Veb əsaslı tətbiqlərlə şikayətlərin izlənməsi xərçəng xəstələrinin ömür müddətinə töhfə verir

ASCO 2017-də diqqətçəkən tədqiqatlardan biri xəstələrin şikayətlərini özlərinin real vaxtda bildirdiyi və həyəcan əlamətlərinin klinisistlərə dərhal çatdırıldığı internet əsaslı elektron səhiyyə tətbiqi barədə idi.

Xərçəng diaqnozu qoyulmuş şəxslərin ağlında çoxlu sual var. Bu sualların bir hissəsi də xəstəlik prosesinin necə keçəcəyi və müalicənin yan təsirləri kimi mümkün problemlərdə səhiyyə mütəxəssisləri ilə hər an əlaqə saxlaya bilib-bilməyəcəkləridir. Yaxın vaxtadək bu, mümkün görünmürdü. Lakin xəstələrin şikayətlərini özlərinin bildirməsi prinsipinə əsaslanan elektron səhiyyə tətbiqi bir çox faydası ilə yanaşı xəstələrin daha uzun yaşamasına da töhfə verir.

4. mərhələli — metastatik xərçəngi olan 766 xəstənin daxil edildiyi tədqiqatda veb əsaslı şikayət bildirmə tətbiqi istifadə edən xəstələrin bu sistemi istifadə etməyənlərdən orta hesabla 5 ay daha uzun yaşadığı müəyyən edilib. Bu nəticənin bir çox baxımdan olduqca əhəmiyyətli olduğunu deyə bilərik. İlk növbədə xərçəng sahəsində ömür müddətini artıran hər tətbiq çox dəyərlidir. İkincisi, burada ömrü uzadan çox vaxt olduqca bahalı yeni xərçəng dərmanı deyil, daha yaxşı xəstə qayğısını ifadə edən elektron səhiyyə tətbiqidir.

Marağınızı çəkə bilər:

• Xəstələrin səsini dinləmək — xəstələrin vəziyyətlərini və şikayətlərini smartfon tətbiqləri ilə özlərinin qeydə alması

Səhiyyə xidməti yarandığı ilk gündən xəstənin həkimə baş çəkməsi, həmin anda şikayətlərini çatdırması və həkimin tapıntılarına görə xəstəlik prosesini idarə etməsi şəklində işləyir. Bu məhdud müddətdə həkim həm düzgün nəticələr çıxarmalı, həm də xəstəyə və xəstəliyinə xas ən uyğun müalicəni seçməlidir. Tibb təhsilinin mühüm hissəsi “vizit” adlanan bu xəstə-həkim görüşlərinin ən yaxşı şəkildə dəyərləndirilməsi üzərində qurulub.

Xərçəngin ön sıralarda olduğu xroniki (davamlı) xəstəliklərdə xəstəni daha yaxından izləmə ehtiyacı həm xəstə və yaxınları, həm də biz klinisistlər tərəfindən daim hiss edilir. Hətta bunun üçün bir çox həssas həkim telefonunu verərək “bizə 7/24 zəng edə bilərsiniz” demək və ya təcili hallarda nə edilməli olduğuna dair təlim vermək şəklində əl üsulu sayıla biləcək həllər yaradıb. Bununla belə, inkişaf edən onlayn ünsiyyət texnologiyaları bu ehtiyacı qarşılaya biləcək vəziyyətə gəlib.

Tədqiqatın təfərrüatları

Ambulator kimyaterapiya alan irəliləmiş mərhələli süd vəzi, ağciyər, sidik kisəsi və ginekoloji (uşaqlıq, yumurtalıq və uşaqlıq boynu) xərçəngi olan 766 xəstənin daxil edildiyi bu tədqiqat Amerika Xərçəng Konqresi ASCO 2017-də təqdim edilib. Xəstələr iki qrupa ayrılıb; bir hissəsi şikayətlərini müntəzəm (həftədə bir) planşetlər vasitəsilə bildirib, digər normal qayğı qrupu isə şikayətlərini onkoloqa baş çəkərkən çatdırıb. Normal qayğı qrupundakılar həmçinin hər hansı şikayət zamanı vizitdən kənar da telefonla məsləhət almağa təşviq edilib.

Veb əsaslı elektron səhiyyə tətbiqində xəstədən həftəlik dövrlərlə 12 geniş yayılmış şikayəti (iştahasızlıq, nəfəs darlığı, halsızlıq, istibasmalar, ürəkbulanma və ağrı kimi) 5 ballıq şkala ilə qiymətləndirməsi istənilib. Şikayət yüksək qiymətləndirilirsə və ya pisləşirsə, onkologiya tibb bacısına elektron poçt bildirişi göndərilib. Beləliklə, şikayətlər daha da pisləşməmiş erkən müdaxilə imkanı yaradılıb. Nəticədə xəstələrin öz şikayətlərini müntəzəm onlayn bildirdiyi bu yanaşma xərçəng xəstələrinin həm təcili yardıma müraciət sıxlığını azaldıb, həm həyat keyfiyyətlərini yüksəldib, həm də ömür müddətlərinin uzanmasına töhfə verib (31.2 aya qarşı 26 ay).

Gələcəkdə

Şikayət və yan təsirlərin idarə edilməsi onkoloji qayğının mərkəzindədir və xərçəngin müalicəsi qədər vacibdir. Gələcəkdə mobil telefon tətbiqləri ilə xəstənin bildirdiyi nəticələrin inteqrasiya edildiyi real vaxtlı və davamlı elektron səhiyyə qeydləri vasitəsilə daha yaxşı səhiyyə xidməti mümkün görünür.