Anasayfa - Kanser Haberleri - Kanser belirtileri - Onkoloji sözlüğü - Nefes darlığı - Dispne nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?
Nefes darlığı - Dispne nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?

Nefes darlığı - Dispne nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
25.01.2017

Dispne, nefes darlığını ifade eden tıbbi bir terimdir, ve bazen “nefes açlığı” olarak da tanımlanır. Rahatsız edici bir histir.

Nefes darlığı farklı ciddiyetlerde ve farklı sürelerde olabilir. Dispne, birçok farklı nedene bağlı oluşabildiği için bazen tanı koyması ve tedavi etmesi zor olabilir.

Nefes darlığı oldukça yaygın bir tıbbi şikayettir. Yapılan bazı çalışmalar göstermiştir ki, hekime başvuran her 4 hastanın 1’inde çeşitli derecelerde nefes darlığı bulunmaktadır.

Bu yazımızda;

  • Dispnenin nedenleri,
  • Dispneyi tetikleyen durumlar ve
  • Ne zaman doktora başvurmalı konularına değineceğiz.

Dispne neden olur?

Nefes darlığı her zaman kişinin sağlık durumuyla direk ilişkili olmayabilir. Bir insan yoğun bir egzersiz sonrası, yüksek rakıma çıktığında, veya vücut ısısı belirgin bir şekilde arttığı zaman da nefes darlığı yaşayabilir.

Bununla birlikte nefes darlığı sıklıkla sağlık problemleri ile ilişkilidir ve ciddi rahatsızlıklara işaret edebilir.

Dispnenin en yaygın nedenleri astım, kalp yetmezliği, kronik tıkayıcı akciğer hastalığı (KOAH), intersitisyel akciğer hastalığı, zatürre (pnömoni), ve anksiyete gibi psikojenik problemlerdir.

Eğer nefes darlığı ani başlangıçlı ise buna akut dispne denir.

Akut dispne aşağıdaki durumlara bağlı gelişebilir:

  • Astım
  • Anksiyete
  • Zatürre
  • Havayollarına tıkayıcı bir cismin kaçması
  • Alerjik reaksiyonlar
  • Anemi (kansızlık, daha çok ani kan kaybı)
  • Yüksek düzeyde karbon monokside maruz kalmak
  • Kalp yetmezliği
  • Hipotansiyon (kan basıncı düşüklüğü)
  • Pulmoner emboli (akciğer atar damarının pıhtı ile tıkanması)
  • Akciğer kollapsı (akciğerin belli bır kısmının sönmesi/kapanmasına bağlı havalanmaması)
  • Hiatal herni (mide ve bağırsakların bir kısmının göğüs boşluğuna doğru fıtıklaşması)
Eğer nefes darlığı 1 aydan daha uzun sürüyorsa, bu durum kronik dispne olarak adlandırılır.

Kronik dispne aşağıdaki durumlara bağlı gelişebilir:

  • Astım
  • KOAH
  • Kalp problemleri
  • Obezite
  • Intersitisyel akciğer hastalığı (akciğer dokusunun esnekliğini kaybettiği bir hastalık)

Bazı akciğer problemleri de nefes dalığı yapar.

Örnek olarak:
  • Akciğer kanseri
  • Önceden geçirilmiş akciğer hastalıkları
  • Tüberküloz (verem)
  • Plevral efüzyon (akciğer zarları arasında akciğerin genişlemesini önleyici sıvı olması)
  • Pulmoner ödem (akciğerlerde fazla ya da anormal sıvı olması)
  • Sarkoidoz (akciğerlerde inflamatuvar (bağışıklık sistemi) hücrelerinin anormal birikimi ile karakterize bir hastalık)

Nefes darlığı özellikle bazı kalp problemleri ile ilişkilidir:

  • Kardiyomyopati (kalp kasını etkileyen bir grup hastalık)
  • Kalp ritim problemleri
  • Kalp yetmezliği
  • Perikardit (kalp zarı iltihabı)

Dispneyi tetikleyen durumlar nelerdir?

