Tıpta Önemli Gelişme – Ebola İçin İlk FDA Onaylı Aşı Duyuruldu!
Ebola virüsün neden olduğu Ebola virüsü hastalığı (EVD) veya Ebola kanamalı ateşi veya kısaca Ebola, sınır tanımayan, nadir görülen, fakat ciddi ve sıklıkla ölümcül bir hastalıktır. Ebola bulaşıcıdır ve enfekte olmuş vahşi hayvanların veya insanların kanı, vücut sıvıları ve dokularının yanı sıra, bu sıvılarla kontamine olmuş yatak ve giysiler gibi yüzeyler ve malzemelerle doğrudan temas yoluyla bulaşır. Hastalığın semptomlarının (belirti) başlangıcı ani olabilir ve ateş, yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı kendini gösterebilir. Bunlara kusma, ishal, döküntü, böbrek ve karaciğer fonksiyon bozuklukları; bazı durumlarda iç ve dış kanama da eşlik eder. Ebolanın 2 ila 21 gün arasında değişen bir kuluçka süresi vardır. Doğru enfeksiyon kontrol önlemlerini kullanmayan sağlık çalışanları da dahil olmak üzere Ebola hastalarına bakım sağlayan kişiler, enfeksiyon için en yüksek risk grubundadır. Durum bu şekildeyken, salgınların önlenmesine yardımcı olmak ve salgınlar meydana geldiğinde Ebola virüsünün yayılmasını durdurmak için aşılama yapılması esastır. Bu kapsamda 19 Aralık 2019 tarihinde FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi), 18 yaş ve üstü bireylerde Ebola virüsün neden olduğu Ebola hastalığının önlenmesinde kullanılabilecek ilk FDA onaylı aşı olan Ervebo'yu duyurmuştur. Ervebo adlı aşı, Ebolavirüs cinsinin Zaire türüne karşı geliştirilmiştir. Aşağıda, Ebola virüslerinin biyolojik sınıflandırması görülebilir:
• Grup: Grup V (-) ssRNA
• Takım: Mononegavirales
• Aile: Filoviridae
• Cins: Ebolavirüs
• Tür: Zaire ebolavirüs (EBOV), Sudan ebolavirüs(SUDV), Reston ebolavirüs (RESTV), Tai forest ebolavirüs (TAFV), Bundibugyo ebolavirüs (BDBV) ABD'de Ebola vakaları çok nadirdir ve meydana gelenler de, ABD'ye seyahat eden diğer ülkelerdeki bireylerin veya Ebola hastalarını tedavi ettikten sonra hastalanan sağlık çalışanlarının edindiği enfeksiyonların bir sonucudur. Ebola salgınları ilk olarak 1970'lerde, Sahra altı Afrika bölgelerinde belgelenmiştir. 2014'ten 2016'ya kadar üç Batı Afrika ülkesinde (Gine, Liberya ve Sierra Leone) meydana gelen bir salgın, 28.000'den fazla Ebola vakası ve Zaire ebolavirüsünün neden olduğu 11.000'den fazla ölümle sonuçlanmıştır. Demokratik Kongo Cumhuriyeti şu anda dünyanın ikinci büyük Ebola salgını yaşamaktadır. 2018'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Kongo, bu salgının azaltılmasına yardımcı olmak için genişletilmiş bir erişim programı altında Ervebo'yu araştırma aşısı olarak kullanmaya başlamıştır. Ervebo'nun onayı, 18-20 yaş ve üstü bireylerde 2014-2016 salgını sırasında Gine'de yapılan bir çalışma ile desteklenmektedir. Çalışma, laboratuvar onaylı Ebola hastalığıi olan bireylerin (3.537 kişi) Ervebo ile "acil" veya 21 günlük "gecikmeli" aşılama ile değerlendirildiği bir çalışmadır. "Acil" aşılama kolundaki 2.108 kişi ile "gecikmeli" aşılama kolundaki 1.429 kişi arasındaki Ebola vakalarının karşılaştırılmasında, Ervebo'nun, aşılamadan 10 gün sonra semptom (belirti) başlangıcı olan Ebola vakalarının önlenmesinde % 100 etkili olduğu belirlenmiştir. Ervebo'nun güvenliği Afrika, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki yaklaşık 15.000 kişide değerlendirilmiştir. En sık bildirilen yan etkiler, enjeksiyon bölgesinde ağrı, şişme ve kızarıklığın yanı sıra baş ağrısı, ateş, eklem - kas ağrıları ve yorgunluktur. Ervebo, tek dozluk bir enjeksiyon olarak uygulanır ve Zaire ebolavirüsünden bir protein içerecek şekilde genetik olarak tasarlanmış canlı, zayıflatılmış bir aşıdır. Ayrıca FDA, aşının gelişimini ve bilimsel değerlendirmesini kolaylaştırmak için; aşıların halk sağlığı açısından önemli olması nedeniyle Ervebo’ya öncelik vermiştir. FDA şirket ile sıkı bir şekilde çalışmış ve Ervebo'nun güvenliği ve etkinliği hakkındaki değerlendirmesini altı aydan daha kısa sürede tamamlamıştır.
