Uşaqlıq xərçənginin müalicəsində dostarlimab dMMR-dən asılı olmayan FDA təsdiqi aldı

1 avqust 2024-cü ildə FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) dostarlimab (Jemperli, GSK) immunoterapiyasını karboplatin və paklitaksellə birlikdə, daha sonra isə tək agent dostarlimab kimi birincili irəli mərhələli və ya təkrarlayan endometrium xərçəngi olan yetkin xəstələr üçün təsdiqlədi.

Dostarlimab 31 iyul 2023-cü ildə, mikrosatellit qeyri-sabitliyi yüksək (MSI-H) və ya uyğunsuzluq təmiri çatışmazlığı (dMMR) olan irəli mərhələli və ya təkrarlayan endometrium xərçəngi üçün karboplatin və paklitaksellə birlikdə, daha sonra isə tək agent dostarlimab kimi təsdiqlənmişdi.

Daha əvvəl 17 iyun 2024-cü ildə pembrolizumab (Keytruda), eyni vəziyyətdəki xəstələrin müalicəsi üçün FDA təsdiqi almışdı. Lakin bu təsdiq ümumi sağqalım deyil, proqressiyasız sağqalım nəticələrinə əsasən verilmişdi.

Endometrium xərçənginin əhəmiyyəti

Endometrium xərçəngi, uşaqlıq xərçənglərinin ən geniş yayılmış növüdür və qadınlarda ən çox rast gəlinən ginekoloji xərçənglər sırasındadır. Endometrium xərçəngi uşaqlığın daxili qatı olan endometriumda başlayır və adətən menopauzaya daxil olmuş qadınlarda müşahidə olunur.

Endometrium xərçəngi rastgəlmə tezliyi və ölüm göstəricisi artan azsaylı xərçəng növlərindən biridir və dünyada qadınlar arasında üçüncü ən geniş yayılmış xərçəng və xərçənglə əlaqəli ölümün dördüncü aparıcı səbəbidir.

Endometrium xərçəngi olan xəstələrin yarıdan çoxuna xəstəliyin erkən mərhələlərində diaqnoz qoyulur. Bunun səbəbi bu xərçəng növünün adətən anormal vaginal qanaxma kimi aşkar əlamətlər yaratmasıdır. Bu əlamətlər çox vaxt qadınların tibbi yardım istəməsinə səbəb olur və xərçəng daha erkən aşkarlanır. Bununla belə, diaqnoz zamanı endometrium xərçəngi olan xəstələrin təxminən 25-30%-inə 3-cü və 4-cü mərhələdə diaqnoz qoyulur. İrəli mərhələli və ya metastatik endometrium xərçəngi olan qadınların sağqalım göstəricisi son 40 ildə çox dəyişməyib. Bu, sistemik müalicə sahəsindəki inkişafın məhdud olması ilə əlaqəlidir.

RUBY tədqiqatı ilə gələn FDA təsdiqi

Prioritet baxışdan sonra verilən genişləndirilmiş təsdiq 494 xəstənin dostarlimab rejiminə və ya karboplatin və paklitaksellə birlikdə plasebo, ardınca plasebo almağa təsadüfi seçildiyi randomizə edilmiş, nəzarətli, çoxmərkəzli RUBY tədqiqatında göstərilən effektivliyə və təhlükəsizliyə əsaslanırdı.

Bütün xəstə qrupu üçün ümumi sağqalım faydası göstərən yeganə müalicə

Tədqiqatçılar bütün xəstə qrupunda immunoterapiya üstəgəl kimyaterapiya kombinasiyasını plasebo üstəgəl kimyaterapiya ilə müqayisə etdikdə median ümumi sağqalımda əhəmiyyətli yaxşılaşma müşahidə etdilər: müvafiq olaraq 44,6 ay və 28,2 ay (təhlükə nisbəti [HR], 0,69).

Median proqressiyasız sağqalım da müalicə qrupunda plaseboya nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə daha yaxşı idi: müvafiq olaraq 11,8 ay və 7,9 ay (HR, 0,64).

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin

Bu, bütün xəstə qrupunda (dMMR vəziyyətindən asılı olmayaraq) ümumi sağqalım faydası göstərən yeganə immunoterapiyalı müalicə rejimidir. Bu, uşaqlıq xərçənginin müalicəsində əhəmiyyətli irəliləyişdir.

RUBY tədqiqatında endometrium xərçəngi olan xəstələrin 24%-i dMMR müsbət idi.

dMMR və pMMR nədir?

dMMR və pMMR endometrium xərçəngi olan xəstələrin şişlərindəki DNA təmir mexanizmləri ilə bağlıdır. MMR “Mismatch Repair”, yəni uyğun gəlməyən əsas cütlərini düzəldən DNA təmir mexanizmidir.

dMMR (Mismatch Repair-deficient) şişlər bu mexanizmin funksiyasını itirdiyi və DNA-dakı uyğun gəlməyən əsas cütlərini düzəldə bilmədiyi şişlərdir. Bu vəziyyət yüksək mikrosatellit qeyri-sabitliyi (MSI-H) adlanan genetik dəyişikliyə gətirir. Belə şişlər ümumiyyətlə daha aqressiv olmağa meyillidir və immun sisteminə daha həssasdır, buna görə immunoterapiyaya daha yaxşı cavab verə bilərlər.

pMMR (Mismatch Repair-proficient) şişlər isə MMR mexanizmi düzgün işləyən və DNA-dakı uyğun gəlməyən əsas cütlərini düzəldə bilən şişlərdir. Bu şişlər mikrosatellit stabil (MSS) adlanır və daha zəif immun cavab göstərməyə meyillidir. Buna görə bu şişlərdə immunoterapiyanın necə təsir göstərdiyini anlamaq vacibdir.

RUBY tədqiqatında qeydə alınan əlavə təsirlər

Dostarlimab alan xəstələrin ən azı 20%-ində baş verən arzuolunmaz reaksiyalara anemiya, kreatinin səviyyəsinin artması, periferik neyropatiya, ağ qan hüceyrələrinin sayının azalması, yorğunluq, ürəkbulanma, alopesiya (saç tökülməsi), trombosit sayının aşağı olması, qlükoza səviyyəsinin artması, limfopeniya, neytropeniya, qaraciyər funksiyası testlərində pozuntular, artralgiya, səpgi, qəbizlik, ishal, albumin səviyyəsinin azalması, qarın ağrısı, təngnəfəslik, iştahanın azalması, amilaza səviyyəsinin artması, sidik yolu infeksiyası və qusma daxildir. Dostarlimabla immun mənşəli arzuolunmaz reaksiyalar əvvəllər bildirilənlərə oxşar olub.

Dostarlimab dozası, eyni gündə verildikdə karboplatin və paklitakseldən əvvəl altı sikl ərzində hər 3 həftədən bir 500 mg, sonra isə xəstəlik irəliləyənədək, qəbuledilməz toksiklik yarananadək və ya 3 ilə qədər hər 6 həftədən bir 1000 mg monoterapiya şəklindədir.