انواع کیست تخمدان کدام‌اند؟ آیا کیست‌ها به سرطان تبدیل می‌شوند؟
در این مقاله
کیست‌های تخمدان در زنان اغلب کوچک و بی‌ضررند. معمولاً در سنین باروری شایع‌ترند، اما در هر سنی ممکن است ایجاد شوند.
این نوشته درباره کیست‌های تخمدان شامل موضوعات زیر است:
کیست تخمدان چیست؟
در زبان پزشکی، اواری نام تخمدان‌های زن است که بخشی از دستگاه تولیدمثل زنانه‌اند. آن‌ها در پایین شکم در دو طرف رحم قرار دارند. به‌عنوان بخشی از چرخه قاعدگی، تخمدان‌ها هر 28 روز یک تخمک آزاد می‌کنند. این فرایند تخمک‌گذاری نام دارد. تخمدان‌ها همچنین هورمون‌های زنانه استروژن و پروژسترون تولید می‌کنند.
کیست‌ها معمولاً خوش‌خیم‌اند، یعنی سرطانی نیستند و اغلب به درمان نیاز ندارند. گاهی در یکی از تخمدان‌ها کیسه‌ای پر از مایع به نام کیست ایجاد می‌شود. بسیاری از زنان در طول زندگی دست‌کم یک کیست پیدا می‌کنند.
کیست تخمدان در افراد دارای قاعدگی منظم نسبتاً شایع است، زیرا کیست‌های کوچک می‌توانند به‌طور طبیعی به‌عنوان بخشی از چرخه قاعدگی ایجاد شوند.
کیست‌های تخمدان معمولاً نشانه یا علامتی ندارند، اما گاهی می‌توانند باعث درد و خونریزی شوند.
کیست می‌تواند به کوچکی یک نخود یا بزرگ‌تر از یک پرتقال باشد. کیست ساختاری بسته و کیسه‌مانند است و با یک غشا از بافت اطراف جدا می‌شود. درون آن مایع، گاز یا ماده نیمه‌جامد وجود دارد. بخش بیرونی کیست، دیواره کیست نامیده می‌شود.
اگر قطر کیست بیش از 5 cm باشد، ممکن است برداشتن جراحی آن لازم شود.
انواع کیست تخمدان کدام‌اند؟
کیست‌ها می‌توانند در هر جایی از بدن ایجاد شوند.
دو نوع اصلی کیست تخمدان وجود دارد:
- کیست‌های عملکردی تخمدان
- کیست‌های بیماری‌زا
کیست‌های عملکردی تخمدان
شایع‌ترین نوع هستند. این کیست‌های بی‌ضرر بخشی از چرخه طبیعی قاعدگی زنان را تشکیل می‌دهند و کوتاه‌عمرند.
دو نوع کیست عملکردی تخمدان وجود دارد:
- کیست‌های فولیکولی
- کیست‌های لوتئال تخمدان
کیست‌های فولیکولی
کیست‌های فولیکولی شایع‌ترین نوع‌اند. زن دو تخمدان دارد. تخمک از یک تخمدان به درون رحم حرکت می‌کند و در آنجا می‌تواند توسط اسپرم بارور شود. تخمک در فولیکولی تشکیل می‌شود که برای محافظت از تخمک در حال رشد مایع دارد. با آزاد شدن تخمک، فولیکول می‌ترکد.
در برخی موارد فولیکول مایع خود را تخلیه نمی‌کند و پس از آزاد کردن تخمک کوچک نمی‌شود، یا اصلاً تخمک آزاد نمی‌کند. فولیکول با مایع متورم می‌شود و کیست فولیکولی تخمدان ایجاد می‌شود.
کیست معمولاً ممکن است در هر زمانی ظاهر شود و معمولاً طی چند هفته برطرف می‌شود.
