آمپول‌های لاغری جای جراحی چاقی را می‌گیرند؛ چرا و چگونه؟
در این مقاله
در سال‌های اخیر، آنالوگ‌های پپتید شبه‌گلوکاگون-1 (GLP-1)، یعنی «مقلدهای اینکرتین» که در درمان چاقی به کار می‌روند و در میان مردم با نام «آمپول‌های لاغری» شناخته می‌شوند، اثربخشی چشمگیر خود را در کاهش وزن نشان داده‌اند.
اما آیا سماگلوتاید (Ozempic), تیرزپاتاید (Mounjaro) و داروهای مشابه می‌توانند نقش جراحی چاقی را کاهش دهند یا حتی آن را کاملاً کنار بزنند؟
آمپول‌های لاغری و جراحی چاقی: رقیب یکدیگرند؟
آنالوگ‌های GLP-1 در درمان چاقی نتایجی مؤثر ارائه می‌کنند. آیا این داروها نیاز به جراحی چاقی را کاهش می‌دهند؟ نشانه‌هایی وجود دارد که این روند به‌ویژه در ایالات متحده آغاز شده است. اما هنوز زود است که بگوییم این وضعیت فقط به اثربخشی داروها مربوط می‌شود. با توجه به خطرهای عمل جراحی، این روند تحولی مثبت ارزیابی می‌شود.
پروفسور دکتر ماتیاس بلوهر، رئیس کلینیک چاقی دانشگاه لایپزیگ و سخنگوی رسانه‌ای انجمن چاقی آلمان، پاسخ این پرسش و تعامل داروها با جراحی را توضیح داد.
دکتر بلوهر دربارهٔ آلمان تصویری متفاوت ترسیم می‌کند. هزینهٔ بالای داروها و پوشش ندادن این هزینه‌ها از سوی بیمه‌های درمانی در آلمان، بسیاری از بیماران را به جراحی باریاتریک سوق می‌دهد. بنابراین انتظار نمی‌رود جراحی چاقی در آیندهٔ نزدیک، دست‌کم در آلمان، روندی کاهشی داشته باشد.
در ترکیه، برخلاف آلمان، پذیرش آمپول‌های لاغری ممکن است با سرعتی مشابه ایالات متحده صورت گیرد.
پیش از پرداختن به جزئیات، داروهایی را بررسی کنیم که سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تأیید کرده است و به شکل تزریقی برای لاغری به کار می‌روند:
|
مادهٔ مؤثره |
نام تجاری |
تأیید FDA دارد؟ |
سال تأیید FDA |
روش مصرف |
دفعات مصرف |
در ترکیه موجود است؟ |
|
لیراگلوتاید |
Victoza |
بله |
2010 |
تزریق |
روزی 1 بار |
بله |
|
لیراگلوتاید |
Saxenda |
بله |
2014 |
تزریق |
روزی 1 بار |
بله |
|
سماگلوتاید |
Ozempic |
بله |
2017 |
تزریق |
هفته‌ای یک بار |
بله |
|
دولاگلوتاید |
Trulicty |
بله |
2020 |
تزریق |
هفته‌ای یک بار |
بله |
|
سماگلوتاید |
Wegovy |
بله |
2021 |
تزریق |
هفته‌ای یک بار |
خیر |
|
تیرزپاتاید |
Mounjaro |
بله |
2022 |
تزریق |
هفته‌ای یک بار |
خیر |
دورانی تازه: جراحی یا دارو؟
با وجود آنالوگ‌های GLP-1 می‌توان گفت «دورانی تازه در پزشکی آغاز شده است». اما درمان چاقی فقط انتخاب میان جراحی و دارو نیست. الگوهای درمانی که هر دو رویکرد را با هم به کار می‌گیرند، می‌توانند برای گروه گسترده‌تری از بیماران سودمند باشند.
برای مثال، در دانشگاه لایپزیگ مصرف سماگلوتاید پیش از جراحی باریاتریک توصیه می‌شود. کاهش وزن پیش از جراحی نقشی مهم در کاهش خطرهای عمل دارد. همچنین استفاده از آنالوگ‌های GLP-1 برای پیشگیری از افزایش وزن پس از جراحی نیز امکان‌پذیر است.
داروها مؤثرترند یا جراحی؟
با آنالوگ‌های GLP-1 مانند تیرزپاتاید می‌توان به‌طور میانگین 23% کاهش وزن ایجاد کرد، در حالی که با جراحی اسلیو معده یا بای‌پس، این میزان می‌تواند به 30-35% برسد. اما در مقایسه با روش‌های جراحی کم‌اثرتر، مانند حلقه‌گذاری معده، می‌توان گفت داروها نتایجی مشابه دارند.
در بیماران دچار چاقی بسیار شدید، برای مثال افرادی که شاخص تودهٔ بدنی (VKİ) آنان بیش از 50 است، دادهٔ کافی دربارهٔ اثربخشی آمپول‌های لاغری وجود ندارد و جراحی همچنان مناسب‌ترین گزینه است. همچنین برای بیمارانی که به علت نارسایی شدید قلبی در انتظار پیوند قلب‌اند یا برای تعویض مفصل زانو و ران باید سریع وزن کم کنند، جراحی گزینه‌ای مناسب‌تر به شمار می‌رود.
ماندگاری: جراحی مزیت بیشتری دارد یا دارو؟
مشخص است که کاهش وزن حاصل از جراحی چاقی در درازمدت ماندگارتر است. در مقابل، پایداری نتیجهٔ آنالوگ‌های GLP-1 با مصرف منظم دارو و تغییر سبک زندگی امکان‌پذیر می‌شود. اما هنوز دربارهٔ اثرات درازمدت این داروها در بازه‌هایی مانند 10-20 سال، دادهٔ کافی وجود ندارد.
برای بیمارانی که شاخص تودهٔ بدنی (VKİ) آنان کمتر از 35 است، رژیم غذایی و ورزش‌درمانی باید رویکرد نخست درمان باشند. در صورت ناکافی بودن این روش‌ها، درمان دارویی را می‌توان گزینهٔ بعدی دانست و جراحی را تنها به‌عنوان آخرین راه‌حل ارزیابی کرد. به‌ویژه برای افرادی که 10-20 کیلوگرم اضافه‌وزن دارند، جراحی گزینهٔ مناسبی برای شروع درمان نیست.
نتیجه‌گیری: اهمیت رویکرد جامع
اگرچه آنالوگ‌های GLP-1 نوآوری‌ای تحول‌آفرین در درمان چاقی بوده‌اند، در حال حاضر راه‌حلی تلقی نمی‌شوند که بتواند کاملاً جای جراحی چاقی را بگیرد. با این حال، تصور می‌شود این داروها به‌مرور توانایی کاهش چشمگیر نیاز به جراحی چاقی را داشته باشند. هر دو رویکرد برای گروه‌های مختلف بیماران مزایای متفاوتی دارند و اهمیت برنامه‌های درمان فردی‌شده رو به افزایش است.
پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده، راهبردهای چندجانبه‌ای که جراحی و دارو را در درمان چاقی ترکیب می‌کنند، برای بیماران بیشتری امیدبخش باشند. در این زمینه، فراهم کردن دسترسی گروه‌های گسترده‌تر به این داروها از سوی نظام‌های سلامت و حمایت از پژوهش‌هایی که اثرات درازمدت آنها را ارزیابی می‌کنند، اهمیتی اساسی دارد.
مطالب مرتبط
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.