Kimyasallar, dumanlar, tozlar gibi çevre kirleticileri, kronik dispnesi olan kişilerin çok daha zor nefes almalarına neden olabilir (örneğin KOAH).

Astımlı kişilerin polen veya küf gibi alerjenlerle veya sigara dumanı karşılaşmaları dispne atağını tetikyebilir.

Sigara gibi bazı hava kirleticiler kontrol edilebilir ve önlenebilir.

Tüm bu durumlar nefes almayı çok daha zorlaştırabilir. Bu nedenle temiz hava sahası oluşturma çabaları çok değerlidir.

KOAH nedir?

 

KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı), kronik bronşit ve amfizem zemininde gelişen, üzerine önemle durulması gereken ciddi bir sağlık sorunudur. Havayollarının tıkanmasına neden olan kronik iltihabi bir akciğer hastalığıdır. Kalp hastalıkları ve kanserden sonra en çok yaşam kaybına neden olan hastalık grubudur. Belirtileri nefes darlığı, öksürük, balgam ve hırıltılı/iniltili solumadır (wheezing). Sıklıkla sigara dumanı başta olmak üzere rahatsız edici gazlara veya partiküler maddelere uzun süreli maruz kalınması sonucu ortaya çıkar. KOAH'lı insanlar kalp hastalığı, akciğer kanseri ve çeşitli diğer rahatsızlıkları geliştirme riski altındadır. Dispnesi olan herkesin KOAH’ı yoktur, fakat KOAH’lı kişilerde altta yatan neden %90 sigaradır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Bazen nefes darlığı, hayati tehlike oluşturan bir durumun işareti olabilir.

Bir birey bu belirtilerin birden fazlasına sahipse acil tıbbi tedavi gereklidir:

Aniden başlayan nefes darlığı

Nefes darlığı nedeniyle fiziksel aktiviteleri yerine getirememe

Göğüs ağrısı

Mide bulantısı

Her nefes darlığı durumu derhal tıbbi tedaviyi gerektirmez, ancak nefes darlığı ciddi tıbbi sorunları gösterebilir.

Özellikle tıbbi geçmişinde nefes darlığı öyküsü olanlar:

  • Nefes alma kabiliyetinde bir değişiklik
  • Solunum problemleri nedeniyle günlük faaliyetlerini yerine getirmekte zorlanmaya başlama
  • Yatar/dinlenir pozisyonda nefes darlığı
  • Ayak ve ayak bileklerinde şişme
  • Ateş, titreme ve öksürük
  • Hırıltılı solunum durumlarında doktora başvurmalıdır.

Sonraki yazımızda nefes darlığının tanısı, tedavisi, ve korunma yollarını sizlerle paylaştık

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Haftanın Sloganı
Sitemizde neden sağlıklı yaşam yazılarına başladık?
Sitemizde neden sağlıklı yaşam yazılarına başladık?
Kaynak:

1. Parshall MB, Schwartzstein RM, Adams L, et al.
American Thoracic Society Committee on Dyspnea. An official American Thoracic Society statement: update on the mechanisms, assessment, and management of dyspnea.
Am J Respir Crit Care Med 2012; 185:435-452.

2. Dyspnea: Causes, Symptoms, and Treatments
medicalnewstoday.com
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Sigara ilişkili kanserlerdeki Gen Mutasyonları keşfedildi
Sigara ilişkili kanserlerdeki Gen Mutasyonları keşfedildi
Kanser hastaları denize girebilir mi - kemoterapi ve sonraki dönemde?
Kanser hastaları denize girebilir mi - kemoterapi ve sonraki dönemde?
Baş ve boyun kanserleri belirtileri - 27 Temmuz Dünya Ağız, Baş ve Boyun Kanseri Günü
Baş ve boyun kanserleri belirtileri - 27 Temmuz Dünya Ağız, Baş ve Boyun Kanseri Günü
Boya yok – kanser hastasının gri saçı immünoterapiden sonra siyaha döndü
Boya yok – kanser hastasının gri saçı immünoterapiden sonra siyaha döndü