کیست‌های لوتئال تخمدان
این نوع کمتر شایع است. پس از آزاد شدن تخمک، بافتی به نام جسم زرد باقی می‌ماند. کیست لوتئال ممکن است هنگامی ایجاد شود که جسم زرد با خون پر شود. این کیست معمولاً طی چند ماه برطرف می‌شود، اما گاهی می‌تواند شکافته یا پاره شود و درد ناگهانی و خونریزی داخلی ایجاد کند.
کیست‌های بیماری‌زا
این کیست‌های تخمدان می‌توانند بی‌ضرر یا بدخیم و سرطانی باشند.
دو نوع کیست بیماری‌زا وجود دارد:
- کیست‌های درموئید (تراتوم‌های کیستی)
- سیستینوم‌ها (سیست‌آدنوم‌های تخمدان)
کیست‌های درموئید (تراتوم‌های کیستی)
کیست درموئید معمولاً خوش‌خیم است و از سلول‌های تولیدکننده تخمک تشکیل می‌شود. این کیست‌ها باید با جراحی برداشته شوند. کیست درموئید شایع‌ترین نوع کیست بیماری‌زا در زنان زیر 30 سال است.
سیستینوم‌ها (سیست‌آدنوم‌های تخمدان)
سیستینوم‌ها کیست‌های تخمدانی هستند که از سلول‌های پوشاننده بخش بیرونی تخمدان ایجاد می‌شوند. درون آن‌ها ماده‌ای شبیه مخاط یا مایعی آبکی وجود دارد.
سیست‌آدنوم‌ها به‌جای رشد درون تخمدان معمولاً با یک پایه به آن متصل می‌شوند. بیرون تخمدان وجود دارند و می‌توانند رشد کنند. به‌ندرت سرطانی‌اند و باید با جراحی برداشته شوند.
سیست‌آدنوم‌ها در زنان بالاتر از 40 سال شایع‌ترند.
علائم کیست تخمدان و شکایت‌هایی که ممکن است ایجاد کند
اگرچه بیشتر کیست‌ها علامتی ندارند، علائم کیست تخمدان می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
- خونریزی قاعدگی نامنظم و احتمالاً دردناک.
- درد لگن یا کشاله ران: می‌تواند کمردرد، درد مداوم منتشرشونده به ران‌ها یا درد متناوب و مداوم باشد. ممکن است درست پیش از آغاز یا پایان قاعدگی ظاهر شود.
- دیسپارونیا: درد لگنی هنگام رابطه جنسی است. برخی زنان ممکن است پس از رابطه جنسی درد و ناراحتی شکم داشته باشند.
- مشکلات روده: مانند فشار در روده‌ها هنگام دفع یا نیاز مکرر به دستشویی.
- مشکلات شکمی: ممکن است نفخ یا احساس سنگینی شکم وجود داشته باشد.
- شکایت‌های ادراری: ممکن است باعث مشکل در تخلیه کامل مثانه یا احساس نیاز به ادرار مکرر شود.
- اختلالات هورمونی: به‌ندرت بدن مقدار غیرطبیعی هورمون تولید می‌کند که می‌تواند باعث افزایش موهای بدن شود.
برخی علائم ناشی از کیست‌ها ممکن است شبیه بارداری باشند، مانند حساسیت پستان و تهوع.
کیست‌های تخمدان و سرطان
بیشتر کیست‌های تخمدان سرطان نیستند. اگر کیست تخمدان پس از یائسگی ایجاد شود باید این احتمال را در نظر داشت. یائسگی زمانی است که زن دیگر قاعدگی ندارد. اما اگر کیست‌ها پس از یائسگی ایجاد شوند احتمال سرطانی بودن آن‌ها بیشتر است.
همچنین برخی وضعیت‌های زمینه‌ای مانند آندومتریوز می‌توانند باعث ایجاد کیست تخمدان شوند. آندومتریوز وضعیتی است که سلول‌های پوشاننده رحم، تخمدان‌ها و پوشش داخلی لوله‌های فالوپ، در خارج رحم شروع به ظاهر شدن می‌کنند.
