xərçəngli xəstə qrupumuzun şişlərinin daha aqressiv olduğunu bilirik.

Bu yazımızda sizinlə Her2-mənfi, yəni hormona həssas və üçlü mənfi süd vəzi xərçəngli xəstələrdə mühüm tədqiqatın nəticələrini paylaşacağıq.

Biz onkoloqlar süd vəzi xərçəngini müalicə edərkən şişlə bağlı iki mühüm məlumatı nəzərə alırıq. Birincisi yuxarıda izah etdiyimiz şiş xüsusiyyətləri, yəni şiş biologiyası, digəri isə xəstəliyin yayılma dərəcəsidir. Süd vəzi xərçənginin yayılmasını da təxminən üç alt qrupda araşdırırıq: erkən mərhələli süd vəzi xərçəngi, regional irəliləmiş mərhələli süd vəzi xərçəngi və metastaz vermiş, yəni irəliləmiş mərhələli süd vəzi xərçəngi. Yazımızın mövzusu olan süd vəzi xərçəngli xəstə qrupu Her2-mənfi və şişləri regional irəliləmiş, yəni birbaşa əməliyyat edilməsi uyğun olmayan, şişkiçildici kimyaterapiyalardan sonra əməliyyat edilmiş xəstələrdir.

New England Journal of Medicine (NEJM) jurnalının 1 iyun 2017-ci il tarixli sayında dərc edilmiş tədqiqata regional irəliləmiş mərhələli, her2 reseptoru mənfi və şişkiçildici kimyaterapiyalardan sonra əməliyyat edilib qalıq şişi davam edən, yəni təkrarlanma riski daha yüksək olan 910 süd vəzi xərçəngli xəstə daxil edilib. Bu xəstələrə qoruyucu məqsədlə kapesitabin (capecitabine) adlı ağızdan həb şəklində qəbul edilən kimyaterapiya dərmanı 6 ay müddətində tətbiq edilib.

Kapesitabin alan süd vəzi xərçəngli xəstələrdə xəstəliyin təkrarlanma nisbətinin %32-dən %26-ya azaldığı, eyni zamanda 5 illik sağqalımın isə %83-dən %89-a yüksəldiyi müşahidə edilib.

Bu xəstə qrupları arasında üçlü mənfi adlandırılan süd vəzi xərçəngli xəstələrin daha çox fayda gördüyü müşahidə edilib. Üçlü mənfi xəstələrdə kapesitabindən sonra 5 ildə xəstəliyin təkrarlanma nisbətlərinin %44-dən %30-a azaldığı görülüb. Üçlü mənfi süd vəzi xərçəngli xəstələrin 5 illik sağqalım nisbətlərinin isə %70-dən %79-a yüksəldiyi müəyyən edilib. Xüsusilə üçlü mənfi süd vəzi xərçəngli xəstələrdə 5 ildə demək olar ki, əlavə 10 faiz xəstənin həyatının qurtulması son dərəcə məmnunluq doğurub.

Tədqiqatın sonunda əldə edilən məlumatlar gündəlik müalicə strategiyamızı dəyişəcək xarakterdədir. Göründüyü kimi, yan təsiri son dərəcə idarə edilə bilən kimyaterapiya dərmanının düzgün strategiyada əlavə edilməsi ilə xəstələrimizin həyatı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Elm xəstələrimizə xərçəngi müalicə etmək yolunda hər gün yeni imkan və yeni işıq təqdim edir.