سرطان تخمدان (اواری)
سرطان تخمدان هنگامی ایجاد می‌شود که سلول‌های تخمدان برای تشکیل تومور به‌شکل کنترل‌نشده تکثیر شوند. اگر درمان نشود، این سلول‌های توموری می‌توانند به بافت‌های اطراف و جاهای دیگر بدن گسترش یابند.
بسته به اینکه سرطان تخمدان از کدام سلول منشأ گرفته باشد، انواع مختلفی از سرطان تخمدان ایجاد می‌شوند. سرطان اپیتلیال تخمدان، شایع‌ترین نوع سرطان تخمدان است. از سرطان‌های تخمدان % 90 اپیتلیال‌اند.
اپیتلیال بودن تومور تخمدان به این معناست که سرطان در سلول‌های لایه سطحی پوشاننده تخمدان آغاز شده است.
سرطان‌های اپیتلیال تخمدان نیز انواع مختلفی دارند:
- سروزی (شایع‌ترین زیرنوع)
- آندومتریوئید
- سلول روشن
- موسینوس
- تمایزنیافته یا غیرقابل طبقه‌بندی
علائم کیست تخمدان و سرطان تخمدان گاهی می‌توانند با هم اشتباه شوند.
موضوع مرتبط: درمان سرطان تخمدان بر اساس مراحل آن
کیست تخمدان چگونه تشخیص داده می‌شود؟
رایج‌ترین روش تشخیص کیست تخمدان، با استفاده از امواج صوتی، سونوگرافی است (USG). در شکل زیر می‌توان رایج‌ترین وضعیت‌هایی را دید که پزشک درباره کیست تخمدان با آن‌ها روبه‌رو می‌شود:
اگر پزشک مشکوک شود که کیست سرطانی است، آزمایش‌های دیگری مانند تشدید مغناطیسی (ام‌آرآی) درخواست می‌کند.
درمان کیست تخمدان
پزشک کیست را ارزیابی می‌کند تا تصمیم بگیرد آیا به درمان نیاز دارد یا خیر.
بیشتر کیست‌های تخمدان بدون درمان پزشکی خودبه‌خود برطرف می‌شوند. بااین‌حال؛
فرد ممکن است با توجه به موارد زیر به درمان نیاز داشته باشد:
- اندازه و ظاهر کیست
- علائم آن
- وجود یا نبود یائسگی
پزشک ممکن است پیگیری کیست را توصیه کند. این کار می‌تواند شامل سونوگرافی‌های معمول لگن باشد تا مشخص شود آیا اندازه یا ظاهر کیست تغییر می‌کند یا خیر.
پزشک گاهی برای فرد دارای کیست تخمدان قرص جلوگیری از بارداری پیشنهاد می‌کند. مصرف این قرص ممکن است اندازه کیست را کوچک نکند، اما می‌تواند مانع بدتر شدن آن شود.
جراحی کیست تخمدان
پزشک ممکن است در این شرایط برداشتن کیست را پیشنهاد کند:
- اگر بسیار بزرگ است یا رشد می‌کند،
- اگر پس از درمان دارویی نیز باقی مانده است،
- اگر تصور شود مانع بچه‌دار شدن زن می‌شود،
- اگر ظاهر غیرمعمول، بدخیم یا سرطانی دارد، و
- اگر شکایت‌هایی مانند درد ایجاد می‌کند
بسته به نوع کیست، انواع جراحی کیست شامل موارد زیر است:
- کیستکتومی: این روش شامل برداشتن کیست است.
- اوفورکتومی: این روش شامل برداشتن کیست همراه با تخمدان است.
- هیسترکتومی کامل و اوفورکتومی: این روش شامل برداشتن رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ و در نتیجه برداشتن کیست‌های بدخیم است. ممکن است فرد پس از آن به شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی نیاز داشته باشد.
ما را در اینستاگرام, توییتر و فیس‌بوکدنبال کنید.
موضوع مرتبط: جدیدترین وضعیت درمان سرطان تخمدان
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.